Σε μια αμφισβητούμενη για την ακαδημαϊκή ελευθερία απόφαση, Αμερικάνικο Πανεπιστήμιο αποφάσισε να απαγορεύσει τη διδασκαλία του Πλάτωνα, με την αιτιολογία ότι έρχεται σε αντίθεση με την απαγόρευση που τέθηκε από το Συμβούλιο του Πανεπιστημίου να διδάσκονται μαθήματα που «προωθούν ιδεολογία φυλής ή φύλου ή θέματα που σχετίζονται με τον σεξουαλικό προσανατολισμό ή την ταυτότητα φύλου». Ο καθηγητής Φιλοσοφίας του εν λόγω Πανεπιστημιακού Ιδρύματος αναρωτιέται: Πώς μπορείς να διδάξεις φιλοσοφία, χωρίς τον Πλάτωνα;
Γράφει ο Δρ Δημήτριος Γκίκας, Φιλόλογος, Διδάκτωρ Πολιτικής Φιλοσοφίας
Οπωσδήποτε, η απόφαση δεν ξαφνιάζει όσους παρακολουθούμε τις εξελίξεις στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα του εξωτερικού. Η woke ιδεολογία έχει, εδώ και χρόνια, εμποτίσει την ακαδημαϊκή σκέψη, θέτοντας φραγμούς σ’ αυτήν και φιμώνοντας, σε μεγάλο βαθμό, τις κλασικές σπουδές, οι οποίες συχνά αποκλήθηκαν «ρατσιστικές», «σεξιστικές» και, γενικότερα, «μη απαραίτητες στη νέα πραγματικότητα». Προ ετών, κάποιο άλλο πανεπιστήμιο των Η.Π.Α. είχε δηλώσει, για τους παραπάνω λόγους, ότι σταματά τα προγράμματα «Κλασσικών Σπουδών», δηλαδή τα προγράμματα που εδράζονται στην Ελληνική και Ρωμαϊκή αρχαιότητα. Αυτή η απίστευτα βάρβαρη απόφαση, τότε, δεν είχε ξεσηκώσει παρά ελάχιστους ακαδημαϊκούς, οι οποίοι τόλμησαν να υψώσουν ανάστημα ενάντια στη woke ατζέντα. Το αποτέλεσμα; Τους εγκάλεσαν για φανατική προσήλωση στην «ιδεολογία της λευκής φυλής» και στον «λευκό ρατσισμό». Τώρα που τα πράγματα άλλαξαν, η άλλη πλευρά προσπαθεί να πάρει την εκδίκησή της.
Έχει ενδιαφέρον ότι, τόσο η μία, όσο και η άλλη πλευρά, επιτίθεται ενάντια στην αρχαία ελληνική διανόηση. Ο λόγος δεν είναι μόνο ο προφανής, η διαχρονικότητα δηλαδή της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφικής σκέψης και το γεγονός ότι εξακολουθεί, ακόμα και σήμερα, να έχει επίδραση και να εμπνέει την ανθρωπότητα. Η αρχαία ελληνική κουλτούρα θεωρείται, καθόλου άδικα, το λίκνο του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού. Στην πραγματικότητα, τα ζητήματα που τέθηκαν από τους αρχαίους έλληνες διανοητές (φιλοσόφους, ιστορικούς, ρήτορες, πολιτικούς) θεωρούνται, έως και σήμερα, ζητήματα θεμελιώδη για την ανθρώπινη ύπαρξη και παραμένουν το πηδάλιο για την πορεία της ανθρωπότητας προς το μέλλον. Όχι μόνο το παρόν, αλλά κι ένα μέλλον χωρίς την παρουσία της ελληνικής διανόησης φαντάζει σκοτεινό κι ανελεύθερο. Όπως δεν υπάρχει Ιθάκη χωρίς Οδυσσέα και ποίηση χωρίς Όμηρο, δεν υπάρχει και φιλοσοφία χωρίς Πλάτωνα, ιστορία χωρίς Θουκυδίδη, ρητορική χωρίς Δημοσθένη, πολιτική χωρίς Περικλή, ηγεσία χωρίς Μέγα Αλέξανδρο.
Ας μην μας ενδιαφέρει ποιος και γιατί απαγορεύει τον Πλάτωνα – ή οποιονδήποτε Έλληνα διανοούμενο – από τα σύγχρονα ακαδημαϊκά ιδρύματα – αν ιδεολογικοποιήσουμε την ελληνική διανόηση και κουλτύρα, θα χάσουμε τις πανανθρώπινες αξίες που a priori εκπροσώπησε στο διηνεκές του χρόνου. Πρέπει να μας ενδιαφέρει η τάση υποβάθμισης του αρχαιοελληνικού πνεύματος, μια τάση εξίσου διαχρονική με την επίδραση του ελληνικού πολιτισμού στην οικουμένη. Είναι αναγκαίο, ίσως περισσότερο από ποτέ, οι πραγματικοί πνευματικοί ηγέτες αυτού του τόπου (και κάποιοι επιλεγμένοι από άλλους) να πρωτοστατήσουν στη δημιουργία μιας νέας Ακαδημίας, μιας νέας Σχολής, εννοώ μιας Ομάδας (κι όχι απλά ένα ακόμα ακαδημαϊκό ίδρυμα) με στόχο την εκ νέου ανάδειξη της αρχαίας ελληνικής σκέψης σ’ όλο τον κόσμο. Η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να ξαναγίνει αυτοκρατορία του πνεύματος, των γραμμάτων και των τεχνών, της πραγματικής φιλοσοφίας. Είναι η μόνη που μπορεί να το κάνει, διότι είναι η μόνη που όχι μόνο κατέχει τη γνώση της γλώσσας, της παράδοσης και του αξιακού συστήματος που απαιτείται, αλλά και θα μπορούσε να αναπτύξει τη θέληση, την αυταπάρνηση και τον πνευματικό ηρωισμό για να τη διαδώσει παντού.
Πόσοι θα αποδέχονταν έναν τέτοιον δύσκολο ρόλο, ένα τόσο απαιτητικό κάλεσμα;
