25 Φεβρουαρίου 1956. Στο κλειστό συνέδριο του 20ού Συνεδρίου του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης, ο Νικίτα Χρουστσόφ εκφωνεί τη μυστική ομιλία με τίτλο «Περί της προσωπολατρείας και των συνεπειών της».
Για πρώτη φορά, ανώτατος σοβιετικός ηγέτης καταγγέλλει ανοιχτά τον Ιωσήφ Στάλιν, αποδίδοντάς του μαζικές διώξεις, αυθαίρετες εκτελέσεις, παραβιάσεις της σοσιαλιστικής νομιμότητας και τη δημιουργία ενός ασφυκτικού καθεστώτος φόβου.
Η ομιλία προκαλεί σοκ τόσο στο εσωτερικό της ΕΣΣΔ όσο και στο παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα. Παρότι δεν δημοσιοποιείται άμεσα, το περιεχόμενό της διαρρέει γρήγορα στη Δύση, κλονίζοντας το κύρος του σοβιετικού μοντέλου.
Η παρέμβαση του Χρουστσόφ σηματοδοτεί την έναρξη της αποσταλινοποίησης: αποκαταστάσεις θυμάτων, περιορισμό της τρομοκρατίας, σχετική φιλελευθεροποίηση και αναθεώρηση της πρόσφατης ιστορίας.
Το ιστορικό παράδοξο είναι ότι ενώ ο Χρουστσόφ κατήγγειλε τη βία του Στάλιν, ο ίδιος δεν δίστασε να χρησιμοποιήσει τα σοβιετικά τανκς για να καταστείλει την εξέγερση στη Βουδαπέστη λίγους μήνες αργότερα.
Η 25η Φεβρουαρίου 1956 παραμένει η στιγμή που το σοβιετικό σύστημα προσπάθησε να «κοιτάξει στον καθρέφτη» και να αποποιηθεί το παρελθόν του.
