Σε ένα λιγότερο ορατό αλλά ιδιαίτερα κρίσιμο μέτωπο της ογκολογικής φροντίδας φέρνει στο προσκήνιο η 10η πανευρωπαϊκή έρευνα με τίτλο «Καρκίνος του Πνεύμονα και Ψυχική Υγεία: Πώς βιώνουν τη νόσο οι ασθενείς και οι φροντιστές», το ζήτημα της ψυχικής υγείας των ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα.
Τα στοιχεία που δημοσιοποιεί στην Ελλάδα η FairLife Φροντίδα και Πρόληψη για τον Καρκίνο του Πνεύμονα σκιαγραφούν μια πραγματικότητα με έντονο ψυχικό φορτίο, αλλά και σημαντικά κενά στην υποστήριξη.
Η Ελλάδα συμμετείχε στην έρευνα ως μία από τις 26 χώρες, με 146 απαντήσεις, που αντιστοιχούν στο 6,6% του συνολικού δείγματος. Από αυτούς, το 41,1% ήταν ασθενείς και το 58,9% φροντιστές, ενώ η πλειονότητα ήταν γυναίκες. Σημαντικό είναι ότι το 41,4% των ασθενών διαγνώστηκε σε προχωρημένο στάδιο IV, ενώ πάνω από τους μισούς αφορούσαν περιπτώσεις μη μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα.
Ψυχική υγεία: Υψηλότερη επιβάρυνση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 71,7% των Ελλήνων συμμετεχόντων δηλώνει αρνητική επίπτωση στην ψυχική υγεία, ποσοστό υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Παράλληλα, το 91,7% αναφέρει συναισθηματικές δυσκολίες μετά τη διάγνωση, επιβεβαιώνοντας ότι η νόσος δεν πλήττει μόνο το σώμα αλλά και την ψυχική αντοχή.
Περίπου 6 στους 10 δηλώνουν έντονη θλίψη, ενώ σημαντικά ποσοστά αναφέρουν αίσθηση εγκλωβισμού, απελπισία και νευρικότητα. Ο φόβος για την πορεία της νόσου και την αποτυχία της θεραπείας καταγράφεται σε υψηλά επίπεδα, με πολλούς να εκφράζουν ακόμη και φόβο θανάτου. Η ψυχική πίεση επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα, τις σχέσεις και την εργασία.
Έλλειμμα υποστήριξης και περιορισμένη πρόσβαση σε βοήθεια
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι το 68,3% των συμμετεχόντων δεν έλαβε καμία υποστήριξη για την ψυχική υγεία, ενώ μόλις το 10,3% είχε στήριξη τη στιγμή της διάγνωσης. Παράλληλα, πάνω από τους μισούς δεν ένιωσαν επαρκή συναισθηματική υποστήριξη από την ιατρική ομάδα, γεγονός που αναδεικνύει κενά στο σύστημα φροντίδας.
Η έρευνα δείχνει ότι το 87,5% δεν έλαβε πληροφορίες για οργανώσεις ασθενών, ενώ ελάχιστοι παραπέμφθηκαν σε τέτοιες δομές. Πολλοί ασθενείς δεν συζητούν καν τις συναισθηματικές τους δυσκολίες με τους γιατρούς, ενώ λιγότεροι από τους μισούς δηλώνουν πρόθυμοι να ζητήσουν ψυχολογική βοήθεια.
Τι ζητούν οι ασθενείς
Στις βασικές ανάγκες που καταγράφονται περιλαμβάνονται η καλύτερη ενημέρωση για τη νόσο, η πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας, η υποστήριξη στη διαχείριση παρενεργειών και η ουσιαστικότερη επικοινωνία με τους επαγγελματίες υγείας.
Τα συμπεράσματα της έρευνας είναι σαφή, η ψυχική υγεία πρέπει να ενταχθεί στον πυρήνα της ογκολογικής φροντίδας. Η ενίσχυση της επικοινωνίας, η συστηματική ψυχολογική υποστήριξη και η διασύνδεση με οργανώσεις ασθενών αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής ασθενών και φροντιστών.
