Η εβδομαδιαία ανασκόπηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη κινήθηκε αυτή την εβδομάδα γύρω από ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων, με έμφαση στις υποδομές και την αναπτυξιακή μετάβαση της Βόρειας Ελλάδας, την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και την επόμενη ημέρα των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων, αλλά και σε μέτρα με άμεσο κοινωνικό αποτύπωμα.
Κεντρική θέση κατέλαβε η επέκταση του Μετρό Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά, την οποία ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε «ένα χρωστούμενο λιγότερο», ενώ παράλληλα αναφέρθηκε στα έργα που αλλάζουν τον αστικό χάρτη της Θεσσαλονίκης και στον σχεδιασμό για τις δυτικές συνοικίες. Στη Δυτική Μακεδονία, έθεσε στο επίκεντρο τη μεταλιγνιτική μετάβαση και τις επενδύσεις της ΔΕΗ, επισημαίνοντας ότι «καμία αλλαγή αυτού του μεγέθους δεν είναι εύκολη» και ότι προτεραιότητα είναι οι κάτοικοι να μπορούν «να σχεδιάζουν τη ζωή τους εκεί με μεγαλύτερη ασφάλεια και αισιοδοξία».
Αναλυτικά στην εβδομαδιαία ανάρτησή του ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε:
«Πάει και αυτό το καλοκαίρι! Τελευταία Κυριακή του Αυγούστου. Δεν ξέρω αν είστε από αυτούς που «σας χρωστάνε έναν Αύγουστο», αλλά ξέρω ότι η Θεσσαλονίκη έχει πλέον ένα «χρωστούμενο» λιγότερο. Για τέσσερις δεκαετίες, το Μετρό ήταν η μεγάλη εκκρεμότητα της πόλης και η παράδοση του βασικού κορμού του το 2024 από την κυβέρνησή μας έβαλε τέλος σε μια αναμονή που είχε γίνει συνώνυμη της δυσπιστίας. Και αυτόν τον Αύγουστο, παραδώσαμε στους Θεσσαλονικείς την επέκταση του Μετρό προς την Καλαμαριά, το επόμενο βήμα σε αυτό το μεγάλο ορόσημο -και ένα χρωστούμενο λιγότερο! Πέντε νέοι σταθμοί, 4,78 χιλιόμετρα νέας γραμμής σε σύνολο σχεδόν 15 χιλιομέτρων και ένα ενιαίο, πλήρως αυτοματοποιημένο δίκτυο που θα συνδέει τη Μίκρα με τον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό σε περίπου 25 λεπτά. Εξυπηρετεί επιπλέον περίπου 63.000 επιβιβάσεις ημερησίως, «βγάζοντας» από τους δρόμους ακόμη 12.000 ΙΧ κάθε μέρα, με αντίστοιχο, φυσικά, όφελος για το περιβάλλον. Όμως η Καλαμαριά δεν είναι το τέλος, καθώς οι επεκτάσεις προς τη δυτική Θεσσαλονίκη έχουν ήδη μπει σε τροχιά προετοιμασίας με τις πρόδρομες μελετητικές εργασίες να ξεκινούν άμεσα.
Βέβαια, πέρα από αυτό το μεγάλο έργο, γίνονται και άλλα πολλά παράλληλα στην πόλη. Σας έχω μιλήσει για τη μεγάλη ανάπλαση της ΔΕΘ που ήδη δημοπρατήθηκε όπως είχαμε δεσμευθεί εντός του καλοκαιριού και τη δημιουργία ενός μητροπολιτικού πάρκου 120 στρεμμάτων που θα αλλάξει την εικόνα του κέντρου. Πέραν αυτού, στο τέλος του έτους θα προκηρυχθεί διαγωνισμός για την ανάπλαση του Σιδηροδρομικού Σταθμού, δίνουμε επίσης στον Δήμο Θεσσαλονίκης δημόσια ακίνητα για να δημιουργηθούν 600 νέες θέσεις στάθμευσης, προχωρούν η επανάχρηση του συγκροτήματος του Αγίου Μηνά -με παραχώρηση επίσης στον Δήμο, η ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου στον Λόφο της Τούμπας, η δημιουργία χώρου πρασίνου και αθλητισμού στο ακίνητο της Αγίας Φωτεινής στο βορειοανατολικό άκρο της ΔΕΘ και το νέο κλειστό γήπεδο 2.000 θέσεων στους χώρους του ΑΠΘ μαζί με την αναβάθμιση 12 κτηριακών συγκροτημάτων του, ενώ, τέλος, αναθέτουμε στον ΟΦΥΠΕΚΑ την αποκλειστική ευθύνη για τον καθαρισμό του Θερμαϊκού.
Οι μεγάλες αλλαγές στη βόρεια Ελλάδα όμως δεν αφορούν μόνο μια πόλη. Αφορούν και τη Δυτική Μακεδονία, μια περιοχή συνδεδεμένη με τον λιγνίτη που καλείται να βρει τον νέο βηματισμό της. Την Παρασκευή βρέθηκα στη Φλώρινα και την Κοζάνη και επισκέφθηκα, μεταξύ άλλων, τη νέα μονάδα ΣΗΘΥΑ της ΔΕΗ στην Καρδιά. Να πούμε ότι η ΔΕΗ υλοποιεί στη Δυτική Μακεδονία ένα επενδυτικό σχέδιο 5,75 δισ. ευρώ έως το 2030 και, εκεί όπου άλλοτε υπήρχαν λιγνιτικά πεδία, λειτουργούν ήδη φωτοβολταϊκά πάρκα μεγάλης ισχύος, ενώ προχωρούν έργα αποθήκευσης ενέργειας, πράσινου υδρογόνου και ο σχεδιασμός για ένα Mega Data Center στον ‘Αγιο Δημήτριο. Τα έργα εκτιμάται ότι θα δημιουργήσουν πάνω από 1.800 θέσεις εργασίας κατά την κατασκευή και περίπου 700 μόνιμες θέσεις στη λειτουργία, ενώ η πλήρης ανάπτυξη του Data Center εκτιμάται ότι θα δημιουργήσει ακόμη μεγαλύτερη απασχόληση. Καμία αλλαγή αυτού του μεγέθους δεν είναι εύκολη. Και δεν έχουμε λόγο να το ωραιοποιούμε: η Δυτική Μακεδονία καλείται να αφήσει πίσω ένα παραγωγικό μοντέλο που καθόρισε τη ζωή της επί δεκαετίες. Στο τέλος της ημέρας, αυτό που θεωρώ πως έχει σημασία είναι οι άνθρωποι της περιοχής να μπορούν να σχεδιάζουν τη ζωή τους εκεί με μεγαλύτερη ασφάλεια και αισιοδοξία.
Μιλώντας δε για την επόμενη ημέρα, αύριο, μαζί με τον Αύγουστο, κλείνει και ένας σημαντικός ευρωπαϊκός κύκλος: η περίοδος υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης. Στις 31 Μαρτίου του 2021 παρουσιάσαμε το «Ελλάδα 2.0». Πέντε χρόνια και πέντε μήνες μετά, τολμώ να πω πως δεν ήταν απλώς ένα πρόγραμμα χρηματοδότησης με πολλά δισεκατομμύρια, αλλά μια διπλή ευκαιρία: να χρηματοδοτήσουμε επενδύσεις, αλλά και να διορθώσουμε καθυστερήσεις που η χώρα κουβαλούσε επί χρόνια. Στο αρχικό σχέδιο υπήρχε πρόβλεψη για αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 7 μονάδες, 180.000 περισσότερες θέσεις εργασίας και αύξηση των επενδύσεων κατά 20%. Τα τελικά αποτελέσματα, όμως, ήταν πολύ υψηλότερα: το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 11 μονάδες, οι νέες θέσεις εργασίας έφτασαν τις 550.000, ενώ οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 60%. Αλλά η σημαντικότερη παρακαταθήκη είναι ότι οι 74 μεταρρυθμίσεις του προγράμματος έλυσαν εκκρεμότητες δεκαετιών και έφεραν τη χώρα πιο κοντά σε όσα θεωρούνται αυτονόητα στην υπόλοιπη Ευρώπη: στην ψηφιοποίηση του κράτους, στη διασύνδεση εκατοντάδων χιλιάδων ταμειακών μηχανών και POS, στη μείωση του κενού ΦΠΑ, στην Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, στην επιτάχυνση της Δικαιοσύνης, στην ολοκλήρωση του Κτηματολογίου, στην πράσινη και ενεργειακή μετάβαση, στην αναβάθμιση της υγείας και της παιδείας. Ήταν μια πραγματική ευκαιρία την οποία αξιοποιήσαμε στο έπακρο.
Και μετά; Η συνέχεια είναι το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο. Την εβδομάδα αυτή εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το ελληνικό Εθνικό Σχέδιο που είναι από τα πρώτα εθνικά σχέδια που εγκρίθηκαν και το μεγαλύτερο μέχρι σήμερα σε πόρους, ύψους 5,3 δισ. ευρώ μαζί με τον ΦΠΑ, για την περίοδο έως το 2032. Οι 25 παρεμβάσεις του αφορούν περίπου 1,5 εκατομμύριο νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις. Από το 2026 ξεκινούν κοινωνικές κατοικίες, ενεργειακές αναβαθμίσεις για μικρές επιχειρήσεις, κοινωνικό leasing ηλεκτρικών αυτοκινήτων και 211 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Ακολουθούν, από το 2027, νέες παρεμβάσεις για την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, τη θέρμανση, τις φοιτητικές εστίες και τις προσβάσιμες μετακινήσεις για συμπολίτες μας με αναπηρία, αλλά και μεγάλες επενδύσεις σε προσβάσιμες και καθαρές δημόσιες μεταφορές. Το μήνυμα είναι σαφές: οι ευρωπαϊκοί πόροι δεν τελειώνουν με το Ταμείο Ανάκαμψης. Αλλάζει ο χρηματοδοτικός κύκλος, όχι η προσπάθεια να κάνουμε την ανάπτυξη πιο πράσινη, την καθημερινότητα πιο εύκολη και την κοινωνία πιο συνεκτική.
Από το πεδίο της οικονομίας τα επόμενα δύο θέματα. Πρώτον, αυτή την εβδομάδα ολοκληρώθηκε η καταβολή των νέων συντάξεων χηρείας, μετά τη νομοθετική ρύθμιση που ανακοινώσαμε τον Ιούλιο για την οριστική κατάργηση των περικοπών του νόμου Κατρούγκαλου-Τσίπρα. Περισσότεροι από 8.500 δικαιούχοι είδαν τη σύνταξή τους να αποκαθίσταται, ενώ περίπου 75.000 συνταξιούχοι δεν θα χρειαστεί να επιστρέψουν ούτε ένα ευρώ από αναδρομικά ποσά. Προστατεύονται ακόμη 122.000 άνθρωποι που λαμβάνουν δύο εθνικές συντάξεις, καθώς και τα παιδιά που έχουν χάσει και τους δύο γονείς τους. Ένα ζήτημα που ταλαιπώρησε χιλιάδες οικογένειες κλείνει οριστικά. Δεύτερον, από αύριο τίθεται σε ισχύ η πρωτοβουλία μας για χαμηλότερες τιμές σε βασικά καταναλωτικά αγαθά όπως τρόφιμα, είδη διαβίωσης και σχολικά είδη, με τις μειώσεις τιμών να ανέρχονται από 5% έως 7% για διάστημα δύο έως τεσσάρων μηνών. Δεν είναι, ασφαλώς, η απάντηση σε όλα όσα πιέζουν σήμερα έναν οικογενειακό προϋπολογισμό. Είναι όμως μια χειροπιαστή ανακούφιση, ειδικά τώρα που ξεκινούν και τα έξοδα της νέας σχολικής χρονιάς για πολλές οικογένειες.
Παρεμπιπτόντως να πω πως η προετοιμασία για τη νέα σχολική χρονιά έχει ξεκινήσει, πρακτικά, εδώ και μήνες: προχωρήσαμε σε 5.259 νέους μόνιμους διορισμούς εκπαιδευτικών, από τους οποίους οι 1.421 στην ειδική αγωγή, ενώ συνολικά αναμένονται περίπου 36.000 αναπληρωτές, ώστε τα σχολεία να ανοίξουν με περισσότερους ανθρώπους στις τάξεις τους. Συνεχίζεται, επίσης, το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου», με τον αριθμό των ανακαινισμένων σχολείων να έχουν φτάσει πλέον τα 669 και τις μελέτες για ακόμη 500 να αρχίζουν τον Σεπτέμβριο. Την ίδια ώρα, δημιουργούνται νέα Πειραματικά και Ειδικά Σχολεία, τα Κέντρα Καινοτομίας αυξάνονται από 13 σε 18 και τα προγράμματα σπουδών επικαιροποιούνται, ώστε η γνώση στην τάξη να συνδέεται περισσότερο με τις ανάγκες της σύγχρονης ζωής. Θέλουμε, όμως, η φροντίδα για τα παιδιά να φαίνεται και σε πράγματα πολύ πιο καθημερινά. Από φέτος, λοιπόν, τα σχολικά κυλικεία αλλάζουν. Θα διαθέτουν μόνο προϊόντα που περιλαμβάνονται στον εγκεκριμένο κατάλογο και πληρούν συγκεκριμένα διατροφικά κριτήρια: περισσότερα φρούτα, γαλακτοκομικά χωρίς πρόσθετη ζάχαρη και πιο προσεγμένα σάντουιτς, ενώ αναψυκτικά και αλλαντικά απομακρύνονται από τα ράφια τους. Οι συνήθειες χτίζονται και από αυτές τις καθημερινές επιλογές και το σχολείο οφείλει να δίνει στα παιδιά το καλύτερο δυνατό παράδειγμα.
Να περάσω στο πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός» για τα άτομα με αναπηρία, οι αιτήσεις για το οποίο άνοιξαν στις 26 Αυγούστου. Θυμίζω πως πριν περίπου ένα μήνα νομοθετήσαμε ώστε το πρόγραμμα αυτό να γίνει μόνιμο πρόγραμμα σε όλη τη χώρα. Σήμερα υπάρχουν περισσότεροι από 2.000 Προσωπικοί Βοηθοί, ενώ προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για ορεινούς και νησιωτικούς δήμους. Οι νέες αιτήσεις υποβάλλονται έως τις 27 Νοεμβρίου στο prosopikosvoithos.gov.gr.
Πιάνοντας το νήμα των Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων από την προηγούμενη εβδομάδα, το τρίτο και τελευταίο εξ αυτών, αυτό για τη Βιομηχανία, ολοκληρώθηκε και είναι πια σε ισχύ, αντικαθιστώντας το παρωχημένο πλαίσιο του 2008. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι μια βιομηχανική επιχείρηση, ένα κέντρο logistics ή ένα data center θα γνωρίζει πλέον με μεγαλύτερη σαφήνεια πού μπορεί να εγκατασταθεί και με ποιους κανόνες. Ενισχύονται οι οργανωμένοι χώροι, όπως οι Βιομηχανικές Περιοχές και τα Επιχειρηματικά Πάρκα, ενώ προβλέπονται ρητά χώροι για σύγχρονες δραστηριότητες, από την ανακύκλωση μέχρι τις υποδομές υψηλής τεχνολογίας. Ταυτόχρονα, λαμβάνονται υπόψη η προστασία ευαίσθητων περιοχών, η σύνδεση με οδικά, λιμενικά και σιδηροδρομικά δίκτυα, αλλά και οι κίνδυνοι από πλημμύρες, πυρκαγιές και σεισμούς. Η χώρα αποκτά έτσι ξεκάθαρους κανόνες, ώστε οι επενδύσεις να προχωρούν γρηγορότερα αλλά και με μικρότερη επιβάρυνση για το περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες.
Αυτά ήταν κάποια από όσα έγιναν την εβδομάδα που μας πέρασε. Την επόμενη εβδομάδα θα βρίσκομαι στη ΔΕΘ όπου θα έχουμε πολλά να πούμε. ‘Αρα, αυτό σημαίνει ότι δεν θα έχουμε ανασκόπηση. Προβλέπεται, όμως, ένα πολύ ενδιαφέρον Σαββατοκύριακο. Καλή Κυριακή σε όλες και όλους!»
