Ο θερμικός θόλος που προκάλεσε ακραίες για την εποχή θερμοκρασίες στην δυτική κεντρική Ευρώπη μεταφέρεται ανατολικότερα. Οι υψηλότερες θερμοκρασίες αναμένονται στην Πολωνία, την Τσεχία, τη Σλοβακία, την Ουγγαρία, τη Ρουμανία, τη Σερβία, την Κροατία, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και γενικότερα στα βόρεια Βαλκάνια, όπου σε αρκετές πεδινές περιοχές ο υδράργυρος θα προσεγγίσει ή και θα ξεπεράσει τους 41 βαθμούς Κελσίου.
Η Τσεχία, η Γερμανία και η Πολωνία έσπασαν χθες τα ιστορικά τους ρεκόρ.
Η Τσεχική Δημοκρατία κατέγραψε την πιο ζεστή ημέρα στην ιστορία της με 41,9 °C στο Ντόκσανι, βόρεια της Πράγας, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ των 40,9 °C που είχε σημειωθεί το Σάββατο, σύμφωνα με το μετεωρολογικό ινστιτούτο της χώρας.
Η Πολωνία επίσης έσπασε το ιστορικό ρεκόρ θερμοκρασίας της με 40,5 °C στην πόλη Σλούμπιτσε, όπως δήλωσε στην AFP εκπρόσωπος του Ινστιτούτου Μετεωρολογίας και Διαχείρισης Υδάτων.
Μια ταχεία μελέτη αιτίων της World Weather Attribution, που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή, διαπίστωσε ότι η ρεκόρ ζέστη και υγρασία στην Ευρώπη θα ήταν πρακτικά αδύνατη μόλις πέντε δεκαετίες πριν, ενώ σήμερα είναι 200 φορές πιο πιθανή από ό,τι θα ήταν πριν από 20 χρόνια.
Το Βελιγράδι, η Μπρατισλάβα, η Βουδαπέστη και η Βαρσοβία αναμένεται να σημειώσουν σήμερα θερμοκρασίες έως και 38 °C.
Από τα μέσα της εβδομάδας ο θερμικός θόλος θα αρχίσει σταδιακά να εξασθενεί καθώς ψυχρότερες αέριες μάζες από τον Ατλαντικό διαβρώνουν το ισχυρό πεδίο υψηλών πιέσεων. Η σύγκρουση των ψυχρότερων αερίων μαζών με τον πολύ θερμό αέρα θα ευνοήσει την εκδήλωση ισχυρών καταιγίδων, έντονων χαλαζοπτώσεων, πολύ ισχυρών ριπών ανέμου και τοπικά μεγάλων υψών βροχής, κυρίως στη νότια Γαλλία, τη Γερμανία και τη βόρεια Ιταλία.
Η δυτική και η κεντρική Μεσόγειος εξακολουθούν να βρίσκονται σε συνθήκες έντονου θαλάσσιου καύσωνα, με τη θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας να παρουσιάζει αποκλίσεις που τοπικά φτάνουν από 2,5 έως και 6,3 βαθμούς Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020. Αντίθετα, το Αιγαίο παραμένει ελαφρώς ψυχρότερο από τα φυσιολογικά επίπεδα για την εποχή, χάρη στην επίμονη δράση των βοριάδων των τελευταίων εβδομάδων.
Νοτιότερα τα μελτέμια εξακολουθούν να λειτουργούν ως το φυσικό «κλιματιστικό» του Αιγαίου, διατηρώντας χαμηλότερες θερμοκρασίες κυρίως στα ανατολικά και τα νότια τμήματα της χώρας. Παράλληλα, από τις αρχές της εβδομάδας διαδοχικές διαταραχές στην ανώτερη ατμόσφαιρα θα ενισχύσουν σταδιακά την αστάθεια, περιορίζοντας τη δυναμική της ζέστης.
Στην Ελλάδα θερμοκρασία θα σημειώσει μικρή άνοδο και θα φτάσει τους 33 με 36 βαθμούς, ενώ τοπικά στις πεδιάδες της Κεντρικής Μακεδονίας αλλά και στη δυτική χώρα θα αγγίξει τους 37 με 38 βαθμούς. Αντίστοιχες τιμές αναμένονται κυρίως στην Αιτωλοακαρνανία και τη βορειοδυτική Πελοπόννησο, όπου οι βόρειοι-βορειοανατολικοί άνεμοι λειτουργούν κατά τόπους ως καταβατικοί, θερμαινόμενοι κατά την κάθοδό τους στις υπήνεμες περιοχές.
Την Τρίτη η αστάθεια θα αρχίσει σταδιακά να επανέρχεται. Η ημέρα θα ξεκινήσει με ηλιοφάνεια, όμως από το μεσημέρι θα αναπτυχθούν νεφώσεις στα ορεινά της ηπειρωτικής χώρας και θα εκδηλωθούν μπόρες και μεμονωμένες καταιγίδες, κυρίως στα ορεινά της βόρειας και της δυτικής χώρας. Κάποια φαινόμενα θα επιμείνουν και τις βραδινές ώρες προς τη βόρεια Θεσσαλία, τη Δυτική Μακεδονία και την Ήπειρο.
Παράλληλα, το μελτέμι θα εξασθενήσει λίγο ακόμη, με τους ανέμους να μην ξεπερνούν τα 6 μποφόρ, ενώ μόνο πρόσκαιρα το πρωί θα φτάνουν τα 7 μποφόρ στις Κυκλάδες και στο στενό του Καφηρέα.
Η θερμοκρασία θα κορυφωθεί, φτάνοντας τους 37 με 38 βαθμούς στα περισσότερα ηπειρωτικά, ενώ τοπικά στις πεδιάδες της Κεντρικής Μακεδονίας και στη δυτική χώρα δεν αποκλείεται να προσεγγίσει ακόμη και τους 39 βαθμούς. Στην Αττική ο υδράργυρος θα φτάσει περίπου τους 37 βαθμούς.
Την Τετάρτη θα εκδηλωθούν αρχικά λίγες τοπικές μπόρες στη βόρεια χώρα, ενώ από το μεσημέρι και μετά θα αναπτυχθούν νεφώσεις αστάθειας στον ηπειρωτικό κορμό, κυρίως κατά μήκος της Πίνδου, στην Πελοπόννησο και στη Μακεδονία. Οι καταιγίδες στα βορειοδυτικά ενδέχεται κατά τόπους να είναι ισχυρές και να συνοδεύονται από χαλαζοπτώσεις.
Την Πέμπτη η αστάθεια θα ενισχυθεί ακόμη περισσότερο και θα επηρεάσει μεγαλύτερο μέρος των ηπειρωτικών, με μπόρες και καταιγίδες όχι μόνο στα ορεινά αλλά και σε περιοχές χαμηλότερου υψομέτρου. Οι άνεμοι θα παραμείνουν έως 6 μποφόρ, ενώ η θερμοκρασία θα παρουσιάσει μικρή άνοδο στα ανατολικά, όπου θα φτάσει και εκεί κοντά στους 37 με 38 βαθμούς, ενώ στα δυτικά και τα βόρεια θα σημειώσει μικρή πτώση.
Από την Παρασκευή αναμένεται σταδιακή αποκλιμάκωση της θερμοκρασίας σε ολόκληρη τη χώρα, καθώς ψυχρότερες αέριες μάζες θα κινηθούν νοτιότερα. Παράλληλα, ο καιρός θα διατηρηθεί άστατος κυρίως στα ηπειρωτικά, ενώ προς το Σαββατοκύριακο το μελτέμι θα αρχίσει και πάλι να ενισχύεται, περιορίζοντας την αστάθεια από την Κυριακή και οδηγώντας τον καιρό σε πιο τυπικές καλοκαιρινές συνθήκες.
1.300 επιπλέον θάνατοι σε ολόκληρη την Ευρώπη
Από τις 21 Ιουνίου έχουν καταγραφεί πάνω από 1.300 επιπλέον θάνατοι σε ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς ένας άνευ προηγουμένου καύσωνας συνέχιζε να ωθεί τις θερμοκρασίες σε επίπεδα ρεκόρ, όπως δήλωσε ο επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
Μόνο στη Γαλλία καταγράφηκαν τουλάχιστον 1.000 επιπλέον θάνατοι σε μόλις τρεις ημέρες.
«Το θερμικό στρες αποκαλείται συχνά ο “σιωπηλός δολοφόνος”, και τα ευρωπαϊκά σπίτια, οι χώροι εργασίας και τα σχολεία δεν έχουν κατασκευαστεί για τέτοιες θερμοκρασίες», δήλωσε ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντάνομ Γκεμπρεγιέσους.
«Η Ευρώπη είναι η ήπειρος που θερμαίνεται ταχύτερα στον πλανήτη, με ρυθμό διπλάσιο από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Αυτή τη στιγμή, 150 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν υπό συνθήκες ακραίας ζέστης, εκατοντάδες έχουν χάσει τη ζωή τους, τα σχολεία είναι κλειστά και τα δίκτυα ηλεκτροδότησης καταρρέουν».
Η Γαλλία υπέστη το μεγαλύτερο μέρος του αριθμού των θανάτων. Η κόκκινη προειδοποίηση για ακραία ζέστη λήγει σήμερα στη χώρα αλλά ο πρωθυπουργός της χώρας, Σεμπαστιάν Λεκόρνου, θα προεδρεύσει σε νέα διακυβερνητική συνεδρίαση κρίσης για να συζητήσει τα γεγονότα της περασμένης εβδομάδας.
Η συνεδρίαση θα επιδιώξει επίσης να αντλήσει διδάγματα που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην προετοιμασία για τυχόν μελλοντικά επεισόδια, τα οποία, ε, ίσως να μην είναι και πολύ μακριά στο μέλλον.
Την Τετάρτη, όταν η Γαλλία υπέφερε από τις υψηλότερες θερμοκρασίες, καταγράφηκαν περισσότεροι από 1.200 θάνατοι, αριθμός που αυξήθηκε σε περισσότερους από 1.400 θανάτους σε καθεμία από τις δύο επόμενες ημέρες, σύμφωνα με την Υπηρεσία Δημόσιας Υγείας.
Τον Απρίλιο και τον Μάιο, πριν από τον καύσωνα, ο ημερήσιος αριθμός θανάτων στη Γαλλία κυμαινόταν μεταξύ 900 και 1.000. Η υπηρεσία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Γαλλία υπέστη τουλάχιστον 1.000 επιπλέον θανάτους μόνο κατά τη διάρκεια αυτών των τριών ημερών, αριθμός που, όπως προειδοποίησε, είναι πιθανό να αυξηθεί καθώς θα συλλέγονται περισσότερα στοιχεία.
Περίπου το 85% των θανάτων αφορούσε άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, με τις πιο απότομες αυξήσεις να παρατηρούνται σε περιοχές υπό κόκκινη προειδοποίηση για ακραία ζέστη, οι οποίες κάλυπταν περίπου τα τρία τέταρτα της χώρας στο αποκορύφωμα του καύσωνα.
Τουλάχιστον 74 άτομα έχουν επίσης πνιγεί στη Γαλλία από την έναρξη του καύσωνα, τα περισσότερα σε υδάτινα σώματα χωρίς επίβλεψη, όπως ποτάμια, λίμνες και λιμνούλες, όπως δήλωσε ο υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νούνιεζ στην εφημερίδα «Le Parisien».
Η κλιματική αλλαγή ήταν υπεύθυνη για τα ακραία καιρικά φαινόμενα, δήλωσε ο Δρ Τέντρος, προειδοποιώντας ότι ο καύσωνας που «συμβαίνει μία φορά σε μια γενιά» εμφανίζεται πλέον σχεδόν κάθε χρόνο.
Οι αρχές σε ολόκληρη την ήπειρο έλαβαν μέτρα έκτακτης ανάγκης. Στο Παρίσι, οι αρχές απαγόρευσαν την κατανάλωση αλκοόλ σε δημόσιους χώρους και ακύρωσαν την παρέλαση υπερηφάνειας της πόλης, προκειμένου να ανακουφίσουν την πίεση στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.
