Επιστήμονες εντόπισαν καθολικούς γραμματικούς κανόνες που είναι κοινοί σε εκατοντάδες γλώσσες του κόσμου, μια εξέλιξη που υποδηλώνει ότι υπάρχουν κοινά μοτίβα σκέψης που διαμορφώνουν την ανθρώπινη επικοινωνία.
Οι γλωσσολόγοι εδώ και καιρό διαφωνούν σχετικά με επαναλαμβανόμενα μοτίβα στις ανθρώπινες γλώσσες, κάνοντας λόγο για «καθολικούς» γραμματικούς κανόνες. Ερευνητές έχουν προσπαθήσει να αποδείξουν την ύπαρξη αυτών των πολυσυζητημένων «καθολικών» που διέπουν τις γλώσσες παγκοσμίως.
Μια νέα ανάλυση σε περισσότερες από 1,700 γλώσσες διαπίστωσε ότι οι γλώσσες τείνουν να εξελίσσονται με προβλέψιμους τρόπους και όχι τυχαία. Η νέα μελέτη ξεπερνά τους περιορισμούς προηγούμενων ερευνών, αναλύοντας ένα μεγάλο δείγμα γλωσσών από όλο τον κόσμο. Οι επιστήμονες εξέτασαν το Grambank μια εκτενή βάση δεδομένων με γραμματικά χαρακτηριστικά γλωσσών παγκοσμίως, και βρήκαν στατιστικά στοιχεία που υποστηρίζουν περίπου το ένα τρίτο των προτεινόμενων γλωσσικών καθολικών.
Ορισμένα από αυτά τα καθολικά περιλαμβάνουν συγκεκριμένα πρότυπα στη σειρά των λέξεων. Για παράδειγμα, αν μια γλώσσα τοποθετεί το ρήμα στο τέλος της πρότασης συνήθως χρησιμοποιεί προθέσεις που ακολουθούν το ρήμα. «Μπροστά στη μεγάλη γλωσσική ποικιλομορφία, είναι εντυπωσιακό ότι οι γλώσσες δεν εξελίσσονται τυχαία. Είμαι ιδιαίτερα ικανοποιημένη που οι διαφορετικοί τύποι αναλύσεων που πραγματοποιήσαμε κατέληξαν σε πολύ παρόμοια αποτελέσματα, γεγονός που υποδηλώνει ότι η γλωσσική αλλαγή πρέπει να αποτελεί βασικό στοιχείο για την εξήγηση των καθολικών» δήλωσε η Ανεμαρί Βέρκερκ συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Nature Human Behaviour».
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι υπάρχουν αρκετές ομοιότητες μεταξύ των γλωσσών, όπως προτιμήσεις στη σειρά των λέξεων — για παράδειγμα αν τα ρήματα προηγούνται ή έπονται των αντικειμένων — καθώς και ιεραρχικές δομές, όπως ο τρόπος με τον οποίο δηλώνονται οι γραμματικές σχέσεις μέσα στις προτάσεις. Πολλά από αυτά τα κοινά μοτίβα εμφανίζονται επανειλημμένα σε εκατοντάδες άσχετες μεταξύ τους γλώσσες σε διαφορετικά μέρη του κόσμου.
«Κοινές γνωστικές και επικοινωνιακές πιέσεις ωθούν τις γλώσσες προς ένα περιορισμένο σύνολο προτιμώμενων γραμματικών λύσεων», δήλωσε ο Ράσελ Γκρέι, μέλος της ερευνητικής ομάδας. Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι υπάρχουν κοινοί περιορισμοί που καθοδηγούν τον τρόπο με τον οποίο αναδύονται νέες γλώσσες. Οι ερευνητές εξηγούν ότι αυτοί σχετίζονται με βαθύτερες γνωστικές και επικοινωνιακές δυνάμεις που διαμορφώνουν την ανθρώπινη γλώσσα. Ωστόσο η ακριβής φύση αυτών των περιορισμών δεν κατέστη δυνατό να προσδιοριστεί στη συγκεκριμένη μελέτη.
«Δεδομένου ότι τα καθολικά διαφέρουν ως προς την ισχύ τους, τα αποτελέσματά μας υποδεικνύουν κατευθύνσεις για μελλοντική έρευνα. Οι αναλύσεις μας δεν διακρίνουν μεταξύ διαφορετικών πιθανών αιτιολογικών μηχανισμών, αλλά παρέχουν ένα πιο περιορισμένο σύνολο καθολικών για περαιτέρω διερεύνηση» αναφέρουν οι ερευνητές.
