Τετάρτη, 3 Μαρτίου, 2021
10.9 C
Athens

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ 3 Μαρτίου

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ Το 1827.... Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης αποκρούει στο Κερατσίνι επίθεση του Κιουταχή, αρχικώς 800 και την άλλη ημέρα 6.000 Τούρκων. Η μάχη αυτή υπήρξε μία από...

ΙΣΤΟΡΙΕΣ: Χιλίων χρόνων ο ιστορικός ναός της Καπνικαρέα

Κτίσθηκε το 1054 σε παλαιότερο κατεστραμμένο ναό του 435 μ. Χ. κι εκείνος σε ναό της  θεάς Δήμητρας του 5ου π.Χ. αιώνα.

 

Του Τάσου Κ. Κοντογιαννίδη      

akontogiannidis@yahoo.gr

 Το εκκλησάκι της Καπνικαρέας, αφιερωμένο στα Εισόδια της Θεοτόκου, που δεσπόζει στη μέση της εμπορικής οδού Ερμού της Αθήνας, σε λίγα χρόνια (37), θα συμπληρώσει ζωή 1000 ετών! Χτίστηκε το 1054, επί Βυζαντίου, είναι σταυροειδούς τρουλωτού σχήματος, με παρεκκλήσι στη βόρειο πλευρά στη μνήμη της Αγίας Βαρβάρας.

Σύμφωνα με την παράδοση, ο ναός χτίσθηκε στα ερείπια  παλαιότερου κατεστραμμένου ναού που είχε αναγείρει η Ευδοκία, σύζυγος του αυτοκράτορος Θεοδοσίου Β΄. Η Ευδοκία  επέλεξε να κτίσει έναν νέο ναό, πάνω σε παλιό και κατεστραμμένο αρχαιοελληνικό ναό, της Θεάς Δήμητρας, χρησιμοποιώντας  τα  οικοδομικά υλικά που υπήρχαν, όπως, κίονες με ρωμαϊκά κιονόκρανα, γλυπτά και μαρμάρινες επιγραφές…

Η Ευδοκία ήταν Αθηναία «εθνική», λεγόταν Αθηναΐς, βαπτίσθηκε και πήρε το όνομα Ευδοκία και  μόλις ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος Β΄ έγινε 20 ετών, επελέγη ως σύζυγός του, το 421 μ.Χ. Υπήρξε πολύ καλή σύζυγος και χριστιανή  και το 435  απεφάσισε να κτίσει  ναό, που άντεξε περίπου 550 χρόνια, όταν καταστράφηκε  από σεισμό.

Μετά το 1000, η Αθήνα είχε περί τους χίλιους κατοίκους. Τότε ο βυζαντινός αυτοκράτορας Ιωάννης Τσιμισκής, επέβαλε το 950, ειδική φορολογία στους ιδιοκτήτες οικοδομών,  με τεκμήριο τις  καμινάδες κάθε κατοικίας, τον λεγόμενο… καπνικό φόρο.

 

Ιστορίες, Καπνικαρέα, ιστορικός ναός, χιλίων χρόνων,
Η είσοδος με την εικόνα της Θεοτόκου

Οι εντεταλμένοι φοροεισπράκτορες της εποχής  για τον υπολογισμό των καπνοδόχων και για την επιβολή της κατά κλίμακα ανάλογης φορολογίας, ονομάζονταν «καπνικάραι» (καπνικάρηδες), που κατά την παράδοση, προπλήρωναν  τους φόρους που αναλογούσαν  και μετά αφού πρόσθεταν πάνω στο ποσό και ένα επιπλέον σαν αμοιβή, εισέπρατταν το τελικό ποσό από τους πολίτες.

Οι καπνικάρηδες σύχναζαν πέριξ του ναού της Παναγίας και πίστευαν ότι  ήταν προστάτιδα τους! Αν ήταν δυνατόν, να είχαν οι απηνείς αυτοί διώκτες  της ευμάρειας των πολιτών, ανάγκη από την προστασία της Παναγίας…

Ένας τέτοιος καπνικάρης, -κατά την παράδοση-, είδε να σώζεται η βαριά άρρωστη γυναίκα του όταν πήγε και προσκύνησε την Παναγιά. Με αφορμή το θαύμα αυτό, συγκέντρωσε  χρήματα και έχτισε πάνω στα ερείπια του παλιού ναού της συζύγου του αυτοκράτορα  Θεοδοσίου Β΄, Ευδοκίας, το ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου, που εξ αιτίας του… καπνικάρη, ονομάστηκε «Καπνικαρέα» και για ένα διάστημα εκκλησία της βασιλοπούλας. Παλαιότερα, λένε, ονομαζόταν Καμουχαρέα από τη λέξη Καμουχά, με την οποία στα χρόνια του Βυζαντίου ονόμαζαν τα χρυσοΰφαντα υφάσματα. Είναι πολύ πιθανόν στην περιοχή να υπήρχαν  εργαστήρια  υφασμάτων.

Μετά την απελευθέρωση της Αθήνας και όταν το 1834 η καθέδρα του Βασιλείου από το Ναύπλιο μεταφέρθηκε στην Αθήνα, υπήρξε σχέδιο κατεδάφισης του ναού το οποίο σώθηκε  με παρέμβαση του σωτήρα πολλών μνημείων της Αθήνας, του βαυαρού βασιλιά Λουδοβίκου, πατέρα του Όθωνα.

Ιστορίες, Καπνικαρέα, ιστορικός ναός, χιλίων χρόνων,
Ο βαυαρός βασιλιάς Λουδοβίκος, πατέρας του Όθωνα που έσωσε το ναό από την κατεδάφιση

Με την πάροδο του χρόνου η φθορά στο εσωτερικό του ναού ήταν εμφανής, από τα κεριά, την  υγρασία και τις εργασίες ηλεκτροδότησης. Το 1930 ο γεννημένος στο Αϊβαλί ζωγράφος Φώτης Κόντογλου, ορίσθηκε από την Μητρόπολη και άρχισε με τους μαθητές του να καθαρίζει και να ζωντανεύει τις μισοκατεστραμμένες  τοιχογραφίες.

Το 1932 ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Χρυσόστομος Α΄ παραχώρησε τον ναό στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών  για να κάνουν την πρακτική τους άσκηση οι φοιτητές και οι κληρικοί. Το 2009, ο ναός  τέθηκε υπό την προστασία  της Α΄ Εφορίας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, συντηρητές της οποίας, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο τον επιβλέπουν και τον συντηρούν.

 

Ιστορίες, Καπνικαρέα, ιστορικός ναός, χιλίων χρόνων,
Ο ναός την εποχή του Όθωνα το 1835

Θα πρέπει να σημειωθεί, ότι ο ναός της Καπνικαρέας, εκτός από τους τέσσερις αρχαίους κίονες  που στηρίζουν τον τρούλο και προέρχονται από κατεστραμμένα αρχαία μνημεία, σε βάθος 16 μέτρων βρίσκεται  η οροφή του μετρό που συνδέει την πλατεία Συντάγματος με το Μοναστηράκι. Μεταξύ της σήραγγας του μετρό και του ναού, υπάρχει πηγάδι  βάθους 13 μέτρων  και διαμέτρου 4, όπου πέφτουν μέσα τα νερά του Ηριδανού ποταμού που κατεβαίνει από το Κολωνάκι.

Και δυο γεγονότα από το Αστυνομικό δελτίο που αφορούν τον ναό: Το 1965 ένας Νεοζηλανδός και ένας Καναδός διάλεξαν τον ναό ως ασφαλές σημείο να πουλήσουν ένα κιλό ηρωίνης. Αγοραστής ήταν ένας… αστυνόμος!

Και το 1976, μια 25χρονη ψυχοπαθής κατά την ακολουθία των παθών, γδύθηκε και παρέμεινε γυμνή στη μέση του ναού, λέγοντας  στους αστυνομικούς που την συνέλαβαν, ότι ήθελε να εμφανισθεί έτσι μπροστά στον  Χριστό, όπως τον έφερε στον κόσμο η μητέρα  του…

Ιστορίες, Καπνικαρέα, ιστορικός ναός, χιλίων χρόνων,
Ο ναός όπως είναι σήμερα

 

Τα πιο πρόσφατα στη κατηγορία

Κικίλιας: Λίγη υπομονή ακόμα - Κοτανίδου: Αναζητούμε χαραμάδα για την άρση μέτρων

Κικίλιας: Εφαρμόζουμε το σχέδιο έκτακτης ανάγκης – το Σύστημα Υγείας ξεπερνά τα όριά του

«Η πίεση στην Αττική δεν είναι πια στο κόκκινο, αλλά στο βαθύ κόκκινο. Άρα περνάμε από την αυξημένη ετοιμότητα στην εφαρμογή του σχεδίου έκτακτης...
Χαρδαλιάς: Μέχρι 2 χλμ. με τους κωδικούς 2 και 3 – Άσκηση μόνο με πόδια και ποδήλατο με τον κωδικό 6

Χαρδαλιάς: Μέχρι 2 χλμ. με τους κωδικούς 2 και 3 – Άσκηση μόνο με...

Τα νέα μέτρα που θα εφαρμοστούν στην Ελλάδα για την αποτροπή της εξάπλωσης του κορωνοϊού ανακοίνωσε κατά τη διάρκεια της ενημέρωσης της Τετάρτης, ο...
Κορωνοϊός: "Εκτόξευση" στα 2.702 νέα κρούσματα και 40 – Στους 431 οι διασωληνωμένοι

Κορωνοϊός: “Εκτόξευση” στα 2.702 νέα κρούσματα και 40 θάνατοι – Στους 431 οι διασωληνωμένοι

Με τον χειρότερο τρόπο επιβεβαιώνονται για ακόμα μια μέρα οι προβλέψεις για νέο ρεκόρ κρούσματα κορωνοϊού το 2021. Η σημερινή να επιβεβαιώνει το σκηνικό έξαρσης...
Σεισμός στην Ελασσόνα: Έξι άτομα έχουν απεγκλωβιστεί

Σεισμός στην Ελασσόνα: Έξι άτομα έχουν απεγκλωβιστεί – Ζημιές σε σπίτια και εκκλησίες

Ζημιές σε παλιά σπίτια στην περιοχή της Ελασσόνας και συγκεκριμένα στα χωριά που βρίσκονται νότια του Δήμου Τυρνάβου προκάλεσε η ισχυρή σεισμική δόνηση μεγέθους...
Κέρκυρα: Σεισμός 4,2 Ρίχτερ

Σεισμός Ελασσόνα: Με εντολή Μητσοτάκη μετέβησαν στελέχη της κυβέρνησης

Με εντολή του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ, Θεόδωρος Λιβάνιος, ο γενικός γραμματέας Υποδομών, Γιώργος Καραγιάννης και ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Κωνσταντίνος...
Σεισμός: Λαρισαίος έπεσε από τον δεύτερο όροφο για να σωθεί

Σεισμός: Λαρισαίος έπεσε από τον δεύτερο όροφο για να σωθεί

Ο πανικός που προκάλεσε η ισχυρή σεισμική δόνηση 6 Ρίχτερ, είχε ως αποτέλεσμα δύο άντρες στη Λάρισα, να πέσουν στο κενό από μπαλκόνια πολυκατοικίας. Κατά...
Αναστολή συμβάσεων εργασίας: Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η διαδικασία υποβολής αιτήσεων

Αναστολή συμβάσεων εργασίας: Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η διαδικασία υποβολής αιτήσεων

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η διαδικασία υποβολής αιτήσεων αναστολής συμβάσεων εργασίας, προκειμένου οι εργαζόμενοι να διασφαλίσουν την καταβολή της αποζημίωσης ειδικού σκοπού. Μέχρι στιγμής, μέσω...

Βρείτε μας

7,773ΥποστηρικτέςΚάντε Like
133ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
935ΑκόλουθοιΑκολουθήστε

Λαϊκό Θέατρο Σκιών

Τα νέα και τα βίντεο του Καραγκιόζη

Διαβάστε Επίσης

ΙΣΤΟΡΙΕΣ: Ο υπουργός της Αστυνομίας Παπαφλέσσας!

Τα πρώτα χρόνια μετά την επανάσταση του 1821, στην νεοαπελευθερωθείσα μικρή τότε Ελλάδα, οργανώθηκε...

ΙΣΤΟΡΙΕΣ: Το τραγικό τέλος της μεγάλης ηθοποιού Ελένης Παπαδάκη

Η ζήλια των συναδέλφων της μετεβλήθη σε θανάσιμο μίσος, την χαρακτήρισαν ανάξια Ελληνίδα και...

Αληθινές ιστορίες: Ποια ήταν η Ψωροκώσταινα;

Στην εποχή που κυβερνούσε την Ελλάδα ο Καποδίστριας ζούσε στο Ναύπλιο μια ζητιάνα, που...

Οι ιστορίες της διασώζονται μέχρι και σήμερα: Η λίμνη Πεντέλης που εξαφανίστηκε και οι θρύλοι γύρω από αυτή

  Αν βρεθείτε τώρα στη Πεντέλη δεν θα δείτε λίμνη, αλλά κάποτε υπήρχε. Και οι...

Ο ιστοχώρος χρησιμοποιεί cookies για τη βελτιστοποίηση της εμπειρίας του χρήστη. Με τη χρήση αυτού του ιστοχώρου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies.Αποδοχή