ΑΠΟΨΗ: Από την παιδαγωγική της διαδοχής στην παιδαγωγική των λέξεων

21
ΠΑΣΟΚ: Συγχαρητήρια στον νέο υφιστάμενο του Καμμένου, τον κ. Φώτη Κουβέλη

Είναι καλό να ενθουσιάζεται κανείς με τον εαυτό του και τις ιδέες του.
Τέτοιον χαρακτήρα μοιάζει να έχει η ανακοίνωση του σχεδίου να ονομασθεί ο «νέος φορέας “της Κεντροαριστεράς” κίνημα αλλαγής».

Του Λευτέρη Κουσούλη*ΑΠΟΨΗ: Από την παιδαγωγική της διαδοχής στην παιδαγωγική των λέξεων

Στις εποχές της ισχύος περνάει απαρατήρητη η κατάχρηση των λέξεων. Και είναι ευκολότερα αποδεκτή η ανάδειξή τους σε πολιτικό εργαλείο παραποίησης και παραπλάνησης.

Στον χώρο του ΠαΣοΚ υπάρχει ένα ισχυρό προηγούμενο. Το 2004 ο Γιώργος Παπανδρέου βαφτίζει την ανάρρησή του στην αρχηγία του κόμματός του «εκλογή» – επαίρεται για αυτό -, ενώ αυτή η λεγόμενη εκλογή δεν ήταν παρά μια τελετουργική πράξη, με τη συμμετοχή ενός εκατομμυρίου «ψηφοφόρων», όπως ελέχθη, να την επικυρώνουν. Επρόκειτο για συμπεριφορές με θρησκευτική απόχρωση, που ευνοούν εντός τους την καταστροφή των νοημάτων. Ηταν μια αρνητική παιδαγωγική.

Γνωρίζουμε βέβαια ότι ήδη η εποχή της πολιτικής ακμής του ΠαΣοΚ συνοδεύτηκε από μια κατάχρηση και συνεπώς μια παρακμή των λέξεων. Η υμνολογηθείσα συνθηματολογία του αποτύπωνε αιτήματα και σκότωνε σημασίες.

Πέρασαν τα χρόνια και έφεραν μαζί τους τα γεγονότα που γνωρίζουμε. Είναι καλό να ενθουσιάζεται κανείς με τον εαυτό του και τις ιδέες του, είναι καλύτερο όμως να ακούει τη δυνατή φωνή των γεγονότων που μιλούν γι’ αυτά. Και τη γλώσσα τους και τις λέξεις τους. Στις λέξεις έχει αποθηκευθεί κοινωνική και πολιτική ανθρώπινη εμπειρία. Οπως η λέξη δεν είναι κατασκευή, έτσι και η λέξη δεν κατασκευάζει. Ιδιαίτερα μάλιστα όταν τη δανείζεσαι από το κοιμητήριο των λέξεων, σαν κομματιασμένο μάρμαρο.

Η λέξη «κίνημα» έχει μέσα της μια εγερτήρια διάσταση, μια πνοή εμπνευσμένη και εμπνευστική, έναν άνεμο ζωογόνο και πολιτικά ζωοποιό. Η λέξη έχει χρησιμοποιηθεί στην ιστορία με όλα τα ιδεολογικά χρώματα. Εχει τιμηθεί και έχει κακοποιηθεί. Εχει υψωθεί και έχει καταπέσει. Η λέξη πια μας είναι άχρηστη. Εξάλλου, πώς κανείς να την καρπωθεί όταν το κίνημα «Δεν πληρώνω – δεν πληρώνω» βρίσκεται ήδη στη εξουσία;
Και δίπλα της ως «πομπώδες συμπλήρωμα δικαίωσης», ως ιδεολογικό κατάλοιπο, η «αλλαγή».

Διαβάστε επίσης:  ΑΠΟΨΗ: Δεν θα συμπράξουμε

Τι σημαίνει «αλλαγή» στην Ελλάδα του 2017, όταν αυτή διεκδικεί να είναι το περιεχόμενο ενός μετα-ΠαΣοΚ πολιτικού σχηματισμού; Ποιο είναι το περιθώριο να αποκτήσει νέο περιεχόμενο και σημασία στην εποχή μας; Και μάλιστα εγερτήριο και εμπνευστικό, όπως θα απαιτούσε η εισαγωγική της έννοια «κίνημα»; Κανένα και καμιά.

Οι φθαρμένες λέξεις αποτυπώνουν μια φθαρμένη εποχή. Η εκ νέου εκφορά τους δεν μιλάει παρά για ένα αδιέξοδο ιδεών, δεν εκφράζει παρά ένα αδιέξοδο κατανόησης της εποχής και των αναγκών της. Πρόκειται για μία ακόμη αρνητική παιδαγωγική.

Η εποχή σύγχυσης που διανύουμε απαιτεί σκληρή αποσαφήνιση. Και οι «μαγικές» λέξεις που υπηρετούν την επικοινωνία θα αποδειχθούν άχρηστες, καθώς πολιτική και επικοινωνία είναι αδιαίρετες έννοιες.


*Ο Λευτέρης Κουσούλης γεννήθηκε στην Ελίκα Λακωνίας το 1952. Γυμνάσιο στη Σπάρτη. Λύκειο στους Μολάους. Σπούδασε στην Πάντειο και στη Γαλλία, την πολιτική και τα φαινόμενα εξουσίας. Από τα φοιτητικά του χρόνια έχει ιδιαίτερα ασχοληθεί με τη μελέτη των μηχανισμών κοινωνικής και πολιτικής επιρροής. Οδηγός του επιστημονικού προβληματισμού του είναι η πρόταση: Μετά την επιστροφή του από τη Γαλλία, εργάστηκε για λίγα χρόνια ως ωρομίσθιος καθηγητής. Από το 1995 και ως σήμερα εργάζεται στο χώρο του στρατηγικού σχεδιασμού και της επικοινωνίας με την εταιρεία «Λέγειν & Πράττειν» (www.legeinandprattein.gr). Είχε τη πρωτοβουλία για την ίδρυση του εκδοτικού οίκου «Το Πέρασμα», που στο σύντομο βίο του εξέδωσε 15 τίτλους. Ο Λευτέρης Κουσούλης, αρθρογραφεί συχνά στον Τύπο καθώς και στο Διαδίκτυο, τόσο για την πολιτική, όσο και για άλλες καθημερινές πλευρές της ύπαρξης. Επιλεγμένα κείμενά του έχουν γίνει αντικείμενο έκδοσης. Μέχρι τώρα έχουν κυκλοφορήσει:
  • Κείμενα για την Πολιτική & την Επικοινωνία (2007)
  • Ήττα της Πολιτικής – 18 θέσεις απέναντι (2008)
  • Αναμνήσεις από το Βίτενμπεργκ – Όψεις του αδιεξόδου και η αναζήτηση της αισιοδοξίας (2009)
  • Σταθεροί Τόποι (2012)
  • Έξω από το καταφύγιο – Κείμενα για τη συνειδητοποίηση (2013).
  • 10+10, (2014)

Όλα τα βιβλία κυκλοφορούν από τις «Μεταμεσονύκτιες Εκδόσεις».