22 Δεκεμβρίου 1894. Η Υπόθεση Ντρέιφους, μία από τις πιο εμβληματικές δικαστικές πλάνες της σύγχρονης ευρωπαϊκής ιστορίας, ξεκινά επίσημα όταν ο Άλφρεντ Ντρέιφους, Γάλλος αξιωματικός εβραϊκής καταγωγής, καταδικάζεται εσφαλμένα για προδοσία. Κατηγορείται ότι παρέδιδε στρατιωτικά μυστικά στη Γερμανία, με ανύπαρκτα ή αμφισβητήσιμα στοιχεία.
Η υπόθεση αυτή δίχασε βαθιά τη γαλλική κοινωνία λόγω του αντισημιτισμού και της σύγκρουσης μεταξύ του στρατιωτικού κατεστημένου και των δημοκρατικών αξιών.
Το στρατοδικείο τον καταδικάζει σε ισόβια κάθειρξη και τον στέλνει στην απομακρυσμένη και τροπική εξορία στο Νησί του Διαβόλου στη Γαλλική Γουινέα.
Ο Εμίλ Ζολά θα πυροδοτήσει τις εξελίξεις με το θρυλικό άρθρο «Κατηγορώ», υπερασπιζόμενος τη δικαιοσύνη και καταγγέλλοντας την κρατική αυθαιρεσία.
Παρά την αρχική ατιμία, η πίεση του κοινού οδήγησε σε επανεξέταση της υπόθεσης. Ο Ντρέιφους έλαβε χάρη το 1899 και τελικά αποκαταστάθηκε πλήρως το 1906, προαγόμενος μάλιστα σε ταγματάρχη.
Η Υπόθεση Ντρέιφους παραμένει ένα διαχρονικό παράδειγμα της ανάγκης για εγρήγορση απέναντι στην κρατική αυθαιρεσία και τον ρόλο των διανοουμένων ως φωνή της κοινωνικής συνείδησης.
