Η αποπομπή του Νίκου Παππά ήταν ένα ακόμη επεισόδιο σε μια διαδικασία που εξελίσσεται εδώ και μήνες και η οποία φαίνεται να έχει ως βασικό στόχο ο ΣΥΡΙΖΑ να οδηγηθεί σε μια ελεγχόμενη διάλυση και τα στελέχη του στη νέα πολιτική στέγη που ετοιμάζει ο Αλέξης Τσίπρας.
Αυτή είναι τουλάχιστον η πολιτική ανάγνωση που κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος στο εσωτερικό του κόμματος. Σύμφωνα με αυτήν, ο Σωκράτης Φάμελλος δεν επιχειρεί να ανασυγκροτήσει τον ΣΥΡΙΖΑ ούτε να τον επαναφέρει σε τροχιά ανάκαμψης. Αντιθέτως, λειτουργεί ως διαχειριστής μιας μεταβατικής περιόδου, με αποστολή να κρατήσει υπό έλεγχο τις εξελίξεις μέχρι τη στιγμή που θα ολοκληρωθεί η μετάβαση στο νέο πολιτικό εγχείρημα του πρώην πρωθυπουργού.
Η εικόνα που παρουσιάζει σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ δύσκολα παραπέμπει σε κόμμα που προετοιμάζεται για πολιτική αντεπίθεση. Οι δημοσκοπικές επιδόσεις παραμένουν χαμηλές, οι εσωκομματικές συγκρούσεις κυριαρχούν στην επικαιρότητα και η φυγή στελεχών και ψηφοφόρων συνεχίζεται. Αντί η ηγεσία να δίνει μάχη για την πολιτική ανασυγκρότηση του κόμματος, μοιάζει να δίνει μάχη για τον έλεγχο του μηχανισμού μέχρι την επόμενη ημέρα.
Η απομάκρυνση του Νίκου Παππά ερμηνεύεται από πολλούς ως ένα μήνυμα προς όσους επιθυμούν να διεκδικήσουν αυτόνομο ρόλο ή να επηρεάσουν τις εξελίξεις με δικούς τους όρους. Είχε προηγηθεί η σύγκρουση με τον Παύλο Πολάκη. Κοινός παρονομαστής δεν είναι μόνο η πειθαρχία, αλλά η αποδυνάμωση κάθε εναλλακτικού πόλου ισχύος μέσα στο κόμμα.
Ο στόχος είναι σαφής, να μην υπάρξουν οργανωμένες αντιστάσεις όταν έρθει η ώρα της μεγάλης μετακίνησης. Όσοι επιθυμούν να κρατήσουν τον ΣΥΡΙΖΑ ως αυτόνομο πολιτικό φορέα αντιμετωπίζονται πλέον ως εμπόδιο. Όσοι αντιλαμβάνονται το κόμμα ως όχημα για τη δημιουργία του επόμενου σχήματος θεωρούνται μέρος της λύσης.
Γι’ αυτό και οι κατηγορίες που ακούγονται όλο και συχνότερα στο εσωτερικό της Κουμουνδούρου είναι ιδιαίτερα βαριές. Ο Σωκράτης Φάμελλος κατηγορείται ότι δεν παλεύει για τη διάσωση του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά για τη συντεταγμένη απορρόφησή του από το πολιτικό σχέδιο Τσίπρα. Ότι δεν προσπαθεί να σταματήσει τη φυλλορροή αλλά να τη διαχειριστεί. Ότι δεν οικοδομεί το μέλλον του κόμματος, αλλά οργανώνει το τέλος του.
Η στάση αυτή εξηγεί και τις συνεχείς εκκαθαρίσεις. Σε ένα κόμμα που ετοιμάζεται να δώσει μάχη για την πολιτική του επιβίωση, οι διαφορετικές απόψεις είναι συχνά αναγκαίες. Σε ένα κόμμα που προετοιμάζεται να κλείσει τον κύκλο του, οι διαφορετικές απόψεις αντιμετωπίζονται ως πρόβλημα που πρέπει να λυθεί.
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η βάση του ΣΥΡΙΖΑ αποδέχεται αυτό το σχέδιο. Χιλιάδες μέλη και ψηφοφόροι δεν εντάχθηκαν στο κόμμα για να το δουν να μετατρέπεται σε προθάλαμο ενός νέου φορέα. Πίστεψαν σε μια πολιτική παράταξη με ιστορία, ταυτότητα και συγκεκριμένη διαδρομή. Η αίσθηση ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται με γνώμονα την επόμενη μέρα του Αλέξη Τσίπρα και όχι την επιβίωση του ΣΥΡΙΖΑ προκαλεί ήδη έντονες αντιδράσεις.
Ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο. Η άτυπη εσωκομματική αντιπολίτευση φαίνεται αποφασισμένη να ζητήσει εξηγήσεις και να θέσει διλήμματα. Ο χρόνος για τον Σωκράτη Φάμελλο λιγοστεύει. Και μαζί του λιγοστεύει και ο χρόνος για να πείσει ότι εξακολουθεί να είναι πρόεδρος ενός κόμματος που θέλει να ζήσει και όχι διαχειριστής μιας πολιτικής επιχείρησης που ετοιμάζεται να κατεβάσει ρολά.
Αν τελικά επιβεβαιωθούν όσοι βλέπουν πίσω από τις κινήσεις του ένα σχέδιο μετάβασης προς το κόμμα Τσίπρα, τότε η ιστορία ίσως καταγράψει τον Σωκράτη Φάμελλο όχι ως τον άνθρωπο που έσωσε τον ΣΥΡΙΖΑ σε μια δύσκολη στιγμή, αλλά ως τον τελευταίο πρόεδρο που ανέλαβε να κλείσει οριστικά τον κύκλο του.
