Τρίτη, 29 Νοεμβρίου, 2022
10 C
Athens

Η Μονή Τιμίου Σταυρού Δολιανών με τους 13 τρούλους (βίντεο)

Η Ακρόπολη του Ασπροποτάμου

Η Ιερά Μονή Τιμίου Σταυρού Δολιανών Κρανιάς αποτελεί ένα από τα πλέον αξιόλογα μεταβυζαντινά μνημεία του 18ου αιώνος. Ο φερώνυμος ναός, το μόνο κτίσμα που σώζεται σήμερα, με την πρωτότυπη και επιβλητική αρχιτεκτονική του και τον πλούσιο διάκοσμο, βρίσκει την θέση που αξιολογικά του αρμόζει φωλιασμένος μέσα σε ένα καταπράσινο κατάφυτο από έλατα δάσος μιας από τις ομορφότερες και επιβλητικότερες ορεινές περιοχές της πατρίδας μας, τον Ασπροπόταμο.

Ιστορικά στοιχείς

Ο Ιερός Ναός Τιμίου Σταυρού υπήρξε το Καθολικό της φερώνυμης Μονής, η οποία απαντάται και ως Ιερά Μονή Αγίας Ζώνης η Αγίου Νικολάου. Η Μονή αυτή βρίσκεται σε ερειπώδη κατάσταση σήμερα, λίγα μόλις μέτρα από τον Ιερό Ναό του Τιμίου Σταυρού. Η Ιερά Μονή Τιμίου Σταυρού συγχωνεύτηκε το 1924 με Βασιλικό Διάταγμα στην Ιερά Μονή Αγίου Στεφάνου Αγίων Μετεώρων, της οποίας αποτελεί μετόχι, όπως επιβεβαιώθηκε και από σχετική πράξη του Σεβασμιωτάτου το 1998.

Η περιγραφή του κτιρίου

Το οικοδόμημα του ιερού Ναού του Τιμίου Σταυρού χαρακτηρίζεται από την ιδιόρρυθμη αρχιτεκτονική, τις καινοτόμες εφαρμογές και την κατασκευαστική πρωτοτυπία του. Συναποτελείται από τον πολύτρουλο και πολύκογχο κυρίως ναό και τον ανακαινισμένο σήμερα νάρθηκα. Ο κυρίως ναός ακολουθεί στην κάτοψη τον ρυθμό της τρίκλιτης βασιλικής με τρεις ημικυκλικές αψίδες στην ανατολική πλευρά και τρεις αψίδες, ανά μακρά πλευρά, από τις οποίες οι μεσαίες είναι χοροστάσια. Ο ναός καλύπτεται με στέγη από πλάκες σχιστόλιθου πάνω από την οποία υψώνονται 12 τρούλοι και τρουλίσκοι κτιστοί. Στο εσωτερικό του Ιερού Βήματος διαμορφώνεται σύνθρονο και επισκοπικός θρόνος.

Στο εσωτερικό του ο ναός δεν είναι αγιογραφημένος. Μάλιστα δεν φέρει καν επιχρίσματα και με τον τρόπο αυτό αναδεικνύεται ακόμη περισσότερο η ιδιαίτερη φυσιογνωμία της λίθινης κατασκευής του, που δεσπόζει με μεγαλοπρέπεια. Το στοιχείο που κυριαρχεί και εντυπωσιάζει στο εξωτερικό μέρος του ναού είναι οι πολλοί του τρούλλοι, οι οποίοι είναι περισσότεροι εξωτερικά από όσους είναι ορατοί στο εσωτερικό. Κάποιοι δηλαδή από αυτούς έχουν καθαρά διακοσμητικό χαρακτήρα και είναι επιπρόσθετα κτισμένοι στην στέγη του κτιρίου. Ένα άλλο κύριο χαρακτηριστικό του Ιερού Ναού του Τιμίου Σταυρού είναι ο πλούσιος πλαστικός διάκοσμος, καθώς και  τα αξιόλογα ανάγλυφα λαϊκής τεχνοτροπίας που κοσμούν το εξωτερικό μέρος του ναού.

Το σύνολο του κτιριακού συγκροτήματος της Μονής υπέστη το 1943 την καταστροφική λαίλαπα των γερμανικών κατοχικών δυνάμεων. Η Μονή της Αγίας Ζώνης καταστράφηκε ολοσχερώς και ο Ιερός Ναός Τιμίου Σταυρού (το νέο Καθολικό της Μονής της Αγίας Ζώνης) υπέστη σοβαρότατες φθορές, μεταξύ των οποίων η πτώση του κεντρικού τρούλλου και η ολοσχερής καταστροφή του τέμπλου από την πυρκαγιά που προκλήθηκε.

Από τα τέλη της δεκαετίας του ’50, με πρωτοβουλία των κατοίκων της περιοχής, που δεν έπαψαν ποτέ να εκδηλώνουν την έμπρακτη αγάπη και το ενδιαφέρον τους για το μοναστήρι του Τιμίου Σταυρού, ξεκίνησαν οι πρώτες εργασίες αναστηλώσεως του Ναού. Η πρώτη επέμβαση, που έγινε με πρωτοβουλία και οικονομική συνδρομή των κατοίκων της Κρανιάς και των Δολιανών, πραγματοποιήθηκε στις 13-9-1956, όπως πληροφορούμαστε από την επιγραφή που τοποθετήθηκε στο κτίριο. Ακολούθησε η επιστέγαση με κεραμίδια του κενού που άφησε ο γκρεμισμένος κεντρικός τρούλλος παράλληλα και με άλλες σωστικές επεμβάσεις στο μνημείο στο χρονικό διάστημα 1960-1963. Στην συνέχεια η αναστηλωτική προσπάθεια οργανώνεται συστηματικά με πρωτοβουλία του Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου μας κ. Σεραφείμ και λαμβάνει επίσημο χαρακτήρα με την ανάθεση από το ΥΠΠΟ στον Αρχιτέκτονα κ. Κατσιμπίνη της μελέτης συντηρήσεως του κτιρίου. Τα τελευταία χρόνια, σε συνεργασία με την Ιερά Μονή Αγίου Στεφάνου, η Εφορία Αρχαιοτήτων Τρικάλων πραγματοποιεί εργασίες συντηρήσεως του κτιρίου του ναού και αναπλάσεως του περιβάλλοντος χώρου.

Λειτουργία της Μονής

Η Ιερά Μονή Τιμίου Σταυρού λειτουργεί με ευθύνη της Ιεράς Μονής Αγίου Στεφάνου Αγίων Μετεώρων, στην οποία ανήκει ως μετόχι. Παραμένει ανοικτή για τους επισκέπτες-προσκυνητές από τις 10.00 π.μ. έως τις 18.00 μ.μ. στις εξής περιόδους: από τον Απρίλιο μέχρι τον Οκτώβριο καθημερινά, εκτός Τετάρτης, καθ’ όλη την διάρκεια της Διακαινησίμου εβδομάδος (από την Δευτέρα του Πάσχα μέχρι την Κυριακή του Θωμά), καθώς και τα Σαββατοκύριακα των μεγάλων εορτών και αργιών.

Η Ιερά Μονή πανηγυρίζει δύο φορές τον χρόνο: την εορτή της Αγίας Ζώνης στις 31 Αυγούστου, οπότε και τελείται ιερή αγρυπνία το βράδυ της 30ης Αυγούστου, και την εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού στις 14 Σεπτεμβρίου με πανηγυρικό εσπερινό την παραμονή και πανηγυρική θεία Λειτουργία ανήμερα της εορτής.

Τα πιο πρόσφατα στη κατηγορία

“Κλείδωσαν” τα Μερομήνια: Αυτός θα είναι ο καιρός τα Χριστούγεννα στην Ελλάδα! Που θα...

Μερομήνια: Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος πολύς είναι ο κόσμος που περιμένει τα μερομήνια για να δει τι θα «βγάλουν» αυτά για τις...

ΕΚΤΑΚΤΟ – Πειραιάς: Πανικός σε πρόβα μαθητών στο Δημοτικό Θέατρο

Σύνολα του Μουσικού Σχολείου της περιοχής θα έδιναν συναυλία απόψε στο θέατρο και μέρος της σκηνής κατέρρευσε την ώρα που εξελισσόταν πρόβα των παιδιών. Σύμφωνα...
Λάρισα: Φωτιά σε διαμέρισμα – Απεγκλώβισαν ηλικιωμένη

Κολωνός: Ποινική δίωξη για έκθεση ανηλίκου σε κίνδυνο στον πάτερα του 5χρονου

Ποινική δίωξη για έκθεση ανηλίκου σε κίνδυνο απαγγέλθηκε σε βάρος του πάτερα, ο οποίος συνελήφθη, μετά τη φωτιά που ξέσπασε το βράδυ της Κυριακής...
Έκλεψαν το χρηματοκιβώτιο της "Κιβωτού του Κόσμου"

Κιβωτός του Κόσμου: Γρίφος τα “αόρατα” παιδιά στις δομές

Πολλά σοβαρά ερωτήματα προκαλεί ο αριθμός των παιδιών που φιλοξενείται στις δομές της Κιβωτού του Κόσμου. Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο της ΕΡΤ Κώστα Παπαδόπουλο, με...

Κιβωτός του Κόσμου: “Παγώνουν” οι προσωπικοί λογαριασμοί του πατέρα Αντώνιου και της πρεσβυτέρας

Στο «στόχαστρο» των αρχών μπήκαν οι προσωπικοί λογαριασμοί του πατέρα Αντώνιου, της πρεσβυτέρας καθώς και των γονιών του, καθώς η Αρχή για το Ξέπλυμα...

Σέρρες: Απειλούν να δεθούν στις γραμμές του τρένου, επειδή δεν φτάνει ασθενοφόρο στο χωριό...

Αποφασισμένοι να πραγματοποιήσουν την απειλή τους να… δεθούν στις γραμμές του τρένου, δηλώνουν κάτοικοι της Ροδόπολης Σερρών, στην περίπτωση που οι αρχές δεν μεριμνήσουν...

Η φωτογραφία της ημέρας: Όλοι στη… μάχη των εκπτώσεων

Όλοι στη... μάχη των εκπτώσεων 28 Νοεμβρίου 2022

Βρείτε μας

7,826ΥποστηρικτέςΚάντε Like
133ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
1,237ΑκόλουθοιΑκολουθήστε

Λαϊκό Θέατρο Σκιών

Τα νέα και τα βίντεο του Καραγκιόζη

Διαβάστε Επίσης

Η εντυπωσιακή Μονή Παντοκράτορος Αγίου Όρους χτισμένη στα πρότυπα οχυρωμένου Μεσαιωνικού κάστρου (βίντεο- φωτό)

Η Ιερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή Παντοκράτορος είναι μία εκ των είκοσι μονών του...

Πένθος στα Τρίκαλα: Πέθανε 34χρονη ανθυπασπιστής

Κηδεύεται το μεσημέρι η 34χρονη ανθυπασπιστής, Ευθαλία Κωστοπούλου Ο λόγος για την Ευθαλία Κωστοπούλου,...

Τρίκαλα: “Βούλιαξαν” από κόσμο – “Πόλεμος” για μια θέση στο χιονοδρομικό κέντρο Περτουλίου

Θα πρέπει να ήταν πολύ τυχερός κάποιος, για να βρει την Κυριακή ελεύθερο τραπέζι...

Τρίκαλα: 16χρονη μπήκε στο νοσοκομείο για ίωση και πέθανε σε 7 ημέρες – Τι καταγγέλλουν οι γονείς

Σοκ έχει προκαλέσει στα Τρίκαλα ο θάνατος μιας 16χρονης, η οποία το 2019 εισήχθη...