ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Γιώργος Μαμάης, ο «ζωντανός Καραγκιόζης» (φωτο – βίντεο)

851

Ο Γιώργος Μαμάης γεννήθηκε στις 14 Νοέμβρη 1933 στην Αθήνα από οικογένεια προσφύγων Κωνσταντινουπολιτών. Η ανάγκη τον έσπρωξε από νωρίς στη βιοπάλη, δουλεύοντας ως τσαγκάρης. Το Δεκέμβρη του 1944, στα 11 του χρόνια, τυχαία συναντά τη μεγαλειώδη πορεία του ΕΑΜ, συνεπαίρνεται και την ακολουθά. Την περίοδο της χούντας βοήθησε ιδιαίτερα μ20140620_171245ε τη δημιουργία καλουπιών για εκτύπωση προπαγανδιστικού υλικού ενάντια στη χούντα, συνέβαλλε επίσης στη λειτουργία του παράνομου πολυγράφου του Κόμματος. Γι’ αυτή του τη δράση φυλακίστηκε και βασανίστηκε από τη χούντα. Επίσης βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της ιστορικής εξέγερσης κατά των δικτατόρων, στο Πολυτεχνείο. Ο ίδιος διηγείται «βγαίνοντας βρεθήκαμε αντιμέτωποι με το τανκ που είχε κατεβάσει το κανόνι και σημάδευε το κτίριο(…) Πήγα τοίχο- τοίχο και τη γλίτωσα, δεν έπαθα τίποτα..»

Η μεγάλη αγάπη της ζωής του ήταν ο Καραγκιόζης, άλλωστε όπως είχε πει και σε συνέντευξή του στον «Ριζοσπάστη»: «Ο Καραγκιόζης είναι ένας διαχρονικός ήρωας που εκφράζει τις αγωνίες του λαού. Ο Χατζατζάρης είναι ο γλείφτης, ο μαρτυριάρης, ο «γιες μεν», που έχει την ψευδαίσθηση ότι γλείφοντας τον αφέντη, τον πρωθυπουργό, το βασιλιά θα περάσει καλά. Στο τέλος τρώνε ξύλο και οι δυο αλλά τουλάχιστον ο Καραγκιόζης έχει το κεφάλι ψηλά γιατί δεν προσκύνησε. Τα μηνύματά του παραμένουν επίκαιρα». Παράσταση θεάτρου σκιών πρωτοείδε από τον καραγκιοζοπαίχτη Κόττα στην γειτονιά που μεγάλωσε, τον Βοτανικό. Όπως ο ίδιος έλεγε δεν πήγαινε στις απογευματινές παραστάσεις, αλλά στις βραδινές γιατί τότε παιζόντουσαν ηρωικά και ‘’γκραν γκινιόλ’’ έργα. Αργότερα άρχισε να βλέπει τον Πρωτόγερα και τον θρυλικό Μανωλόπουλο που είχε το μαντράκι του κοντά στο σημερινό θέατρο «ΠΕΡΟΚΕ» στο Μεταξουργείο.

Ο Γιώργος Μαμάης ήταν ένας φιλοσοφημένος λάτρης της λαϊκής παράδοσης πάλευε σε όλη του τη ζωή, όρθιος με τη φυσική του παρουσία στους αγώνες του λαοσάρωση0233ύ, μέσα από τις γραμμές του ΚΚΕ και με την τέχνη του. Ως καραγκιοζοπαίχτης, ταχυδακτυλουργός, φακίρης και κλόουν πρόσφερε σε αμέτρητους ανθρώπους, κάθε ηλικίας, το γέλιο και τη χαρά. Συντρόφευε με τις παραστάσεις του Καραγκιόζη και τις ταχυδακτυλουργικές τα παιδιά των εργαζομένων προσφέροντάς τους απλόχερα την αισθητική απόλαυση. Διαμόρφωνε με τον δικό του τρόπο τα έργα του Καραγκιόζη , που είχαν πάντοτε έναν πολιτικό χαρακτήρα και περνούσαν μηνύματα ειρήνης και αδελφοσύνης των λαών και μηνύματα ενάντια στην κοινωνική αδικία. Όπως επισημαίνει ο ίδιος «Ο Καραγκιόζης είναι ταξικό θέατρο. Από τη μια η παράγκα και από την άλλη το Σαράι. Από τη μια η φτώχεια και από την άλλη η πλουτοκρατία. Ο Καραγκιόζης είναι η φωνή διαμαρτυρίας της φτώχειας και της παράγκας. Κι αν αμφιβάλλει κανείς για τη σημερινή παράγκα ας κάνει μια βόλτα στην Αθήνα. Παράγκες και παγκάκια θα δει πολλά. Υπάρχουν πολλοί που ζουν στα παγκάκια (…) περιμένοντας το σάντουιτς ή ένα πιάτο φαϊ από τις κυρίες με τις γούνες (…)».
Φιλία είχε και με τον μεγάλο Ευγένιο Σπαθάρη που τον θαύμαζε και τον θεωρούσε πατέρα του. Ο ίδιος θυμάται ένα περιστατικό «Κάποτε στο “Intercontinental” παίζαμε για τα παιδιά των εργαζομένων διαφόρων εταιριών, εγώ ταχυδακτυλουργικά και ο Ευγένιος παράσταση καραγκιόζη και το πρόγραμμα ήταν ως εξής, μοίρασμα δώρων στα παιδιά, ομιλία 2 λεπτά από τον υπεύθυνο, ταχυδακτυλουργικά 10 λεπτά και άλλα 10 Καραγκιόζης. Τελείωνε το ένα γκρουπ, έμπαινε το άλλο. Γρήγορες διαδικασίες. Κάποια στιγμή προς το τέλος ο Ευγένιος έπρεπε να φύγει στο ενδιάμεσο να παίξει στα παιδιά των εργαζομένων της Τροχαίας σε άλλο κτήριο και μου είπε «Γιώργάκη, αντί για 4 νούμερα κάνε 10 για να προλάβω να επιστρέψω». Τι να κάνω κι εγώ παρ’ όλο που

17132_1356596196216_1270802901_31059819_4931365_n[1]
«Ο Γ. Μαμάης ως ‘Καραγκιόζης’ μαζί με τη φιγούρα του Καραγκιόζη του Η. Καρελλά»
δεν είχα πολλά ‘εργαλεία’ άρχισα να κάνω τα κόλπα μου. Στο 7ο νούμερο ο Ευγένιος είχε μπει στην αίθουσα και ανέβηκε στη σκηνή να παίξει. Για πότε έφυγε και για πότε ήρθε δεν μπόρεσα να καταλάβω. Με τις φιγούρες στον ώμο ήταν. Τόσο γρήγορος, αλλά πολύ καλός στην δουλειά του και καλός άνθρωπος».
Ήταν πάντα δίπλα στους συναδέλφους του, στηρίζοντας τις προσπάθειές τους, συμμετέχοντας στις αποθεώσεις του Καραγκιόζη, σε παραστάσεις, τηλεοπτικά αφιερώματα και ταινίες π.χ. στις Αποθεώσεις της εκπομπής «Και μιλάει και λαλάει» της ΕΡΤ και του Πανελλήνιου Σωματείου Θεάτρου Σκιών (1994), όπου έπαιξε και μια παράσταση με τίτλο «Τα επτά θηρία». Επίσης, συμμετείχε μαζί με τους Μάνθο Αθηναίο, Σταμάτη Γενεράλη και Μίμη Μόλλα στην Αποθέωση του «Κατσαντώνη» της κινηματογραφικής ταινίας «Θεόφιλος» (1987). Πέρα από τις παραστάσεις που έχει δώσει, υποδύθηκε και ο ίδιος τον ζωντανό Καραγκιόζη σε πολλές εκδηλώσεις. Το 2011, για σάρωση0227την προσφορά του στην τέχνη του θεάτρου σκιών, τιμήθηκε από το Πανελλήνιο Σωματείο Θεάτρου Σκιών με τον τίτλο του Επίτιμου Μέλους. Ο Γιώργος Μαμάης διατηρούσε τσαγκαράδικο στην λεωφόρο Αλεξάνδρας, μέχρι και λίγα χρόνια πριν τον θάνατό του, όπου ασκούσε το επάγγελμα του τσαγκάρη και ήταν το σημείο συνάντησης με όποιον ήθελε να τον βρει και να συζητήσει μαζί του πίνοντας καφεδάκι. Ήταν σεμνός, ακέραιος, ανιδιοτελής και με πηγαίο χιούμορ. Έφυγε από κοντά μας στις 15 Απριλίου του 2015.

Διαβάστε επίσης:  Λίγες θέσεις ακόμα για "Τα Χριστούγεννα του Καραγκιόζη στο φεγγάρι"

http://www.ert-archives.gr/V3/public/main/page-assetview.aspx?tid=8196&autostart=0 (Η παράσταση του Γ. Μαμάη στην εκμπομπή «ΚΑΙ ΜΙΛΑΕΙ ΚΑΙ ΛΑΛΑΕΙ»)
ΠΗΓΕΣ: ΠΣΘΣ, Εφημ. ‘’ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ’’, αρχείο Ν.Τ.,