23 Μαρτίου 1821. Η Καλαμάτα γίνεται η πρώτη ελληνική πόλη που απελευθερώνεται από την οθωμανική κυριαρχία. Την ημέρα εκείνη ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο Νικηταράς, ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, ο Παπαφλέσσας και άλλοι οπλαρχηγοί μπαίνουν στην πόλη ως απελευθερωτές, σηματοδοτώντας έμπρακτα την έναρξη του Αγώνα στον Μοριά.
Αν και οι αψιμαχίες είχαν ξεκινήσει λίγες ημέρες νωρίτερα στη Μάνη και στα Καλάβρυτα, η απελευθέρωση της Καλαμάτας ήταν η πρώτη φορά που μια σημαντική πόλη – λιμάνι πέρασαν εξ ολοκλήρου στον έλεγχο των Ελλήνων χωρίς να χυθεί αίμα.
Εκείνη την ημέρα εκδόθηκε η περίφημη «Διακήρυξη προς τας Ευρωπαϊκάς Αυλάς», το πρώτο επίσημο διπλωματικό έγγραφο των επαναστατημένων Ελλήνων, που εξηγούσε στον κόσμο ότι ο αγώνας ήταν μια απόφαση ενός έθνους να ζήσει ελεύθερο.
Η επικρατέστερη άποψη είναι ότι η «Προειδοποίησις προς τας Ευρωπαϊκάς Αυλάς» δεν γράφτηκε στην Καλαμάτα αλλά στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες από τους λόγιους που πλαισίωναν τον Αλ. Υψηλάντη, και στάλθηκε με πλοίο στη Μάνη. Εκεί την παρέλαβε ο Παπαφλέσσας, με την προτροπή του οποίου την υιοθέτησε η Μεσσηνιακή Γερουσία και την υπέγραψε ο Πετρόμπεης, για να σταλεί εν συνεχεία στην Ευρώπη.
