Εφορία: Ελαφρύτερο εκκαθαριστικό με τα νέα τεκμήρια – Ποιοι είναι οι κερδισμένοι και τι αλλάζει

Μειωμένα ποσά τεκμηρίων διαβίωσης (αντικειμενικών δαπανών) λαμβάνει φέτος υπόψη η Εφορία για τον τεκμαρτό (εναλλακτικό) προσδιορισμό των φορολογητέων εισοδημάτων εκατοντάδων χιλιάδων φορολογουμένων.

Τι αλλάζει

Σύμφωνα με νομοθετικές διατάξεις που ψηφίστηκαν με το ν. 5246/2025, για τα εισοδήματα του φορολογικού έτους 2025 που δηλώνονται φέτος στην Εφορία:

1 Τα ποσά των τεκμηρίων διαβίωσης (αντικειμενικών δαπανών) για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με αντικειμενικές τιμές ζώνης μέχρι 2.799 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο (τ.μ.) είναι πλέον μειωμένα κατά 30%. Με βάση τη μέχρι πέρυσι ισχύουσα νομοθεσία, τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονταν, προκειμένου για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με τιμές ζώνης από 2.800 ευρώ έως 4.999 ευρώ το τ.μ., κατά ποσοστό 40% και για περιοχές με τιμές ζώνης από 5.000 ευρώ και άνω το τ.μ., κατά ποσοστό 70%. Τα ποσοστά αυτά, με τις αλλαγές που επέρχονται, μειώνονται σε 30% και 58% αντίστοιχα έτσι ώστε σε αυτές τις περιοχές τα νέα τεκμήρια να είναι μειωμένα κατά 35%.

2 Αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού των τεκμηρίων διαβίωσης (αντικειμενικών δαπανών) για τα Ι.Χ. παλαιότητας έως 15 ετών, δηλαδή για όσα έχουν ταξινομηθεί από την 1/11/2010 και μετά. Μέχρι πέρυσι, τα αυτοκίνητα υπόκειντο σε τεκμήρια διαβίωσης αποκλειστικά βάσει των κυβικών εκατοστών των κινητήρων τους. Επίσης υπάρχει μείωση του ποσού του τεκμηρίου ανάλογα με την παλαιότητα, κατά 30% για αυτοκίνητα 5-10 ετών και κατά 50% για αυτοκίνητα άνω των 10 ετών.

Με το νέο καθεστώς, προβλέπεται ότι για αυτοκίνητα που έχουν ταξινομηθεί από την 1η/11/2010 και μετά, τα τεκμήρια διαβίωσης θα προσδιορίζονται με βάση τις εκπομπές Co2 (κατ’ αναλογία με τα τέλη κυκλοφορίας). Το νέο αυτό σύστημα υπολογισμού θα οδηγήσει σε σημαντική μείωση των τεκμηρίων για τα αυτοκίνητα αυτά. Συγκεκριμένα, τα τεκμήρια διαβίωσης για τα Ι.Χ. αυτοκίνητα, τα οποία ταξινομήθηκαν  από την 1η/11/2010 και μετά, θα μειωθούν κατά 7% έως και 73,7% με βάση το νέο αυτό σύστημα υπολογισμού.

Οι μειώσεις στα τεκμήρια διαβίωσης κατά 30% έως 35% για τις κατοικίες και κατά 7,2% έως 73,7% για τα Ι.Χ. αυτοκίνητα, τις οποίες αποφάσισε να εφαρμόσει η κυβέρνηση από φέτος, για τα εισοδήματα του φορολογικού έτους 2025, θα προκαλέσουν μεγάλες μειώσεις στα συνολικά τεκμαρτά εισοδήματα εκατομμυρίων οικογενειών, τα οποία θα αποτυπωθούν στις φορολογικές δηλώσεις του επομένου έτους.

Ποιοι κερδίζουν

Ωφελημένοι από την εξέλιξη αυτή θα είναι κυρίως:

* Εκατοντάδες χιλιάδες μισθωτοί και συνταξιούχοι με χαμηλά και μεσαία ετήσια εισοδήματα, οι οποίοι τα προηγούμενα χρόνια φορολογούνταν με βάση τα υψηλότερα των δηλωθέντων τεκμαρτά εισοδήματα που τούς προσδιόριζε η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων με βάση τα ποσά των τεκμηρίων διαβίωσης για τα σπίτια και τα Ι.Χ. αυτοκίνητα που χρησιμοποιούσαν. Σε πολλές περιπτώσεις χαμηλόμισθων και χαμηλοσυνταξιούχων στις οποίες τα τεκμήρια διαβίωσης προσδιόριζαν το ετήσιο φορολογητέο εισόδημα σε επίπεδο υψηλότερο των 11.000 ευρώ, ενώ το δηλωθέν εισόδημα ήταν χαμηλότερο από το αφορολόγητο όριο των 8.632 ευρώ για τους άγαμους ή των 10.000 ευρώ για τους έχοντες 1 τέκνο ή των 11.000 ευρώ για τους έχοντες 2 τέκνα, οι φορολογικές επιβαρύνσεις θα μηδενιστούν.

* Εκατοντάδες χιλιάδες οικογένειες οι οποίες κάθε χρόνο δήλωναν εισοδήματα χαμηλότερα από τα εισοδηματικά όρια που ισχύουν για τη χορήγηση οικογενειακών επιδομάτων και απαλλαγών από τον ΕΝΦΙΑ, αλλά έχαναν τις παροχές αυτές, επειδή τα υψηλά τεκμήρια διαβίωσης προσδιόριζαν τα οικογενειακά εισοδήματά τους σε επίπεδα υψηλότερα των εν λόγω εισοδηματικών ορίων. Οι οικογένειες αυτές δηλαδή έχαναν κοινωνικά επιδόματα και απαλλαγές από τον ΕΝΦΙΑ εξαιτίας της εφαρμογής υψηλών τεκμηρίων διαβίωσης.

Η μείωση των τεκμηρίων διαβίωσης για τις κατοικίες και τα Ι.Χ. αυτοκίνητα που αποφάσισε η κυβέρνηση θα έχει ως συνέπεια τα τεκμαρτά εισοδήματα των οικογενειών αυτών να μειωθούν σημαντικά και να υποχωρήσουν κάτω από τα εισοδηματικά όρια για τη χορήγηση των επιδομάτων και των απαλλαγών από τον ΕΝΦΙΑ και εν τέλει οι οικογένειες αυτές να καταστούν δικαιούχοι των συγκεκριμένων παροχών.

Πως γίνεται ο υπολογισμός στα ακίνητα

Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη (το τεκμήριο διαβίωσης) των ακινήτων, που προσδιορίζεται με βάση τα τετραγωνικά μέτρα της ιδιοκατοικούμενης ή μισθωμένης ή δωρεάν παραχωρούμενης κύριας κατοικίας ορίζεται κλιμακωτά, ως εξής:

– μέχρι και 80 τ.μ. κύριοι χώροι, 28 ευρώ ανά τ.μ.

– από 81 τ.μ. μέχρι και 120 τ.μ. κύριοι χώροι, 45 ευρώ ανά τ.μ.

– από 121 τ.μ. μέχρι και 200 τ.μ. κύριοι χώροι, 77 ευρώ ανά τ.μ.

– από 201 τ.μ. μέχρι και 300 τ.μ. κύριοι χώροι, 140 ευρώ ανά τ.μ.

– από 301 τ.μ. και άνω κύριοι χώροι, 280 ευρώ ανά τ.μ.

Για τους βοηθητικούς χώρους της κύριας κατοικίας, ισχύει αντικειμενική δαπάνη 28 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, ανεξάρτητα από το μέγεθος της επιφάνειας του ακινήτου. Ολα τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται κατά 30% για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με αντικειμενικές τιμές από 2.800 έως 4.999 ευρώ το τ.μ. και κατά 58% για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με αντικειμενικές τιμές από 5.000 ευρώ ανά τ.μ. και άνω. Για τις μονοκατοικίες, τα παραπάνω ποσά λαμβάνονται υπόψη αυξημένα κατά 20%.

Επίσης για τις δευτερεύουσες κατοικίες τα παραπάνω ποσά αντικειμενικών δαπανών (τεκμηρίων) λαμβάνονται υπόψη μειωμένα κατά 50%.

Οι αντικειμενικές δαπάνες (τα τεκμήρια διαβίωσης) για τις κατοικίες βαρύνουν τους φορολογούμενους είτε είναι οι ίδιοι ιδιοκτήτες των ακινήτων αυτών, είτε τα νοικιάζουν είτε τούς έχουν παραχωρηθεί δωρεάν. Γι’ αυτό τον λόγο, υπόχρεοι συμπλήρωσης στοιχείων για τις κατοικίες που διαμένουν είναι όχι μόνο όσοι ιδιοκατοικούν (όσοι διαμένουν σε δικά τους σπίτια) αλλά και όσοι είναι ενοικιαστές καθώς και όσοι διαμένουν σε σπίτια που τούς παραχωρήθηκαν δωρεάν.

Τι ισχύει για τα αυτοκίνητα

Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη (τεκμήριο διαβίωσης) επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσης, για αυτοκίνητα που έχουν ταξινομηθεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα ή σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης (Ε.Ε.) ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ε.Ο.Χ.), έως την 31η.10.2010, καθώς και για αυτοκινούμενα τροχόσπιτα ανεξαρτήτως έτους πρώτης ταξινόμησης, ορίζεται με βάση τον κυλινδρισμό του κινητήρα τους ως εξής:

* για αυτοκίνητα μέχρι 1.200 κυβικά εκατοστά σε 2.000 ευρώ,

* για αυτοκίνητα μεγαλύτερα των 1.200 κυβικών εκατοστών προστίθενται 300 ευρώ ανά 100 κυβικά εκατοστά μέχρι τα 2.000 κυβικά εκατοστά,

* για αυτοκίνητα μεγαλύτερα των 2.000 κυβικών εκατοστών προστίθενται 450 ευρώ ανά 100 κυβικά εκατοστά και μέχρι 3.000 κυβικά εκατοστά και

Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη για επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης που ταξινομούνται για πρώτη φορά στην Ελλάδα ή σε άλλο κράτος μέλος της Ε.Ε. ή του Ε.Ο.Χ. από την 1η.11.2010 και μετά, ορίζεται αποκλειστικά με βάση τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (γραμμάρια CO2 ανά χιλιόμετρο).

Τεκμήρια για αυτοκίνητα