Η συμφωνία που ετοιμάζονται να υπογράψουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν περιλαμβάνει μια ευρύτατη δέσμη όρων για τον τερματισμό του πολέμου του 2026, η οποία εκτείνεται σε κρίσιμες γεωπολιτικές, στρατιωτικές και οικονομικές δεσμεύσεις.
Σύμφωνα με το Bloomberg, το τελικό προσχέδιο του μνημονίου κατανόησης προβλέπει ένα εκτεταμένο οικονομικό πακέτο που θα επιτρέψει στην Τεχεράνη να επιστρέψει σταδιακά στο διεθνές οικονομικό και ενεργειακό σύστημα.
Το πρακτορείο, επικαλούμενο αντίγραφο του τελικού σχεδίου που περιήλθε σε γνώση του, αναφέρει ότι το Ιράν πρόκειται να αποκτήσει το δικαίωμα να εξάγει άμεσα πετρέλαιο, να αποκτήσει πρόσβαση σε αναπτυξιακό ταμείο ύψους 300 δισ. δολαρίων και να δει σταδιακά να αποδεσμεύονται παγωμένα περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται στο εξωτερικό.
Πρόκειται για την πληρέστερη μέχρι στιγμής εικόνα των οικονομικών ανταλλαγμάτων που είναι διατεθειμένη να προσφέρει η Ουάσιγκτον με αντάλλαγμα τον τερματισμό της κρίσης στον Περσικό Κόλπο, την επαναφορά της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και τη νέα δέσμευση της Τεχεράνης ότι δεν θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικού όπλου.
Υπογραφή στην Ελβετία
Οι δύο πλευρές κατέληξαν σε συμφωνία την Κυριακή και σχεδιάζουν να υπογράψουν επισήμως το μνημόνιο στις 19 Ιουνίου στην Ελβετία.
Η τελετή αναμένεται να πραγματοποιηθεί στο θέρετρο Μπούργκενστοκ, με θέα στη λίμνη της Λουκέρνης. Επικεφαλής της αμερικανικής αντιπροσωπείας αναμένεται να είναι ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ενώ το Ιράν πιθανότατα θα εκπροσωπηθεί από τον πρόεδρο της Βουλής Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.
Μετά την υπογραφή προβλέπεται περίοδος διαπραγματεύσεων 60 ημερών, με στόχο την οριστική διευθέτηση των εκκρεμοτήτων και τη διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Παρότι το κείμενο δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί επισήμως, το Bloomberg αναφέρει ότι η αμερικανική πλευρά έχει ήδη αρχίσει να το κοινοποιεί σε συμμάχους της στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της G7 στη Γαλλία.
Τι προβλέπει το οικονομικό σκέλος
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο του σχεδίου αφορά τα οικονομικά οφέλη που θα λάβει η Τεχεράνη.
Σύμφωνα με το προσχέδιο, αμέσως μετά την υπογραφή του μνημονίου το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών θα εκδώσει ειδικές άδειες που θα επιτρέπουν τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετροχημικών προϊόντων και παραγώγων τους.
Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα τερματίσουν τον ναυτικό αποκλεισμό που είχε επιβληθεί κατά τη διάρκεια της κρίσης, ενώ οι δύο πλευρές θα συνεργαστούν ώστε η κίνηση στα Στενά του Ορμούζ να επιστρέψει στα προπολεμικά επίπεδα μέσα σε διάστημα 30 ημερών.
Το σχέδιο προβλέπει ακόμη πρόσβαση του Ιράν σε αναπτυξιακό ταμείο ύψους 300 δισ. δολαρίων, καθώς και σταδιακή αποδέσμευση των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων της χώρας.
Πηγή με γνώση των διαπραγματεύσεων δήλωσε στο Bloomberg ότι ορισμένες τεχνικές λεπτομέρειες εξακολουθούν να συζητούνται, γεγονός που σημαίνει ότι ορισμένες διατυπώσεις ενδέχεται να τροποποιηθούν πριν από την τελική υπογραφή.
Πέφτει το πετρέλαιο
Οι αγορές πετρελαίου έχουν ήδη αρχίσει να αποτιμούν τις επιπτώσεις της συμφωνίας.
Οι τιμές του αργού υποχωρούν έντονα από τα τέλη της περασμένης εβδομάδας, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η επίτευξη συμφωνίας βρισκόταν πολύ κοντά.
Το Brent έχει χάσει περίπου 15% μέσα σε τέσσερις συνεδριάσεις, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη πτωτική ακολουθία της φετινής χρονιάς, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν ότι η επαναλειτουργία του Ορμούζ και η επιστροφή του ιρανικού πετρελαίου στην αγορά θα ενισχύσουν σημαντικά την παγκόσμια προσφορά.
Η προοπτική αυτή οδηγεί σε ταχεία αποκλιμάκωση του γεωπολιτικού premium που είχε ενσωματωθεί στις τιμές μετά την αναζωπύρωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Εάν η συμφωνία υπογραφεί όπως έχει σχεδιαστεί και εφαρμοστεί χωρίς εμπόδια, η αγορά ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με μία από τις μεγαλύτερες επιστροφές πετρελαϊκής παραγωγής των τελευταίων ετών, εξέλιξη που θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τις ισορροπίες τόσο στην αγορά ενέργειας όσο και στη γεωπολιτική σκακιέρα της περιοχής.
