Σέφκοβιτς στον ΑΘΗΝΑ 984: «Οι μεταρρυθμίσεις στην ενέργεια μπορούν να φέρουν τεράστια οφέλη για την Ελλάδα»

11
Σέφκοβιτς στον ΑΘΗΝΑ 984:

Η Ενεργειακή Ένωση και η προώθηση καθαρής ενέργειας αποτελούν προτεραιότητες για την Κομισιόν του Γιούνκερ.

Αυτό επηρεάζει μία σειρά κρατών-μελών που σύντομα θα κληθούν να προσαρμοστούν σε νέα δεδομένα. Ανάμεσα σε αυτά και η Ελλάδα.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: Μάρος Σέφκοβιτς (αντιπρόεδρος Κομισιόν)

στον ΑΘΗΝΑ 984 και στον Γιάννη Παπαγεωργίου

 

Η συνομιλία μας με τον Αντιπρόεδρο και αρμόδιο Επίτροπο της Κομισιόν Μάρος Σέφκοβιτς –ο οποίος βρέθηκε την εβδομάδα που μας πέρασε στην Αθήνα- ήταν εξαιρετικά κατατοπιστική. Τόσο σε ό,τι αφορά την επόμενη μέρα της Ευρώπης σε θέματα ενέργειας όσο και σε ό,τι αφορά την προοπτική της Ελλάδας και τις δυνατότητες της χώρας να αναβαθμίσει σημαντικά το ρόλο της στην περιοχή.

«Η Ελλάδα μπορεί να γίνει ένας σημαντικός παίκτης στην αγορά ενέργειας της Μεσογείου. Αρκεί να προχωρήσει στις μεταρρυθμίσεις, να δημιουργήσει τις κατάλληλες συνθήκες και να βελτιώσει τις υποδομές της. Τότε τα οφέλη για τη χώρα θα είναι τεράστια» τονίζει.

Οι θέσεις του αντιπροέδρου της Κομισιόν σε ό,τι αφορά τις τρέχουσες πολιτικές μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα είναι μάλλον ξεκάθαρες: «Στις πολιτικές κλιματικής αλλαγής δείχνουμε την αλληλεγγύη μας στην Ελλάδα ενισχύοντας την μείωση χρήσης υδρογονανθράκων στα νησιά. Δεν μπορούμε όμως πλέον να ενισχύουμε ρυπογόνες τεχνολογίες».

Στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, ο Αντιπρόεδρος της Επιτροπής κρατά για την Ευρώπη τον ρόλο του ηγέτη:
«Η Συμφωνία του Παρισιού είναι ορόσημο. Η Ευρώπη είναι παγκόσμιος ηγέτης στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Αποδείξαμε ότι όχι μόνο υπογράφουμε τις συμφωνίες, αλλά τις εφαρμόζουμε μέσα από δεσμευτική νομοθεσία. Είμαστε η μόνη μεγάλη οικονομία που το πράξαμε αυτό τόσο γρήγορα και με τόση αποφασιστικότητα.
Η θέση της Κυβέρνησης Τραμπ για απόσυρση των ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού δεν βρήκε ανταπόκριση στην Αμερική, Πολιτείες, πόλεις, πολίτες και επιχειρήσεις θέλουν η χώρα τους να συνεισφέρει στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής».

Ακολουθεί αναλυτικά η συνέντευξη:

 

Επιτρέψτε μου να επιστρέψω πίσω στο 2015, όταν και η Επιτροπή έθεσε το πλαίσιο μίας ανθεκτικής ενεργειακής ένωσης στην Ευρώπη, εστιάζοντας σε πολιτικές φιλικές προς την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, Όπως καταγράφηκε τότε, ο στόχος ήταν μία «θεμελιώδης αναμόρφωση του συστήματος ενέργειας της Ευρώπης». Από τότε τί έχει, αλλά και τί δεν έχει επιτευχθεί;

 

Ακολουθούμε πιστά ένα συγκεκριμένο πλάνο δράσης το οποίο αποτελεί μέρος της στρατηγικής μας από τότε που την παρουσιάσαμε. Και είμαι ευτυχής γιατί μπορώ να πω ότι έχουμε εκπληρώσει το 95% του πλάνου. Χθες παρουσιάσαμε το τελευταίο μεγάλο πακέτο δράσεων μας που σχετίζεται με την «καθαρή μετακίνηση» και αφορά στο πώς να περάσουμε σε πιο «καθαρά αυτοκίνητα» και αντιστοίχως σε κατάλληλες υποδομές φόρτισης στην Ευρώπη. Αυτό συνοδεύει το πακέτο «καθαρής ενέργειας» το οποίο υιοθετήσαμε την περασμένη χρονιά. Στόχος μας για την Ευρώπη είναι να χρησιμοποιεί καθαρή ενέργεια και να τη χρησιμοποιεί για τη χρήση καθαρών αυτοκινήτων.

Πιστεύουμε ότι έως το 2030 το 70% της ηλεκτρικής ενέργειας θα παράγεται από ανανεώσιμες πηγές και ως τότε θεωρώ ότι θα υπάρχει μεγάλη διείσδυση των καθαρών οχημάτων, των οχημάτων με μηδενικές εκπομπές ρύπων, τα οποία θα κινούνται με καθαρή ενέργεια.
Κάναμε όμως πολλά σε ό,τι αφορά ζητήματα που ενδιαφέρουν ειδικότερα την Ελλάδα και χώρες της Ανατολικής Ευρώπης όπως η ασφάλεια προμήθειας με φυσικό αέριο. Βελτιώνουμε την ασφάλεια προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και εξασφαλίζουμε ότι η Ενιαία Αγορά ενέργειας τελικά θα ολοκληρωθεί, με την εξάλειψη όλων των εμποδίων που υπήρχαν ανάμεσα στις χώρες. Αυτό θα είναι προς όφελος των καταναλωτών σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Αναφορικά με τις εκπομπές ρύπων, η Επιτροπή επιχειρεί να θέσει όριο στις επιδοτήσεις ενεργειακών πάρκων που θα συνδέεται με ένα όριο εκπομπών. Κάποια κράτη-μέλη όπως για παράδειγμα η Πολωνία ή ακόμα και η Ελλάδα είναι ακόμα στενά συνδεδεμένα με τον άνθρακα. Κατά συνέπεια, πώς θα μπορούσε να βρεθεί ένα κοινό πεδίο σε αυτά τα θέματα όταν κάποιες χώρες δείχνουν απρόθυμες να ακολουθήσουν;

Μόλις αποφασίσαμε την αναμόρφωση-ορόσημο του σχήματος εμπορίου με βάση την εκπομπή αερίων. Πρέπει να θυμίζουμε στους πολίτες ότι αυτό είναι το μεγαλύτερο τέτοιο σχήμα στον κόσμο. Είναι το σχήμα με το οποίο στην Ευρώπη καταπολεμούμε την κλιματική αλλαγή και μειώνουμε την έκλυση διοξειδίου του άνθρακα. Πιστεύω ότι φτάσαμε σε έναν καλό συμβιβασμό. Αυτό σημαίνει ότι εισάγουμε τα μέτρα τα οποία θα φέρουν την τιμή του άνθρακα στις τιμές αγοράς, στο πραγματικό κόστος που δημιουργεί η εκπομπή διοξειδίου.
Ταυτόχρονα, προωθούμε τις νέες τεχνολογίες και βοηθάμε τα νέα μέλη της ΕΕ και την Ελλάδα να τις υιοθετήσουν.

Για τα νέα κράτη μέλη αυτό γίνεται μέσω του λεγόμενου fund καινοτομίας. Για την Ελλάδα υιοθετήσαμε ένα νέο μέτρο που θα βοηθήσει στη μείωση των υδρογονανθράκων στα νησιά. Με αυτόν τον τρόπο δείχνουμε την αλληλεγγύη μας. Κάθε χώρα θα συνεισφέρει αναλόγως των μέσων που διαθέτει. Αναμένονται, λοιπόν, να προκύψουν διαφορετικά μίγματα ενέργειας. Αλλά είναι αλήθεια είναι ότι δεν θέλουμε να επενδύσουμε σε ξεπερασμένες τεχνολογίες. Αυτό που χρειαζόμαστε στην Ευρώπη είναι ο εκσυγχρονισμός. Χρειαζόμαστε λιγότερο ρυπογόνες τεχνολογίες. Και αυτό συνάδει με τις δεσμεύσεις που αναλάβαμε από τη Συμφωνία του Παρισιού.

Αυτό με οδηγεί στην επόμενη ερώτηση. Τον Ιούνιο, ο πρόεδρος Τραμπ ανακοίνωσε την απόσυρση των ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού. Μπορεί η Ευρώπη να αποτελέσει τον ηγέτη στην περίπτωση αυτή, να έχει το ρόλο ενός παίκτη που θα αλλάξει τα δεδομένα σε πολιτικό επίπεδο; Είναι εφικτό να αναπληρωθεί το κενό των ΗΠΑ;

Αυτό νομίζω ότι γίνεται ήδη. Και είχα την ευκαιρία να το διαπιστώσω στη Σύνοδο Καθαρής Ενέργειας στο Πεκίνο. Εκεί ήταν ξεκάθαρο ότι την ηγεσία πλέον σε αυτόν τον τομέα την έχουμε οι Ευρωπαίοι και οι Καναδοί σε στενή συνεργασία με τους Κινέζους. Και με όλα τα μέτρα που υιοθετήσαμε αυτή τη χρονιά, δείξαμε ότι όχι μόνο υπογράφουμε τις συμφωνίες, αλλά τις εφαρμόζουμε μέσα από δεσμευτική νομοθεσία. Είμαστε η μόνη μεγάλη οικονομία που το πράξαμε αυτό τόσο γρήγορα και με τόση αποφασιστικότητα. Με αυτόν τον τρόπο δείχνουμε και την ηγετική μας παρουσία.

Σε ό,τι αφορά τις ΗΠΑ, άκουσα την Κρίστιαν Φιγκέρες την πρώην διαπραγματευτή των Ηνωμένων Εθνών να ευχαριστεί –λίγο ειρωνικά, αλλά να το κάνει- τον πρόεδρο Τραμπ για την αντιφατική του δήλωση. Γιατί αυτή οδήγησε σε μεγάλη κινητοποίηση μη κρατικούς φορείς . Η Καλιφόρνια και άλλες Πολιτείες, όλες οι πόλεις της Αμερικής, καθώς και επιχειρήσεις που επαναενεργοποίησαν τις προσπάθειες τους, δήλωσαν ότι ανεξάρτητα από τη θέση της Κεντρικής Διακυβέρνησης θέλουν να δείξουν οι αμερικανικές Πολιτείες, οι πόλεις και οι πολίτες της Αμερικής θέλουν να συνεισφέρουν ώστε να αντιμετωπιστεί η κλιματική αλλαγή .
Πιστεύω ότι τελικά θα δούμε τη Συμφωνία του Παρισιού ως ένα πολύ σημαντικό ορόσημο που θα μας οδηγήσει στη σωστή κατεύθυνση. Είναι, λοιπόν, πολύ σημαντικό οι Ευρωπαίοι να διατηρήσουν τον ηγετικό ρόλο τους.

Παραμένω σε ενεργειακά θέματα της ΕΕ. Η Κομισιόν βρίσκεται σε διαδικασία αναθεώρησης της οδηγίας της του 2009 που αφορά στην εισαγωγή φυσικού αερίου από τρίτες χώρες. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι αυτό συνδέεται στενά με τον αγωγό North Stream 2. Θεωρούν ότι είναι περισσότερο πολιτικό και όχι νομικό θέμα. Τελικά, μήπως είναι; Ή μήπως πέραν από νομική έχει ταυτόχρονα και πολιτική προέκταση;

Διαβάστε επίσης:  Τι προβλέπει ο προϋπολογισμός 2018

Αυτό μόλις συνέβη για την ακρίβεια. Υιοθετήσαμε την τροποποίηση της οδηγίας και αυτό που θέλαμε να καταφέρουμε με αυτόν τον τρόπο –και πιστεύω ότι το πετυχαίνουμε- είναι να προσδώσουμε επιπρόσθετη νομική σαφήνεια στο θέμα. Γατί όταν εξετάσαμε το καθεστώς που αφορά αγωγούς εκτός ΕΕ, του North Stream ή άλλων αγωγών είδαμε ότι οι δικηγόροι μέσα στους θεσμούς αλλά και ακαδημαϊκοί κύκλοι ή δικηγορικές φίρμες αναφέροντα στο πόσο γενικά το τρίτο πακέτο ενέργειας κάλυπτε τους εξωτερικούς αγωγούς. Θέλαμε λοιπόν να αφαιρέσουμε κάθε αμφιβολία. Να δηλώσουμε ξεκάθαρα ότι η συγκεκριμένη νομοθεσία συμβαδίζει πλήρως με όλη την ευρωπαϊκή νομοθεσία και συμπεριλαμβάνει τους εξωτερικώς αγωγούς που φέρνουν φυσικό αέριο στην Ευρώπη, ειδικά όταν αυτοί διασχίζουν οικονομικές ζώνες ή περιοχές με ύδατα.

Πιστεύουμε ότι το Ευρωκοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα το υιοθετήσουν την τροποποίηση με διαδικασία fast track, έτσι ώστε να παρουσιάσουμε και στο Συμβούλιο τον τροποποιητικό νόμο και να αφαιρέσουμε κάθε νομική αμφισβήτηση .Θεωρούμε ότι με αυτόν τον τρόπο θα βοηθήσουμε το Συμβούλιο να επιταχύνει την απαιτούμενη δουλειά που απαιτείται και αφορά στο αίτημά μας για την εντολή να διαπραγματευθούμε με τη Ρωσία για τον North Stream 2.

Ας περάσουμε και στην Ελλάδα. Φαίνεται ότι αυτή την περίοδο η χώρα επιχειρεί να διαμορφώσει πολλαπλές οδούς ενεργειακής διασύνδεσης. Παράλληλα, έχει ανοίξει και πάλι το ζήτημα των ερευνών για υδρογονάνθρακες προκειμένου να αναζητήσει εν δυνάμει αποθέματα. Συνολικά, οι πρωτοβουλίες αυτές συμβαδίζουν με την πολιτική της ενεργειακής Ένωσης; Πόσο συμβάλουν στη στρατηγική των διαφορετικών παρόχων;

Συμβαδίζουν απόλυτα. Πιστεύω ότι η Ελλάδα θα παίξει σημαντικό ρόλο, ο οποίος και θα ενισχύεται σταδιακά. Θεωρώ ότι μπορείτε να γίνετε ένας πολύ σημαντικός παίκτης στην περιοχή, ένα σημαντικό hub φυσικού αερίου και ένας έμπορος. Έχετε πολλούς νέους αγωγούς που περνούν από την περιοχή σας – τον TAP, ο οποίος θα μεταφέρει το φυσικό αέριο της Κασπίας στην Ευρώπη έως το 2020. Αυτό σημαίνει ότι για πρώτη φορά θα έχουμε νέο φυσικό αέριο από μία νέα πηγή που έρχεται από μία νέα οδό στην Ευρώπη. Υπάρχουν, βέβαια, και όλες οι διασυνδέσεις που προωθούνται με πιο σημαντική αυτή του IGB που συνδέει την Ελλάδα με την Βουλγαρία. Συνδέει το στρατηγικό αυτό αγωγό με την Ανατολική Ευρώπη, και δυνητικά με τα δυτικά Βαλκάνια. Αυτό δημιουργεί μία εντελώς νέα κατάσταση.

Επιπροσθέτως, γνωρίζω ότι η χώρα σας εξετάζει τη δημιουργία ακόμη ενός σταθμού LNG στην Αλεξανδρούπολη. Αυτό βέβαια εξαρτάται από το πώς θα εξελιχθεί η αγορά φυσικού αερίου. Συνεπώς, όλα τα δεδομένα -συμπεριλαμβανομένου του φυσικού πλούτο που πρόσφατα ανακαλύφθηκε και αναφέρομαι στα κοιτάσματα φυσικού αερίου γύρω από την Κύπρο για την οποία μου λένε ότι μπορεί να γίνει μια δεύτερη Νορβηγία στην Ανατολική Μεσόγειο- ανοίγουν νέες ευκαιρίες για την Ελλάδα προκειμένου να γίνει ένας νέος σημαντικός παίκτης,
Απλά θα πρέπει να ολοκληρώσετε τις μεταρρυθμίσεις, να δημιουργήσετε καλές συνθήκες και να βελτιώσετε τις υποδομές της ώστε τα οφέλη για τη χώρα θα είναι τεράστια.

Είστε ευχαριστημένοι από την προσπάθεια αυτή; Από τον τρόπο που απελευθερώνει η Ελλάδα τις αγορές φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού; Και το ρωτώ επίσης γιατί τα ζητήματα αυτά αποτέλεσαν προαπαιτούμενα σχεδόν σε όλα τα προγράμματα της χώρας…

Στην ομιλία μου στο ευρωπαϊκό συνέδριο επεσήμανα πόσο χαρούμενος είμαι ως Ευρωπαίος και ως Σλοβάκος που η Ελλάδα αναπτύσσεται ξανά. Έχουν δημιουργηθεί νέες θέσεις εργασίας, έχει αλλάξει η ατμόσφαιρα, αισθάνεσαι πλέον θετική ενέργεια στη χώρα σας, καθώς εξαιρετικά επώδυνες μεταρρυθμίσεις αρχίζουν να αποδίδουν. Παρατηρούμε αυτήν την πρόοδο και στον τομέα της ενέργειας. Υπάρχουν κάποια προαπαιτούμενα να ολοκληρωθούν πριν κλείσει η τρίτη αξιολόγηση. Χρειαζόμαστε την ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων στην αγορά φυσικού αερίου. Θα θέλαμε να δούμε περισσότερους παίκτες ειδικά στη λιανική αγορά.
Αυτό που θα θέλαμε επίσης να δούμε σε ό,τι αφορά υποψηφίους παίκτες όπως η ΔΕΗ, είναι να σέβονται τους κανονισμούς του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και να εφαρμόσουν τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις. Θα πρέπει να προσαρμόσουμε τον τρόπο με τον οποίο η ηλεκτρική ενέργεια παράγεται, διανέμεται και πωλείται στην αγορά, σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς κανόνες και standards. Γιατί με αυτόν τον τρόπο, η αγορά φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού στην Ελλάδα θα καταστεί ανταγωνιστική σε σχέση με τους γείτονές σας. Θα είναι συνεπώς δυνατή η δημιουργία περισσότερων συνδέσμων, περισσότερου εμπορίου και ανταλλαγών ενέργειας και με αυτόν τον τρόπο, το «ζευγάρωμα των αγορών», μπορούμε να πετύχουμε καλύτερες τιμές για τους καταναλωτές. Αυτό προσπαθούμε να πράξουμε με την ελληνική κυβέρνηση και πιστεύω ότι θα τα καταφέρουμε.

Κλείνοντας θα ήθελα την άποψή σας αναφορικά με τα θέματα που βρίσκονται ήδη σε συζήτηση και αφορούν στο μέλλον της Ευρώπης. Το θέμα άνοιξε επισήμως με την ομιλία Γιούνκερ για την «Κατάσταση στην Ευρώπη» και εξελίσσεται. Στο πλαίσιο αυτό, και σε επίπεδο αρχών, ποιος πιστεύετε ότι θα πρέπει να είναι ο ρόλος του ESM στην επόμενη μέρα; Και επίσης ποιες οι αρμοδιότητες ενός υπουργού Οικονομικών της Ευρωζώνης; Θα έχει αποφασιστικό ρόλο ειδικά στη διαμόρφωση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού;

Θεωρώ ότι αυτή η συζήτηση είναι ευρύτερη. Είναι προφανές ότι αυτό που έπρεπε να κάνουμε μετά το brexit είναι να μείνουμε ενωμένοι, να σταθεροποιήσουμε την ενότητα μεταξύ των 27. Θεωρώ ότι αυτό το πετύχαμε. Από την πλευρά της Κομισιόν, είναι σημαντικό είναι να δούμε όλες τις μεταρρυθμίσεις υπό το πρίσμα του πόσα πολλά μπορούμε να πετύχουμε στο πλαίσιο των 27. Και νομίζω ότι υπάρχουν πολλά που θα κάνουμε. Ταυτόχρονα, όμως, μπορείτε να διαπιστώσετε ότι χώρες όπως αυτές της Ευρωζώνης, θέλουν να έχουν πιο ενεργή ευρωπαϊκή προοπτική σε πολιτικές διασυνοριακές, στο εμπόριο, στη χρήση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, της δομικής συνεργασίας στο χώρο της άμυνας. Στο πλαίσιο αυτό, πιθανότατα δε θα έχουμε και τις 27 χώρες να συμμετέχουν σε αυτή τη συνεργασία, ταυτόχρονα. Θα δούμε λοιπόν διαφορετικά κύματα σε ό,τι αφορά το πού θέλει κάθε χώρα να συμμετέχει, πόσο πολύ θέλει να διευρύνει τη διασύνδεσή της.

Μία από τη περιοχές στην οποία αναφερθήκατε είναι η Ευρωζώνη στην οποία αισθανόμαστε ότι πρέπει να κάνουμε περισσότερα, χρειαζόμαστε μία ευρύτερη ολοκλήρωση, Σε αυτό το στάδιο, είναι πολύ δύσκολο να προβλέψουμε πόσο γρήγορα και πόσο βαθιά θα προχωρήσουμε. Πιστεύω όμως ότι η ισορροπία θα βρεθεί στο επίπεδο του πόσο σαφείς θα είναι οι νέοι νόμοι, πόσο ικανοί θα είμαστε στην Ευρωζωνη να τους διατηρήσουμε και τι είδους μηχανισμούς θα είμαστε σε θέση να χτίσουμε. Γιατί αυτά θα είναι προαπαιτούμενα για τις χώρες ώστε να εξετάσουν τη δυνατότητα ενός ευρωπαϊκού προϋπολογισμού ή τη θέσπιση της θέσης ενός υπουργού Οικονομικών. Θεωρώ λοιπόν ότι σε αυτά τα θέματα πρέπει να πάμε χέρι-χέρι. Θα καταθέσουμε τις προτάσεις μας, ως Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στις 6 Δεκεμβρίου και είμαι βέβαιος ότι αυτές θα γίνουν αντικείμενο συζήτησης ανάμεσα στους Υπουργούς Οικονομικών. Αλλά αυτό είναι και θέμα συζήτησης ανάμεσα στους επικεφαλής των Κυβερνήσεων. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να περιμένουμε λίγο.