Μετά από εβδομάδες κοινωνικής αναστάτωσης, έντονων αντιδράσεων στα μέσα ενημέρωσης και χιλιάδων πολιτών να διαμαρτύρονται για το ανεξέλεγκτο ύψος των τραπεζικών χρεώσεων στα ΑΤΜ, η κυβέρνηση αποφάσισε τελικά να παρέμβει.
Οι ελληνικές τράπεζες, επί χρόνια, μετακυλίουν ολοένα και περισσότερα κόστη στους πολίτες, επιβάλλοντας προμήθειες για την παραμικρή συναλλαγή — από την απλή ανάληψη μετρητών έως την ερώτηση υπολοίπου. Σε μια εποχή όπου η χρήση μετρητών περιορίζεται, αλλά η ανάγκη πρόσβασης στα ΑΤΜ παραμένει κρίσιμη — ιδίως για ηλικιωμένους, συνταξιούχους και ανθρώπους χωρίς εξοικείωση με την ψηφιακή τραπεζική — η επιβολή δυσανάλογων χρεώσεων δεν είναι απλώς οικονομικά άδικη. Είναι κοινωνικά ανάλγητη.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι θεσμικό. Πώς φτάσαμε στο σημείο οι τράπεζες, οι οποίες σώθηκαν με χρήματα των φορολογουμένων, να λειτουργούν με όρους μονοπωλιακού αυταρχισμού και να επιβάλλουν ό,τι χρέωση θέλουν, χωρίς διαφάνεια και χωρίς έλεγχο;
Η καθυστερημένη παρέμβαση της κυβέρνησης μοιάζει περισσότερο με επικοινωνιακή διαχείριση κρίσης, παρά με πραγματική μέριμνα για τον πολίτη. Αν δεν είχε ξεσπάσει δημόσιος θόρυβος, αν τα μέσα ενημέρωσης δεν ανέδειξαν το ζήτημα, αν οι πολίτες δεν διαμαρτύρονταν μαζικά, θα υπήρχε άραγε οποιαδήποτε παρέμβαση;
Οι χρεώσεις στα ΑΤΜ δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο. Είναι η κορυφή του παγόβουνου σε μια γενικευμένη τάση τραπεζικού αυταρχισμού, όπου οι πολίτες πληρώνουν για τα πάντα: εκτύπωση λογαριασμού, κατάθεση μετρητών, μεταφορές, ειδοποιήσεις. Και συχνά, χωρίς επαρκή ενημέρωση ή δυνατότητα εναλλακτικής επιλογής.
Ο ρόλος της Πολιτείας δεν είναι να παρακολουθεί παθητικά την τραπεζική αυθαιρεσία. Είναι να ρυθμίζει, να ελέγχει, να προστατεύει. Όταν αυτό δεν γίνεται εγκαίρως, η εμπιστοσύνη διαβρώνεται και η οργή μετατρέπεται σε κοινωνική αμφισβήτηση.
Αν η σημερινή παρέμβαση είναι η αρχή μιας σοβαρής επανεξέτασης του πλαισίου λειτουργίας των τραπεζών, καλώς. Αν όμως πρόκειται απλώς για μια ηχηρή ανακοίνωση με εφήμερη διάρκεια, τότε το πρόβλημα θα επιστρέψει — και μαζί του η οργή των πολιτών.
Οι τράπεζες οφείλουν να εξυπηρετούν την κοινωνία, όχι να την φορολογούν ανεξέλεγκτα.
