Έχουν συμπληρωθεί 100 χρόνια αυστηρής έρευνας που προσπαθεί να ανακαλύψει πώς τα κουνούπια -που έχουν κακή όραση- βρίσκουν πού θα χτυπήσουν.
Οι εργασίες αυτές μάς έχουν ενημερώσει πως δεν μάς τσιμπούν όλα (μόνο τα θηλυκά, που χρειάζονται το αίμα μας για την ανάπτυξη των ωαρίων), όπως και το λόγο που ‘βουίζουν’ στα αυτιά μας.
Δεν υπάρχουν όμως, όλες οι πληροφορίες για τον τρόπο βρίσκουν τους ‘οικοδεσπότες’ τους. Κάτι που μπορεί να γίνει πολύ επικίνδυνο, αν σκεφτείτε πως σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας η ελονοσία προκαλεί περισσότερους από 400.000 θανάτους κάθε χρόνο, με το κουνούπι Anopheles gambiae να εξαπλώνει το παράσιτο που την προκαλεί.
Ένα άλλο είδος (Aedes aegypti), μεταδίδει τους ιούς που προκαλούν πάνω από 100.000.000 περιπτώσεις δάγκειου πυρετού, κίτρινου πυρετού, Ζίκα και άλλων ασθενειών κάθε χρόνο.
Έχει φανεί πως τα κουνούπια ελκύονται από τη μυρωδιά του σώματος που αποπνέουμε και κάνει κάποιους πιο επιθυμητούς για εκείνα από άλλους. Όπως και ότι ανιχνεύουν το διοξείδιο του άνθρακα που εκπνέουμε.
Ομάδα με επικεφαλής ερευνητές του UC Santa Barbara πρόσθεσε άλλη μια πληροφορία που μπορεί να βοηθήσει την επιβίωση μας, καθώς είναι ο τρόπος που μας εντοπίζουν.
Είναι η ανίχνευση υπερύθρων.
Στη μελέτη τους που είχε για δείγμα το είδος Aedes aegypti, φάνηκε πως η υπέρυθρη ακτινοβολία της θερμοκρασίας του ανθρώπινου δέρματος, διπλασίασε τη συνολική συμπεριφορά των εντόμων στην αναζήτηση ξενιστή, όταν συνδυάστηκε με CO2 και ανθρώπινη οσμή.
Τα κουνούπια πλοηγήθηκαν -στην συντριπτική τους πλειοψηφία- προς αυτή την υπέρυθρη πηγή ενώ αναζητούσαν ‘τροφή’, με τους ερευνητές να ανακαλύπτουν επίσης πού βρίσκεται αυτός ο ανιχνευτής υπερύθρων και πώς λειτουργεί σε μορφολογικό και βιοχημικό επίπεδο.
Επισημάνθηκε πως τα έντομα έχουν κακή όραση και ένας δυνατός άνεμος ή η γρήγορη κίνηση του ανθρώπινου ξενιστή μπορεί να αποβάλει την παρακολούθηση των χημικών αισθήσεων. Οι συγγραφείς της πρόσφατης έρευνας αναρωτήθηκαν αν τα κουνούπια θα μπορούσαν να ανιχνεύσουν ένα πιο αξιόπιστο σήμα κατεύθυνσης, όπως η υπέρυθρη ακτινοβολία.
Ήταν γνωστό πως ζώα όπως οι οχιές pit μπορούν να αισθανθούν το θερμικό IR από τη θερμοκρασία του θηράματος τους, με τους ερευνητές να δοκιμάζουν την ιδέα να συμβαίνει το ίδιο με το Aedes aegypti.
Μέσα σε περίπου 10 εκατοστά, αυτά τα έντομα μπορούν να ανιχνεύσουν τη θερμότητα που ‘βγαίνει’ από το δέρμα μας και μπορούν να αισθανθούν άμεσα τη θερμοκρασία του δέρματός μας, μόλις προσγειωθούν.
«Αυτές οι δύο αισθήσεις αντιστοιχούν σε δύο από τα τρία είδη μεταφοράς θερμότητας: συναγωγή, θερμότητα που μεταφέρεται από ένα μέσο όπως ο αέρας και αγωγιμότητα -θερμότητα μέσω άμεσης αφή.
Η ενέργεια από τη θερμότητα μπορεί επίσης, να διανύσει μεγαλύτερες αποστάσεις όταν μετατραπεί σε ηλεκτρομαγνητικά κύματα, γενικά στην περιοχή υπέρυθρων (IR) του φάσματος. Το IR μπορεί στη συνέχεια να θερμάνει ό,τι ‘βρει’».
Η θεωρία είχε δοκιμαστεί και στο παρελθόν, ωστόσο δεν παρατηρήθηκε επίδραση, με τον ανώτερο συγγραφέα της τελευταίας δημοσίευσης, Craig Montell να λέει πως αυτό μάλλον οφείλεται στη μεθοδολογία.
Εξήγησε ότι «ένας επιστήμονας μπορεί να προσπαθήσει να απομονώσει την επίδραση του θερμικού υπερύθρου στα έντομα παρουσιάζοντας μόνο ένα υπέρυθρο σήμα χωρίς άλλα σημάδια. Ωστόσο, κάθε μεμονωμένη ένδειξη από μόνη της δεν διεγείρει τη δραστηριότητα αναζήτησης ξενιστή. Μόνο στο πλαίσιο άλλων ενδείξεων, όπως το αυξημένο CO2 και η ανθρώπινη οσμή, το IR κάνει τη διαφορά».
