Η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε κύματα καύσωνα επιταχύνει τη γήρανση των ανθρώπων, σύμφωνα με νέα μελέτη. Οι επιπτώσεις είναι συγκρίσιμες με τις βλάβες που προκαλούν το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, η κακή διατροφή ή η έλλειψη σωματικής άσκησης, αναφέρουν οι ερευνητές.
Οι ακραίες θερμοκρασίες, που γίνονται όλο και πιο συχνές λόγω της κλιματικής κρίσης, ενδέχεται να προκαλέσουν εκτεταμένες και μακροχρόνιες βλάβες στην υγεία δισεκατομμυρίων ανθρώπων, προειδοποιούν οι επιστήμονες.
Έρευνα σε 25.000 άτομα στην Ταϊβάν για 15 χρόνια, και μετά από σύγκριση της έκθεσης των συμμετεχόντων σε κύματα καύσωνα σε σχέση με την βιολογική τους ηλικία, έδειξε, για παράδειγμα, ότι η βιολογική ηλικία αυξανόταν κατά περίπου εννέα ημέρες για όσους είχαν βιώσει τέσσερις επιπλέον ημέρες καύσωνα μέσα σε διάστημα δύο ετών. Οι χειρώνακτες, που περνούν περισσότερο χρόνο σε εξωτερικούς χώρους, επηρεάστηκαν περισσότερο, με αύξηση της βιολογικής ηλικίας τους κατά 33 ημέρες.
Αν και αυτή η αύξηση φαίνεται μικρή, οι επιστήμονες τονίζουν ότι αφορά μόλις δύο χρόνια ερευνών.
Οι ερευνητές σημειώνουν επίσης ότι το συνολικό αποτύπωμα στους πληθυσμούς παγκοσμίως θα είναι τεράστιο, καθώς όλοι πλήττονται από τα κύματα καύσωνα, ενώ η αυξημένη βιολογική ηλικία σχετίζεται άμεσα με αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας.
Ο καθηγητής Πολ Μπέγκς, από το Πανεπιστήμιο Μακουάρι στο Σίδνεϊ, που δεν συμμετείχε στη μελέτη, ανέφερε: «Πολλοί από εμάς έχουμε βιώσει καύσωνες και θεωρούσαμε ότι δεν μας άγγιξαν — ή έτσι νομίζαμε. [Αυτή η έρευνα] δείχνει πλέον ότι η έκθεση σε κύματα καύσωνα επηρεάζει τον ρυθμό με τον οποίο γερνάμε.»
Οι αρνητικές επιπτώσεις στα παιδιά
Πρόσθεσε: «Το 2024, [οι επιστήμονες] ανακάλυψαν ότι η έκθεση στη ζέστη κατά την πρώιμη παιδική ηλικία έχει αρνητικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη της λευκής ουσίας του εγκεφάλου. Σε συνδυασμό με τη νέα διαπίστωση ότι η έκθεση σε καύσωνες επιταχύνει τη γήρανση στους ενήλικες, έχουμε μια αλλαγή παραδείγματος στην κατανόηση της έκτασης και της σοβαρότητας των συνεπειών της ζέστης στην υγεία. Οι επιπτώσεις μπορούν να εμφανιστούν σε οποιαδήποτε ηλικία και να είναι δια βίου.»
Η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Climate Change, χρησιμοποίησε μια σειρά από ιατρικές εξετάσεις — όπως πίεση αίματος, φλεγμονώδεις δείκτες, χοληστερόλη και λειτουργία πνευμόνων, ήπατος και νεφρών — για να προσδιορίσει τη βιολογική ηλικία κάθε συμμετέχοντα. Οι ερευνητές τη συνέκριναν με τη χρονολογική ηλικία τους, για να διαπιστώσουν αν η έκθεση σε καύσωνες σχετιζόταν με ταχύτερη γήρανση.
Όσο διαρκεί ο καύσωνας τόσο βαθύτερο είναι το αποτύπωμά του
Διαπιστώθηκε ότι ο συνολικός αριθμός ημερών καύσωνα είχε τη μεγαλύτερη επίδραση στην επιτάχυνση της γήρανσης. Αν και οι ακριβείς μηχανισμοί δεν είναι πλήρως κατανοητοί, η βλάβη στο DNA φαίνεται να παίζει ρόλο.
Η ανάλυση έδειξε ότι η βλαβερή επίδραση των καυσώνων μειωνόταν με τον χρόνο, αλλά παρέμενε σημαντική. Αυτό υποδηλώνει ότι οι άνθρωποι άρχισαν να προσαρμόζονται, μένοντας περισσότερο στη σκιά ή χρησιμοποιώντας κλιματισμό, όταν ήταν διαθέσιμος.
Τα 25.000 άτομα της μελέτης συμμετείχαν σε πρόγραμμα υγειονομικής διαχείρισης επί πληρωμή και ήταν, κατά μέσο όρο, νεότεροι, υγιέστεροι και με υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο από τον γενικό πληθυσμό. Οι ηλικιωμένοι και ασθενέστεροι είναι πιο ευάλωτοι στη ζέστη, άρα οι πραγματικές επιπτώσεις στη γήρανση πιθανόν να είναι μεγαλύτερες.
Η μελέτη έλαβε υπόψη παράγοντες όπως το βάρος, το κάπνισμα, η φυσική δραστηριότητα και προϋπάρχουσες ασθένειες όπως ο διαβήτης και ο καρκίνος, καθώς και τη γενική χρήση κλιματισμού σε κάθε γειτονιά. Δεν υπήρχαν όμως διαθέσιμα δεδομένα για επιμέρους παραμέτρους, όπως ο χρόνος παραμονής σε εξωτερικούς χώρους ή η θερμική προστασία της κατοικίας, και οι ερευνητές ζητούν περαιτέρω μελέτη.
Ο Μπέγκς δήλωσε ότι τα αποτελέσματα είναι σε γενικές γραμμές συνεπή με πρόσφατη αμερικανική μελέτη που έδειξε ότι η εξωτερική ζέστη επιταχύνει τη γήρανση στους ηλικιωμένους. Άλλη μελέτη του 2023 στις ΗΠΑ έδειξε ότι η «υψηλή έκθεση σε ακραία ζέστη συνδέεται με ταχύτερη γνωστική εξασθένηση για [τους Αφροαμερικανούς] και κατοίκους φτωχών περιοχών».
Με πληροφορίες από Guardian
