Τετάρτη, 5 Οκτωβρίου, 2022
20.9 C
Athens

Ένα λεξικό 50.000 λέξεων γραμμένο σε …πακέτα τσιγάρων

Εσείς πώς θα μεταφράζατε στα αγγλικά λ.χ τη λέξη …”μάπα” (ως: “πρόσωπο”;, “λάχανο”;, “ανόητο άνθρωπο”, “ευτελές -κακό προϊόν”, “χαστούκι”, “αργιλέ”, “πορτοφόλι” ή… “σφουγγαρίστρα”;

– Και την έκφραση “βγήκε …μάπα το καρπούζι”… Τη λέξη “κόκαλο”; Ως…”οστό”, ως παράγγελμα “προσοχή”, ως …”ζάρι” ως “το ειδικό μικροαντικείμενο, το οποίο χρησιμοποιούμε για να βάζουμε πιο εύκολα το πόδι στο παπούτσι”;

Το ρήμα ..”μπανίζω”; (από το <ουσ. τα μπάνια -επειδή παλιότερα οι άντρες κρυφοκοίταζαν από μακριά τις γυναίκες που έκαναν μπάνιο με μαγιό στη θάλασσα) + κατάληξη -ίζω]. 1. βλέπω, κοιτάζω, διακρίνω από μακριά: “όπως καθόμουν μπροστά στη βιτρίνα του ζαχαροπλαστείου, τον μπάνισα που παρουσιάστηκε απ’ τη γωνιά και κατευθύνθηκε προς το μέρος μου”. 2. επισημαίνω, ξεχωρίζω, παρακολουθώ με προσοχή με το βλέμμα μου, παρακολουθώ επίμονα, με ενδιαφέρον: “καθόταν στη γωνιά και μπάνιζε ποιος έμπαινε και ποιος έβγαινε απ’ το μαγαζί/ κάποια στιγμή τον μπάνισε μέσα στο πλήθος κι άρχισε την παρακολούθηση”. (Λαϊκό τραγούδι: τα ζάρια μου τα κούνησα και ήρθαν έξι πέντε· μπάνιζε μπάτσους στη γωνιά· τους πάει πέντε πέντε, αλλά και…”από την ώρα στο λιμάνι που σε μπάνισα, την καρδούλα μου κυρά μου, την αφάνισα…”.

“Το Λεξικό της Λαϊκής και Περιθωριακής Γλώσσας” -έργο ζωής του …γλωσσοδίφη Γεωργίου Κάτου εμπεριέχει στις 2.000 δίστηλες(!) σελίδες του, 50.000 λήμματα και φράσεις -τις αποδίδει με 250.000 σημασίες στις οποίες περιλαμβάνονται η γλώσσα της λαϊκής, της αργκό, των μηχανόβιων, των ναρκωτικών, της φυλακής, του χαρτοπαιγνίου, του ποδοσφαίρου, του αθλητισμού, του στρατού, των ναυτικών, του καφενείου, των εργατών, των νηπίων, των εφημερίδων, της τηλεόρασης, της νεοαργκό, που αποτελεί τη γλώσσα της νεολαίας και, ιδίως, λέξεις και φράσεις της καθημερινής ζωής, αποδελτιώνει και παραθέτει τη χρήση τους για πρώτη φορά επίσης σε στίχους του λαϊκού τραγουδιού (που δεν χει αποδελτιωθεί) και “κυκλοφορεί” -δέκα χρόνια μετά τον θάνατο του δημιουργού του- όχι ως εντυπο, αλλά …”τυπωμένο” στο διαδίκτυο.

Μεταμορφωμένο από το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, το “Λεξικό της Λαϊκής και της Περιθωριακής Νεοελληνικής” σε προϊόν ψηφιακό, φιλοξενείται ήδη στην “Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα”, όπου συλλειτουργεί με τα άλλα ηλεκτρονικά λεξικά του ΚΕΓ: το Μεσαιωνικό Λεξικό “Κριαρά” (κυκλοφόρησε πρόσφατα ο 20ος τόμος του και απομένουν τουλάχιστον τέσσερις ακόμη ως την ολοκλήρωση του), το Ελληνο –Αγγλικό “Γεωργακά”, το Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής του Ιδρύματος Τριανταφυλλίδη και το επίτομο Αρχαιοελληνικό Liddell Scott, για να αφηγείται την ιστορία της γλώσσας και τους όρους της διαχρονίας της.

“Το Λεξικό του Γεωργίου Κάτου είναι έργο ενός εμπειρικού θιασώτη και τεχνίτη της γλώσσας, ιδιαίτερα εκείνης των λαϊκών ανθρώπων. Πρόκειται για την περιεκτικότερη συλλογή τεκμηρίων αυθεντικού λόγου από όλο το φάσμα των ταπεινών γλωσσικών χρήσεων, με κύρια αρετή την πιστή και αναλυτική παράθεση δειγμάτων της πολύτιμης γλωσσικής παρακαταθήκης των απλών και των βασανισμένων ανθρώπων. Απαραίτητο συμπλήρωμα των γνωστών λεξικών της ελληνικής”, σημειώνεται στην πρώτη (ηλεκτρονική) σελίδα του λεξικού στην “Πύλη για την ελληνική Γλώσσα” του Κέντρου Ελληνικής γλώσσας, στην οποία μόλις “αναρτήθηκε”.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τα πιο πρόσφατα στη κατηγορία

Η φωτογραφία της ημέρας: Κατακαλός Εύβοιας – Όταν η παράδοση συναντά την τέχνη!

Κατακαλός Εύβοιας - Όταν η παράδοση συναντά την τέχνη! 5 Οκτωβρίου 2022

Εορτολόγιο: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα ;

Τετάρτη 5 Οκτωβρίου σήμερα και σύμφωνα με το εορτολόγιο γιορτάζουν όσοι φέρουν το όνομα: Χαριτίνη, Χαριτίνα, Χαρίτη, Τίνα, Χαρά, Μεθοδία, Ερμογένης

Καιρός: Νεφώσεις, τοπικές βροχές και θερμοκρασία έως 24 βαθμούς

Καιρός με τοπικές βροχές και πτώση της θερμοκρασίας σήμερα. Στα ανατολικά ηπειρωτικά, την κεντρική και ανατολική Μακεδονία, τις Σποράδες, την Εύβοια, τη δυτική Πελοπόννησο...

Σταμάτης Κόκοτας: Σήμερα η κηδεία του στο Δημοτικό Κοιμητήριο Ζωγράφου

Στον Ιερό Ναό Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στο Δημοτικό Κοιμητήριο Ζωγράφου, θα τελεστεί, σήμερα Τετάρτη 5 Οκτωβρίου 2022 στις 12:30 μ.μ., η κηδεία του...

Συγκέντρωση των συνταξιούχων στο Σύνταγμα – Τα αιτήματά τους

Παναττική συγκέντρωση στην πλατεία Συντάγματος θα πραγματοποιήσουν σήμερα, Τετάρτη, 5 Οκτωβρίου στις 10 π.μ. οι συνεργαζόμενες συνταξιουχικές οργανώσεις ΙΚΑ-ΟΑΕΕ-Δημοσίου-ΠΟΣΕ ΟΑΕΕ-ΕΛΤΑ-ΟΣΕ-ΠΕΣ ΝΑΤ-ΠΣΣ Δικηγόρων-ΠΟΣΕΑ ΕΤΕΑΠ-ΕΣΤΑΜΕΔΕ προκειμένου...

Θρίλερ στην Ηλεία: Ήπιε φυτοφάρμακο και εξαφανίστηκε

Ολονύχτιο θρίλερ στην Ηλεία και ειδικότερα στην περιοχή Κάτω Σαμικού καθώς ένας 57χρονος ενημέρωσε ότι ήπιε φυτοφάρμακο για να αυτοκτονήσει και στη συνέχεια εξαφανίστηκε. Σύμφωνα...
Φθιώτιδα: Πήγε για μπάνιο και τον βρήκαν νεκρό

Τον χτύπησε η γυναίκα του κατά λάθος με το αυτοκίνητο και τον σκότωσε

Μία οικογενειακή τραγωδία σημειώθηκε το απόγευμα της Τρίτης στην Ποσειδωνία, στη Σύρο, όπου ένας 83χρονος έπεσε θύμα ενός διαφορετικού τροχαίου. Και αυτό γιατί, σύμφωνα με...

Βρείτε μας

7,826ΥποστηρικτέςΚάντε Like
133ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
1,224ΑκόλουθοιΑκολουθήστε

Λαϊκό Θέατρο Σκιών

Τα νέα και τα βίντεο του Καραγκιόζη

Διαβάστε Επίσης

Εξαρθρώθηκε μεγάλο κύκλωμα λαθρεμπορίου τσιγάρων

Πολυεθνικό κύκλωμα που διακινούσε τεράστια φορτία λαθραίων τσιγάρων από το Ντουμπάι στη Συρία μέσω...

Παραεμπόριο τσιγάρων-ποτών και καυσίμων: Στοιχίζει στο δημόσιο 1 δις ευρώ το χρόνο

Σε επιβράβευση με την καταβολή  χρηματικής αμοιβής που θα φτάνει ακόμη και  το 20%...

Η ΕΛ.ΑΣ. εξάρθρωσε το μεγαλύτερο κύκλωμα λαθραίων τσιγάρων με 2 εργοστάσια

Mια από τις μεγαλύτερες εγκληματικές οργανώσεις που δραστηριοποιείτο συστηματικά στην λαθρεμπορία καπνικών προϊόντων εξάρθρωσε...

Χανιά: Όπλα, πυρομαχικά και λαθραία τσιγάρα σε ταχύπλοο

Έξι άτομα συνελήφθησαν από άνδρες του Λιμενικού στην Παλαιόχωρα Χανίων για κατοχή καπνικών προϊόντων...