Σταυροπούλου: «Για να βγούμε από το κουτί μας, πρέπει να γνωρίσουμε τον εαυτό μας»

616
Συνέντευξη, Μαρία Σταυροπούλου, βιβλίο, «Ψάχνοντας ανθρώπους»,

Ένα λογοτεχνικό έργο που έχει σκοπό την απελευθέρωση του Εγώ του αναγνώστη είναι το «Ψάχνοντας ανθρώπους» της Μαρίας Σταυροπούλου, η οποία με αφορμή τη συμπλήρωση ενός έτους από την κυκλοφορία του βιβλίου παραχώρησε συνέντευξη στο newspepper.gr.

Το «Ψάχνοντας ανθρώπους» ουσιαστικά αποτελεί έναν μονόλογο, μία αναμέτρηση με τον εαυτό μας, που μας καλεί σε ενδοσκόπηση. Θα μπορούσαμε να το χαρακτηρίσουμε εσωστρεφές ή απελευθερωτικό έργο;

Το θέσατε πολύ σωστά, αποτελεί στην ουσία έναν εσωτερικό μονόλογο. Πρόκειται για ένα εσωστρεφές έργο που έχει σκοπό την απελευθέρωση, την λύτρωση του ατόμου. Μην ξεχνάμε εξάλλου ότι υπάρχει μεγάλη συνάφεια μεταξύ ενδοσκόπησης και απελευθέρωσης του Εγώ μας. Η ενδοσκόπηση ουσιαστικά αποτελεί το μέσο. Για να μπορέσει ο άνθρωπος να βγει από το κουτί του θα πρέπει να γνωρίσει τον εαυτό του, τα πραγματικά του θέλω και να μπορεί να τα υπερασπίσει. Θα πρέπει να έχει την εσωτερική δύναμη να πάει παρακάτω και να μην παραμένει στάσιμος.

Ο απρόσωπος ήρωάς σας δείχνει στις σκηνές του έργου να έρχεται αντιμέτωπος με φόβους και φοβίες. Αν εξαιρέσουμε τον φόβο του θανάτου, τι νομίζεις ότι φοβάται περισσότερο ο άνθρωπος;

Την αναμέτρηση με τον εαυτό του και την μοναξιά. Είναι εξαιρετικά επίπονα και τα δύο. Ψάχνουμε απεγνωσμένα να γνωρίσουμε ανθρώπους χωρίς να συνειδητοποιούμε ότι ο μεγαλύτερος άγνωστος είναι ο εαυτός μας. Πονάει πολλές φορές να τον αγγίζουμε, να μπαίνουμε μέσα του και να αντιμετωπίζουμε τις φοβίες μας. Και είναι φυσιολογικό όλο αυτό. Όσον αφορά στην μοναξιά αντίστοιχα θέλουμε να έχουμε ανθρώπους γύρω μας για να καλύπτουμε τα κενά μας, άσχετα αν αυτοί οι άνθρωποι μας τα καλύπτουν ή όχι. Φοβούνται οι άνθρωποι να μένουν μόνοι. Ζούμε στην κοινωνία του όχλου, της μάζας, το άτομο ως έννοια έχει μπει στην άκρη. Παρεξηγημένη η έννοια της μοναξιάς, μακάρι να μπορούσαν όλοι να γνωρίσουν την ομορφιά της.

Οι σκηνές του έργου συμπυκνώνουν πολλά νοήματα και εναλλάσσονται με την ταχύτητα χτυπημάτων. Νομίζετε ότι αυτό βοηθάει τον αναγνώστη να προχωρήσει σε ενδοσκόπηση;

Ναι, θεωρώ ότι τον βοηθάει. Σκοπός μου ήταν να δώσω συμπυκνωμένα νοήματα και να μην μακρηγορήσω για να μην κουράσω αφενός και αφετέρου για να προσθέσει ο αναγνώστης σε αυτά τα δικά του βιώματα, να ταυτιστεί και να μπει σε μια διαδικασία αναζήτησης του εαυτού του. Θεωρώ ότι δίνω το έναυσμα για σκέψη και αυτό από μόνο του αρκεί.

Με το τέλος του «Ψάχνοντας ανθρώπους», καθώς ανοίγεται η προοπτική, εκφράζετε την αισιόδοξη πλευρά του ανθρώπου ή μία βαθύτερη ανάγκη για περισσότερο φως στη ζωή μας;

Και τα δύο στην ουσία, όπως επίσης ότι έχουμε απίστευτη δύναμη μέσα μας την οποία επιβάλλεται να αναζητήσουμε και να πιστέψουμε σε αυτή. Ο άνθρωπος είναι διττό ον. Κρύβει μέσα του το φως και το σκοτάδι, την αγάπη και το μίσος, την αισιοδοξία και την απαισιοδοξία, την ζωή και τον θάνατο και ούτω καθεξής. Οι αντιθέσεις είναι κάτι που με γοητεύουν και δουλεύω πολύ πάνω σε αυτές. Στο τέλος του βιβλίου αποζητώ την λύτρωση του ανθρώπου, με όποιο τρόπο και αν εκφράζεται ή εκλαμβάνεται αυτή. Το αφήνω στην επιλογή και στον χαρακτήρα του αναγνώστη.

Υπάρχει κάτι στην ανθρώπινη ψυχή που σας προκαλεί φόβο;

Ο φόβος είναι κάτι που μας εξουσιάζει και μας καθιστά υπόδουλους στην ζωή μας. Θεωρώ ότι είμαστε ελεύθερα όντα, αλλά τείνουμε να το ξεχάσουμε λόγω των κοινωνικών, κατά βάση, συνθηκών που έχουμε περιέλθει. Αυτό που βασικά με φοβίζει είναι η συναισθηματική αναπηρία των ανθρώπων. Η αδυναμία τους δηλαδή να εκφράζουν τα όσα νιώθουν και ακόμη περισσότερο να αντέχουν αυτά που νιώθουν. Όλο αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να χτίζουν τοίχους γύρω τους και να μην δέχονται εισβολές ή να δέχονται με όρια. Δεν αναλαμβάνουν την ευθύνη των συναισθημάτων τους με αποτέλεσμα να ρίχνουν ευθύνες στους άλλους και να καθίστανται άμοιροι ευθυνών. Έχουν περιχαρακωθεί οι άνθρωποι πια. Όπως λέω και σε μια σκηνή του βιβλίου ακόμη και για να εκφράσουν τα συναισθήματά τους χρειάζονται δεκανίκια, ναι δεκανίκια και είναι λυπηρό αυτό.

Διαβάστε επίσης:  Εκδόσεις Νίκας: «Μαζί τα φάγαμε, μόνος μου πληρώνω»

Νομίζετε ότι υπάρχει υπέρτερο αγαθό από την αρμονία στην κοινωνική συμβίωση;

Η αρμονία είναι κάτι που υπάρχει παντού τριγύρω μας, στην φύση, στην μουσική, στις κοινωνικές μας σχέσεις. Τι περικλείει όμως η έννοια της αρμονίας στην κοινωνική συμβίωση; Μου δίνει την εντύπωση ότι ελλοχεύει ο κίνδυνος του συμβιβασμού. Όπως προείπα, μου αρέσουν οι αντιθέσεις οπότε θεωρώ πιο σημαντική την αντιδραστική αρμονία, την εγρήγορση του ατόμου με σκοπό την εξέλιξή του. Τι εννοώ, κάποιος που είναι κοινωνικά συμβιβασμένος και ζει, ή νομίζει ότι ζει, μια αρμονική ζωή κάποια στιγμή θα επαναστατήσει και η αντίδραση αυτή θα τον βοηθήσει να κάνει το επόμενο βήμα στην ζωή του. Νομίζω ότι όλα θα ήταν βαρετά όντας τέλεια αρμονικά. Ακόμη και στην μουσική ένα πιο δυνατό χτύπημα στα drums σε ξυπνάει και σε βάζει σε εγρήγορση.

Ποιοι είναι οι αγαπημένοι σου συγγραφείς και πόσο σας έχουν επηρεάσει;

Είναι αρκετοί. Θα ξεχωρίσω τον Ντοστογιέφσκι και τον Καζαντζάκη οι οποίοι με μπόλιασαν από την πρόωρη παιδική μου ηλικία κατά πολύ στον τρόπο σκέψης και στον τρόπο που βλέπω και σκιαγραφώ τους ανθρώπους, ειδικά ο πρώτος. Ακολουθούν ο Καμύ, ο Έσσε, ο Κάφκα αλλά και ο Χρόνης Μίσσιος. Αξιοζήλευτοι όλοι τους. Κατά πόσο με έχουν επηρεάσει; Αρκετά θαρρώ αν και πιο πολύ σε ένα ασυνείδητο επίπεδο.

Πόσο υποφέρει μία καλλιτεχνική φύση στην Ελλάδα της κρίσης και της παρακμής;

Πολύ, κρίνοντας από τον εαυτό μου και από φίλους που κινούνται σε αυτό τον χώρο. Αν δεν υποφέρει όμως και δεν προβληματιστεί, δεν θα μπορέσει να εκφραστεί και να λυτρωθεί. Οι μέρες που ζούμε είναι πάρα πολύ δύσκολες. Η κοινωνική και η πολιτική πραγματικότητα είναι πρωτόγνωρες, τουλάχιστον για την δική μου γενιά και τις νεότερες. Καλείσαι να είσαι δυνατός και να παλεύεις μέσα σε ένα σύστημα αξιών που έχει καταρρεύσει. Απελπίζεσαι και δεν ξέρεις από πού να πιαστείς. Ώρες-ώρες νιώθεις ότι δεν έχεις μέλλον. Όλα είναι σαθρά αλλά παρηγορείσαι γιατί βλέπεις ότι δεν είσαι ο μόνος και ίσως εν τέλει δεν είσαι μόνος. Και δεν αποτελεί απαισιόδοξη σκέψη όλο αυτό, είναι η πραγματικότητα. Πλέον το να γράφω και να συναναστρέφομαι με κάποιους ανθρώπους αποτελεί το μοναδικό μου καταφύγιο.

Η κρίση αποτελεί πεδίο έμπνευσης για έναν συγγραφέα ή ανασταλτικό παράγοντα για την προώθηση του έργου του;

Ισχύουν και τα δύο. Θεωρώ ότι ναι, αποτελεί σε πολύ μεγάλο βαθμό πεδίο έμπνευσης. Υπάρχει πολύ υλικό πάνω στο οποίο μπορεί να δουλέψει κάποιος. Τα ερεθίσματα έχουν την μορφή ριπών πυροβόλου όπλου. Τα παίρνεις και τα επεξεργάζεσαι κατά το δοκούν. Όσον αφορά τώρα στην προώθηση του έργου του εκεί ξεκινάνε τα δύσκολα. Το χρήμα είναι ο κινητήριος μοχλός όλων, άρα αν δεν έχει μια κάποια στοιχειώδη οικονομική άνεση ο συγγραφέας απλά δεν εκδίδει ή εκδίδει μέχρι εκεί που φτάνει η τσέπη του. Άλλη μια σκληρή πραγματικότητα που λειτουργεί ανασταλτικά. Στην εποχή μας την δημιουργία και την έκδοση αυτής τις χωρίζει ένα τεράστιο χάσμα ανάμεσα στο οποίο αιωρείται ο συγγραφέας.

Το βιβλίο της Μαρίας Σταυροπούλου «Ψάχνοντας ανθρώπους» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Λυκόφως, θα το βρείτε στα Public, την Πρωτοπορία και το Nakas Book House. Επίσης, μπορείτε να το παραγγείλετε από οποιοδήποτε βιβλιοπωλείο.