Κάθε Τρίτη στις 21:30 στο θέατρο Μικρός Κεραμεικός οι “Σημειώσεις ενός γιατρού” ζωντανεύουν τα διηγήματα του Μιχαήλ Μπουλγάκοφ τα οποία αποτελούν μια συλλογή αυτοβιογραφικών κειμένων βασισμένα στην εμπειρία του συγγραφέα ως νεαρός γιατρός στην επαρχιακή ρωσική ύπαιθρο.
Γράφει η Νίκη Κούκου*
Μέσω αυτού του πονήματος ο Μπουλγάκοφ μετέθεσε τις εμπειρίες του και τα κατακλυσμικά συναισθήματα του στον Σεργκέι Πολιακόφ. Ο Σεργκέι καλείται – έξι μόλις μήνες μετά την αποφοίτηση του – να υπηρετήσει την επιστήμη του σε μια απομακρυσμένη περιοχή.
Εξ αρχής καταλαβαίνουμε πως πρόκειται να εξελιχθούν δραματικές σκηνές και περιμένουμε για αυτό χωρίς να αργεί να επιβεβαιωθεί η σκέψη μας.
Φαίνεται ξεκάθαρα η αγωνία, το άγχος, η μοναξιά που βιώνει ο νεαρός γιατρός από την έναρξη του ταξιδιού του μέχρι την άφιξή στη νέα του διεύθυνση, το νοσοκομείο. Έρχεται αντιμέτωπος με το νοσηλευτικό προσωπικό το οποίο ήταν ξεκάθαρο ότι έπινε νερό στο όνομα του προκατόχου της θέσης του.
Γίνεται αντιληπτό πως έχει να αντιμετωπίσει εκτός της απειρίας του, μια διαρκή σύγκριση.
Το πρώτο περιστατικό που κλήθηκε να διαχειριστεί ήταν ένας εξαιρετικά δύσκολος τοκετός. Στην σκηνή αυτή αποσαφηνίστηκε και ο τίτλος του θεατρικού. Ξάφνου, στην σκέψη του γιατρού ξεδιπλώθηκαν όσα θεωρητικά κατείχε. Οι σημειώσεις του… θαρρείς και έβλεπε τις σελίδες μια μια …
Η επέμβαση έγινε με απόλυτη επιδεξιότητα.
Το ίδιο ακολούθησε και με ένα περιστατικό ακρωτηριασμού. Δεν δίστασε να εφαρμόσει τις γνώσεις του και να σώσει τον ασθενή ακόμη και αν το πλήρωμα του νοσοκομείου διαφωνούσε με την τακτική του.
Όσο περνούσαν οι μέρες, η εμπιστοσύνη αντικαθιστούσε την ανασφάλεια. Ο φόβος υποχωρούσε μπροστά στην αυτοπεποίθηση. Η αβεβαιότητα έδινε τη θέση της στην αποφασιστικότητα.
Όμως.. όσο περνούσε ο καιρός ο γιατρός εθίζονταν όλο και περισσότερο στην μορφίνη. Όσο έσωζε τις ζωές των άλλων κατέστρεφε τη δική του.
Καθ΄όλη τη διάρκεια του έργου παρατηρούμε το γιατρό να σώζει και παράλληλα να καταστρέφει. Να ζει μετάτραυματικό στρες, να ανακουφίζεται παροδικά κάνοντας χρήση, να αναπολεί κάποιο χαμένο έρωτα και ταυτόχρονα να μην μπορεί να ζήσει τον έρωτα στο παρόν.
Ο σκηνοθέτης καταφέρνει να περάσει στο κοινό την εποχή που διαδραματίζονται τα γεγονότα, την πολιτική και κοινωνική κατάσταση, την κατάσταση στης υγείας και της ιατρικής περίθαλψης, την ψυχολογική και κοινωνική επίδραση του πολέμου.
Καταφέρνει, μέσω της σκηνοθεσίας του, οι έξι ηθοποιοί να αποδώσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την εποχή και τα τεκτενόμενα.
Με ένα τέλος που δεν θα θέλαμε να είναι αυτό!
Αυτή η παράσταση έχει κάτι το εξαιρετικό κάτι το ξεχωριστό γιατί βλέπουμε την αλήθεια του Μπουλγάκοφ μέσω του ήρωα που δημιούργησε, του Σεργκέι Πολιακόφ. Μέσα από τις σημειώσεις του Πολιακόφ, βλέπουμε επακριβώς τις αληθινές σημειώσεις του Μπουλγάκοφ. Βλέπουμε το όριο της επιστήμης, την αξία της ηθικής, το αίσθημα ευθύνης, την ανάγκη ανακούφισης, την καταστροφή του εθισμού και τον απόηχο του πολέμου.
Μέσα όμως από τη σύλληψη της ιδέας και στη σκηνοθεσία του Παύλου Μελικίδη βλέπουμε την επιδεξιότητα της σύντμησης των επτά διηγημάτων, που αποτελείται το έργο, σε τρία και μέσω αυτών την δυνατότητα να υπάρχει παράσταση εξήντα λεπτών που να μην δημιουργεί στο θεατή το αίσθημα ανακολουθίας.
Με αρχή, μέση και τέλος, ο σκηνοθέτης δίνει στο θεατή αυτό που χρειάζεται. Ίσως γιατί κι ο ίδιος ο σκηνοθέτης έχει υπάρξει υγειονομικός και το μάτι του είναι γυμνασμένο στον τομέα της υγείας που ακόμη και εκατό χρόνια μετά πάσχει, αλλά εξακολουθεί να υπηρετεί με σεβασμό και πάθος τον άνθρωπο. Το να σωθεί μια ζωή πάντοτε αποτελούσε προσωπικό στοίχημα για όσους έχουν δώσει τον όρκο αλλά και για όσους συνεργάζονται μαζί τους. Ο σκηνοθέτης φαίνεται να το γνωρίζει καλά και να το αποδίδει ακόμη καλύτερα.
Τυχαίο δεν είναι και το γεγονός ότι ο “νεαρός γιατρός” της παράστασης σύντομα θα δώσει και εκείνος τον όρκο του καθώς το λειτούργημα-επάγγελμα “τον επέλεξε”. Αρά γνωρίζει καλά αυτό το ρόλο “εκ των “έσω”.
Την περασμένη Τρίτη, το θέατρο ήταν γεμάτο υγειονομικούς που ήρθαν να αποθεώσουν την παράσταση και αυτό έδωσε μια άλλη δυναμική. Το θέατρο, μάλλον η παράσταση είναι πάντοτε μια συνάρτηση των ηθοποιών με τους θεατές. Τύχαμε λοιπόν σε καταπληκτική μέρα.
Αξίζει να ειπωθεί ότι στην λιτή αίθουσα του συγκεκριμένου θεάτρου, ήταν τοποθετημένα άψογα τα σκηνικά που θύμιζαν νοσοκομείο παλιάς εποχής. Τα φώτα και τα ηχητικά ήταν άρτια συντονισμένα με τις πράξεις του έργου και οι ηθοποιοί εξαιρετικοί στους ρόλους τους.
Πολλά πολλά συγχαρητήρια σε όλους.
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
Συγγραφέας: Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ
Σκηνοθεσία-Σύλληψη: Παύλος Μελικίδης
Κουστούμια:Άννα Φόνσου (“Το σπίτι του ηθοποιού”)
Σκηνικά: “Το σπίτι του ηθοποιού“
Επιμέλεια Κίνησης: Ralitza Vladimirova
Φωτισμοί: Χριστίνα Φυλακτοπούλου
Video Art, Γραφιστικά: Παύλος Μελικίδης, Θάνος Χατζόπουλος
Παραγωγή: Μικρός Κεραμεικός
Ηθοποιοί (αλφαβητικά):
Κωνσταντίνα Αλεφαντινού
Χρυσοβαλάντης Κωστόπουλος
Μπάμπης Λουκόπουλος
Αγγελική Παντελεάκου
Κώστας Σκεπαρνιάς
Ralitza Vladimirova
Με την υποστήριξη:
“Το σπίτι του ηθοποιού“, Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Επικοινωνίας και AvantGarde
* Συγγραφέας του βιβλίου: «Θα με αγαπούσες για πάντα …είχες πει!»
