ΑΠΟΨΗ – Εκκλησία: Με το Κράτος ή εναντίον του;

Το ζήτημα των σχέσεων Εκκλησίας - Κράτους επανέρχεται σταθερά

28
Το ζήτημα των σχέσεων Εκκλησίας - Κράτους επανέρχεται σταθερά

Του Λευτέρη Κουσούλη*

Το ζήτημα των σχέσεων Εκκλησίας – Κράτους επανέρχεται σταθερά. Σε βαθμό Άποψη, Εκκλησία, κράτος, κουραστικό. Ακόμη και όταν υποχωρεί, γνωρίζουμε ότι με κάποια νέα αφορμή θα επιστρέψει.

Έτσι και τον τελευταίο καιρό η κατεστημένη Εκκλησία με τρόπο διακριτό και φωνή δυνατή απευθύνεται στο Κράτος, στη λεγόμενη Πολιτεία, και ζητάει να ρυθμιστούν τα ζητήματα της Εκκλησίας κατά τις επιλογές της. Κάθε φορά που τίθεται ένα ζήτημα – ιδεολογικού τύπου – το οποίο τη βρίσκει αντίθετη, ακούμε την επίκλησή της προς το Κράτος. Εγείρει επιχειρήματα, διατυπώνει ισχυρισμούς για «χρηστά ήθη» και «κοινή λογική» μαζί με αφορισμούς περί «καταστροφής του ανθρώπου», αναζητεί και εναγκαλίζεται κόμματα ως πολιτικούς συμμάχους.

Στη ροή του χρόνου τα προβλήματα των ανθρώπων ποικίλλουν, οι αντιλήψεις μεταπλάθονται και οι συμπεριφορές αλλάζουν. Το κανονιστικό πλαίσιο που ορίζει τη συνύπαρξη δεν μπορεί να παραμένει παγωμένο και αμετάβλητο. Η κοινωνία διαρκώς τελεί σε κίνηση, οι σχέσεις εντός της αλλάζουν, ποτέ και τίποτα δεν παραμένει όπως πριν.

Σε αυτή τη μεγάλη ροή η θέση της Εκκλησίας είναι με το Κράτος ή εναντίον του; Εννοώ την Εκκλησία, όπως αυτή γίνεται αντιληπτή και θεμελιώνεται κατά το μήνυμα του Ευαγγελίου και κυρίως κατά το παράδειγμα του Ιησού.
Μπορεί η Εκκλησία αυτή να είναι προσηλωμένη στην ισχύ του Κράτους;

Να πορεύεται ως σύμμαχος αυτού του διοικητικού εξουσιαστικού μηχανισμού και να προσφεύγει στη δύναμη του καταναγκασμού του για την επιβολή των επιλογών της ή τη συντήρησή τους; Αυτή η επιλογή ισχύος εκ μέρους της κατεστημένης Εκκλησίας δεν αναιρεί και δεν εκκενώνει το μήνυμα;

Μπορεί η Εκκλησία να συνδέει τον εαυτό της, την παρουσία της και την επιρροή της με την κρατική δικαιοδοσία;

Μπορεί η Εκκλησία να διεκδικεί ισχύ από τον φορέα δύναμης που είναι το Κράτος, ώστε και η ίδια να υπάρχει και να συντηρείται ως φορέας ισχύος;

Η απάντηση έχει από καταβολής δοθεί.
Το Ευαγγέλιο είναι μήνυμα αντι-ισχύος. Το παράδειγμα του Ιησού είναι μανιφέστο αντι-ισχύος και αντι-δύναμης. Και ως τέτοιο, μανιφέστο ελευθερίας.

Διαβάστε επίσης:  ΑΠΟΨΗ: Η ενστάλαξη της βίας

Από τον πυρήνα αυτού – πιστεύω – του μηνύματος και νοήματος η Εκκλησία βρίσκεται εναντίον του Κράτους.

Η σύγκρουση με την εξουσία στο βάθος του ορίζοντα του Γολγοθά δεν μπορεί να διαγραφεί από μια κατεστημένη και ιστορικά προσδιορισμένη σχέση. Η διάσταση αυτή είναι πέραν ιστορικών συνθηκών και συνταγματικών ρυθμίσεων. Η σύγκρουση αυτή είναι πέραν της Ιστορίας. Και ενσαρκώνεται ως προσήλωση στη θεμελιωτική στάση της αντι-ισχύος απέναντι σε κάθε Αρχή και εξουσία. Στο μέτωπο αυτό βρίσκεται η επαναστατική εκρηκτικότητα του χριστιανισμού και η αντοχή του στον χρόνο.

Για τον λόγο αυτόν ο χωρισμός Κράτους – Εκκλησίας θα έπρεπε να είναι το διαρκές, ζωντανό και ζωοποιό αίτημα της ίδιας της Εκκλησίας.


*Ο Λευτέρης Κουσούλης γεννήθηκε στην Ελίκα Λακωνίας το 1952. Γυμνάσιο στη Σπάρτη. Λύκειο στους Μολάους. Σπούδασε στην Πάντειο και στη Γαλλία, την πολιτική και τα φαινόμενα εξουσίας. Από τα φοιτητικά του χρόνια έχει ιδιαίτερα ασχοληθεί με τη μελέτη των μηχανισμών κοινωνικής και πολιτικής επιρροής. Οδηγός του επιστημονικού προβληματισμού του είναι η πρόταση: Μετά την επιστροφή του από τη Γαλλία, εργάστηκε για λίγα χρόνια ως ωρομίσθιος καθηγητής. Από το 1995 και ως σήμερα εργάζεται στο χώρο του στρατηγικού σχεδιασμού και της επικοινωνίας με την εταιρεία «Λέγειν & Πράττειν» (www.legeinandprattein.gr). Είχε τη πρωτοβουλία για την ίδρυση του εκδοτικού οίκου «Το Πέρασμα», που στο σύντομο βίο του εξέδωσε 15 τίτλους. Ο Λευτέρης Κουσούλης, αρθρογραφεί συχνά στον Τύπο καθώς και στο Διαδίκτυο, τόσο για την πολιτική, όσο και για άλλες καθημερινές πλευρές της ύπαρξης. Επιλεγμένα κείμενά του έχουν γίνει αντικείμενο έκδοσης. Μέχρι τώρα έχουν κυκλοφορήσει:
  • Κείμενα για την Πολιτική & την Επικοινωνία (2007)
  • Ήττα της Πολιτικής – 18 θέσεις απέναντι (2008)
  • Αναμνήσεις από το Βίτενμπεργκ – Όψεις του αδιεξόδου και η αναζήτηση της αισιοδοξίας (2009)
  • Σταθεροί Τόποι (2012)
  • Έξω από το καταφύγιο – Κείμενα για τη συνειδητοποίηση (2013).
  • 10+10, (2014)

Όλα τα βιβλία κυκλοφορούν από τις «Μεταμεσονύκτιες Εκδόσεις».