Υπάρχουν πράξεις που δεν επιδέχονται ερμηνείας, ούτε επιείκειας. Πράξεις που διαρρηγνύουν τον ηθικό ιστό μιας κοινωνίας, που παγώνουν τον χρόνο και αφήνουν μονάχα σιωπή, τη σιωπή του ασύλληπτου. Η υπόθεση της Ειρήνης Μουρτζούκου, η οποία αφαίρεσε τη ζωή από τέσσερα βρέφη, δεν είναι απλώς κατακριτέα· είναι μια μαχαιριά στο σώμα της ανθρώπινης συνείδησης.
Την ώρα που χιλιάδες γυναίκες σε αυτή τη χώρα —και σε όλο τον κόσμο— παλεύουν με δάκρυα, γιατρούς και θεούς προκειμένου να αποκτήσουν ένα παιδί, η ίδια προχώρησε με ψυχρότητα σε μια πράξη αδιανόητης ωμότητας. Και η κοινωνία μένει να αναρωτιέται όχι μόνο «πώς» και «γιατί», αλλά και «πώς αντέχει κανείς να το διαπράξει».
Δεν μπορούμε να το ωραιοποιήσουμε. Δεν μπορούμε να το εντάξουμε σε γενικές αφηγήσεις περί ψυχικής υγείας, δύσκολων παιδικών χρόνων ή κοινωνικής πίεσης, χωρίς να διαρρήξουμε κάθε έννοια ευθύνης. Δεν είναι εδώ η ώρα για ψυχολογικές εξηγήσεις που καταπραΰνουν το αίσθημα της φρίκης. Είναι η ώρα της αλήθειας.
Η πράξη αυτή είναι ένα ηθικό αδιέξοδο. Είναι βία πάνω στην αθωότητα, επανάληψη ενός τραύματος που η κοινωνία θα κουβαλά για χρόνια. Και όσο η δημόσια σφαίρα επιμένει να αντιμετωπίζει τέτοιες πράξεις με ρηχά σχήματα ή αποστειρωμένη ουδετερότητα, τόσο θα απομακρυνόμαστε από αυτό που ονομάζουμε ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Ας είμαστε ξεκάθαροι: Η Ειρήνη Μουρτζούκου δεν έκανε λάθος. Διέπραξε το ανεπανόρθωτο. Και κάθε κοινωνία που θέλει να σέβεται τον εαυτό της, δεν μπορεί να το αποσιωπά, να το εξανθρωπίζει αβασάνιστα, ούτε να το μετατρέπει σε απλό δικαστικό περιστατικό. Η ηθική καταδίκη προηγείται της νομικής.
Οι πράξεις της δεν θίγουν μόνο τους γονείς που προσπαθούν χρόνια να αποκτήσουν παιδί· είναι ύβρις απέναντι στην ίδια τη ζωή, απέναντι στην τρυφερότητα που γεννιέται με κάθε ανθρώπινο πλάσμα. Είναι ύβρις απέναντι στην ίδια την έννοια της μητρότητας.
Και γι’ αυτό δεν αρκεί να σοκαριστούμε. Οφείλουμε να θυμόμαστε. Να καταδικάζουμε ξεκάθαρα. Και να επαγρυπνούμε, γιατί όταν το αδιανόητο συμβαίνει, δεν είναι αρκετό να κοιτάζουμε αλλού.
