Τη νύχτα της 10ης προς 11η Απριλίου 1826, ξημερώματα Κυριακής των Βαΐων, οι πολιορκημένοι υπερασπιστές του Μεσολογγίου -οι «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι», όπως θα τους απαθανατίσει αργότερα ο Διονύσιος Σολωμός- επιχειρούν τη μεγάλη Έξοδο. Ύστερα από έναν χρόνο ασφυκτικής πολιορκίας από τις οθωμανικές και αιγυπτιακές δυνάμεις του Κιουταχή και του Ιμπραήμ.
Περίπου 3.000 μαχητές, μαζί με γυναικόπαιδα, χωρίζονται σε φάλαγγες και επιχειρούν να διασπάσουν τον κλοιό. Η σύγκρουση είναι σφοδρή, πολλοί πέφτουν στις συμπλοκές. Υπολογίζεται ότι σώζονται περίπου 1.300 πολεμιστές, ενώ οι υπόλοιποι σκοτώνονται ή αιχμαλωτίζονται. Από τις γυναίκες, 13 μόνο Σουλιώτισσες σώθηκαν και από τα παιδιά τρία ή τέσσερα. Οι απώλειες των Τουρκοαιγυπτίων υπολογίστηκαν σε 5.000 χιλιάδες. Δύο εκρήξεις συγκλονίζουν την πόλη: η μία στους υπονόμους και η άλλη από την ανατίναξη της πυριτιδαποθήκης από τον Χρήστο Καψάλη, που επιλέγει τη θυσία αντί της παράδοσης.
Η Έξοδος συγκαταλέγεται στα κορυφαία επεισόδια της Ελληνικής Επανάστασης και κατέστη σύμβολο αυτοθυσίας. Η αντίσταση του Μεσολογγίου συγκλόνισε την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη, ενίσχυσε το φιλελληνικό ρεύμα και προσέδωσε στον Αγώνα ηθικό κύρος που υπερέβαινε τα όρια της στρατιωτικής αναμέτρησης.
