19 Μαΐου 1919. Ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ αποβιβάζεται στη Σαμψούντα, γεγονός που σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας και ιδιαίτερα βίαιης φάσης των διώξεων κατά των Ελλήνων του Πόντου. Η περίοδος αυτή συνδέεται με τη Γενοκτονία των Ποντίων, κατά την οποία εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες της περιοχής υπέστησαν εκτοπισμούς, καταναγκαστικά τάγματα εργασίας, βασανιστήρια και μαζικές δολοφονίες.
Σύμφωνα με ιστορικές εκτιμήσεις, περισσότεροι από 350.000 Έλληνες του Πόντου έχασαν τη ζωή τους κατά την περίοδο των διώξεων, που εκτυλίχθηκαν κυρίως από το 1914 έως το 1923. Ο αριθμός αυτός αντιπροσωπεύει το 50% του συνολικού πληθυσμού των Ελλήνων του Πόντου εκείνης της εποχής.
Οι δραματικές αυτές εξελίξεις οδήγησαν στον ξεριζωμό ενός από τους αρχαιότερους ελληνικούς πληθυσμούς της Μικράς Ασίας.
Η 19η Μαΐου 1919 είναι μια ημερομηνία με διπλή ανάγνωση. Για την τουρκική ιστοριογραφία αποτελεί την αφετηρία του «πολέμου της ανεξαρτησίας», για τον ελληνισμό σηματοδοτεί την έναρξη της τελικής και πιο βίαιης φάσης ενός προμελετημένου σχεδίου εξόντωσης
Το 1994 η Βουλή των Ελλήνων ανακήρυξε επισήμως την 19η Μαΐου ως Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων, διατηρώντας ζωντανή την ιστορική μνήμη ενός τραγικού κεφαλαίου του ελληνισμού.
