Το Παλατάκι, ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα κτίρια της Θεσσαλονίκης, χτίστηκε κατά την περίοδο της «ανασυγκρότησης» του 1955-1960. Σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Χριστόπουλο σε μια έκταση 1.200 τ.μ., η οποία παραχωρήθηκε από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Η επικρατέστερη εκδοχή θέλει το επιβλητικό διώροφο κτίριο να προοριζόταν για Κυβερνείο.
Η τοποθεσία του είναι μοναδική: βρίσκεται ακριβώς επάνω στο ακρωτήρι του Μικρού Καραμπουρνού ή Μικρού Εμβόλου, στον κόλπο του Θερμαϊκού. Από εκεί, προσφέρει πανοραμική θέα σε ολόκληρη την πόλη και το παραλιακό της μέτωπο, ενώ «επιβλέπει» τη ναυσιπλοΐα και ατενίζει τις κορυφογραμμές των Πιερίων, του Ολύμπου και του Πηλίου.
Βασιλικό Ανάκτορο… για μια Νύχτα
Το 1964, το Παλατάκι μετετράπη σε Βασιλικό Ανάκτορο, καθώς παραχωρήθηκε για χρήση ως κατοικία του Βασιλιά Κωνσταντίνου, μετά από απόφαση του Υπουργείου Οικονομικών και μελέτη του Υπουργείου Δημοσίων Έργων. Ωστόσο, η βασιλική διαμονή ήταν εξαιρετικά σύντομη: ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος έμεινε εκεί μόνο μια νύχτα, προτιμώντας τελικά το ξενοδοχείο «Μεντιτερανέ». Δύο χρόνια αργότερα, το Υπουργείο αναγκάστηκε να ανακαλέσει την απόφαση.
Με το πέρασμα του χρόνου, το κτίριο χρησιμοποιήθηκε κυρίως ως κατοικία των μη Θεσσαλονικιών Υπουργών Μακεδονίας-Θράκης (και παλαιότερα Βορείου Ελλάδος). Ήταν επίσης το κατάλυμα που προτιμούσε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής στις επισκέψεις του στη Θεσσαλονίκη, τόσο ως πρωθυπουργός όσο και ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Η Αρχιτεκτονική του Μεγαλείου και το “Σφράγισμα”
Το Παλατάκι αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα «ανακτορικής» νεοκλασικής αρχιτεκτονικής, δομημένο συμμετρικά, με υπόγειο, ισόγειο και πρώτο όροφο. Ξεχωρίζουν το προπύλαιο και το περιστύλιο από ιωνικούς κίονες, καθώς και η ιωνική κιονοστοιχία σε όλο το μήκος της νότιας πλευράς.
Οι χώροι του ήταν εντυπωσιακοί:
- Ισόγειο: 922 τ.μ. με εξώστη 660 τ.μ.
- 1ος Όροφος: 682 τ.μ. με εξώστη 445 τ.μ., φιλοξενώντας βοηθητικά δωμάτια και δύο σουίτες.
- Υπόγειο: 1.330 τ.μ.
Σαλόνια, αίθουσα χορού και αίθριο συμπλήρωναν το εσωτερικό του, το οποίο λίγοι πρόλαβαν να επισκεφθούν πριν την εγκατάλειψη. Το 2006, το ιστορικό μνημείο “σφραγίστηκε” με σκοπό την ανακαίνιση, μια ανακαίνιση ωστόσο που ποτέ δεν πραγματοποιήθηκε.
Το Σήμερα: Εικόνα Καταστροφής και Μοναδική Αξιοποίηση
Μια «αυτοψία» στο εσωτερικό του Παλατακίου προκαλεί θλίψη, καθώς ελάχιστα θυμίζει την παλιά του αίγλη:
- Τοίχοι και ταβάνια έχουν «φουσκώσει» από την υγρασία.
- Η σκουριά έχει αλλοιώσει τα μέταλλα στις πόρτες.
- Οι υδραυλικές και ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις έχουν καταστραφεί ολοσχερώς.
- Τα συστήματα θέρμανσης δεν λειτουργούν.
- Όσα έπιπλα έχουν απομείνει είναι πακεταρισμένα, έτοιμα για μετακόμιση.
Όλα τα πολύτιμα αντικείμενα – πίνακες, χαλιά, έργα τέχνης και αντικείμενα μουσειακής αξίας – έχουν απομακρυνθεί και φυλάσσονται σε αποθήκες ή μουσεία.
Τα τελευταία χρόνια, το κτίριο παραμένει αναξιοποίητο, με την εξαίρεση του αύλειου χώρου του Κυβερνείου. Ο χώρος αυτός, που ανήκει στη δικαιοδοσία του Υπουργείου Μακεδονίας-Θράκης, παραχωρείται στον Δήμο Καλαμαριάς για εκδηλώσεις.
Η εικόνα του Παλατακίου, αυτού του αρχιτεκτονικού κοσμήματος, αποτελεί ένα ακόμα παράδειγμα της ελληνικής συνήθειας της αδιαφορίας για τον αρχιτεκτονικό πλούτο της χώρας. Η επείγουσα ανάγκη για προστασία και ανάδειξη τέτοιων μνημείων, ειδικά υπό την επίβλεψη του κράτους, καθίσταται πλέον επιτακτική.
Δείτε τις εντυπωσιακές εικόνες από το drone που δείχνουν πώς είναι σήμερα το Παλατάκι:
Πηγή χαρακτηριστικής εικόνας: YouTube…
