Τουλάχιστον 35.000 περισσότεροι άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια των τεσσάρων διαδοχικών κυμάτων καύσωνα που έπληξαν την Ευρώπη αυτό το καλοκαίρι, σε σχέση με τον αναμενόμενο αριθμό θανάτων, σύμφωνα με μέχρι στιγμής ελλιπή στοιχεία που καλύπτουν μόλις περίπου το μισό της ευρωπαϊκής ηπείρου, αναφέρει σε άρθρο του ο Guardian.
Η υπερβάλλουσα θνησιμότητα μόνο σε τρεις από τις μεγαλύτερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης –τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ισπανία– έχει ήδη ξεπεράσει τις 25.000, σύμφωνα με τα προσωρινά εθνικά στοιχεία. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ο τελικός απολογισμός θα αυξηθεί σημαντικά όταν συγκεντρωθούν και οριστικοποιηθούν τα στοιχεία του Αυγούστου.
Τα διαδοχικά κύματα καύσωνα που έπληξαν τη δυτική Ευρώπη από τον Μάιο κατέρριψαν ιστορικά ρεκόρ θερμοκρασίας σε εκατοντάδες μετεωρολογικούς σταθμούς, ενώ η Γαλλία κατέγραψε την υψηλότερη μέση ημερήσια θερμοκρασία στην ιστορία των μετρήσεών της.
Στη Γερμανία καταρρίφθηκαν θερμοκρασιακά ρεκόρ για τρεις συνεχόμενες ημέρες στα τέλη Ιουνίου, όταν 46 μετεωρολογικοί σταθμοί κατέγραψαν θερμοκρασίες άνω των 40 βαθμών Κελσίου, ενώ στην Ισπανία οι θερμοκρασίες παρέμειναν επίμονα πάνω από τους 42 βαθμούς. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή καθιστά τέτοια ακραία φαινόμενα ολοένα συχνότερα και εντονότερα.
Η Γερμανία καταγράφει τον βαρύτερο απολογισμό
Ο μεγαλύτερος αριθμός θυμάτων καταγράφεται στη Γερμανία, η οποία ανακοίνωσε στα τέλη της περασμένης εβδομάδας ότι εκτιμάται πως 14.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας της ζέστης στο διάστημα από τις 6 Απριλίου έως τις 9 Αυγούστου.
Το Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας Robert Koch (RKI) ανέφερε ότι μόνο κατά την εβδομάδα 22-28 Ιουνίου καταγράφηκαν 9.600 θάνατοι που σχετίζονται με τις υψηλές θερμοκρασίες.
Τα συστηματικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την υπερβάλλουσα θνησιμότητα, τα οποία τηρούνται από το 2008, δείχνουν ότι η μοναδική θερινή εβδομάδα με υψηλότερο ποσοστό επιπλέον θανάτων ήταν τον Ιούλιο του 2022, όταν η πανδημία της Covid-19 εξακολουθούσε να βρίσκεται σε εξέλιξη.
Το φετινό καλοκαίρι αποτελεί, σύμφωνα με το RKI, το χειρότερο που έχει καταγραφεί ποτέ στη Γερμανία όσον αφορά τους θανάτους που αποδίδονται στη ζέστη. Το προηγούμενο αρνητικό ρεκόρ ήταν οι 8.900 θάνατοι το 2018, ενώ σε ένα φυσιολογικό καλοκαίρι οι σχετικοί θάνατοι συνήθως δεν ξεπερνούν τους 2.000.
Αρνητικό ρεκόρ και στην Ισπανία
Στην Ισπανία, στοιχεία του συστήματος παρακολούθησης θνησιμότητας του Ινστιτούτου Carlos III δείχνουν ότι 4.947 θάνατοι μπορούν να αποδοθούν στη ζέστη από τον Μάιο έως και την τρέχουσα εβδομάδα, καθιστώντας το 2026 τη χειρότερη χρονιά που έχει καταγραφεί στη χώρα ως προς τους θανάτους από υψηλές θερμοκρασίες, ξεπερνώντας ακόμη και το 2022, όταν είχαν καταγραφεί 4.520 θάνατοι.
Οι θάνατοι από τη ζέστη δύσκολα καταγράφονται άμεσα
Οι χώρες χρησιμοποιούν διαφορετικές μεθοδολογίες για την καταγραφή των στοιχείων. Η Γερμανία και η Ισπανία υπολογίζουν σε πραγματικό χρόνο τους θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη, συγκρίνοντας καθημερινά τις θερμοκρασίες και τη συνολική θνησιμότητα.
Οι εκτιμήσεις αυτές κρίνονται αναγκαίες, καθώς η ζέστη σπάνια αναφέρεται ως άμεση αιτία θανάτου. Στις περισσότερες περιπτώσεις επιδεινώνει προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας, όπως καρδιαγγειακές ή αναπνευστικές παθήσεις, με αποτέλεσμα οι θάνατοι να αποδίδονται σε καρδιακά επεισόδια, εγκεφαλικά ή νεφρική ανεπάρκεια.
Η οριστική καταγραφή μπορεί να απαιτήσει εβδομάδες ή ακόμη και μήνες, ενώ πολλές χώρες δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιήσει στοιχεία ούτε για τις πρώτες ημέρες του Αυγούστου. Ο πρώην υπουργός Υγείας της Γερμανίας Καρλ Λάουτερμπαχ εκτίμησε ότι οι μέχρι σήμερα αριθμοί πιθανότατα υποτιμούν την πραγματική έκταση του προβλήματος.
Υψηλή υπερβάλλουσα θνησιμότητα και στη Γαλλία
Στη Γαλλία, όπου περισσότεροι από 500 μετεωρολογικοί σταθμοί κατέγραψαν θερμοκρασίες άνω των 40 βαθμών, ενώ κάποια στιγμή το 98% της χώρας βρισκόταν σε καθεστώς προειδοποίησης για καύσωνα, οι αρχές δημοσιεύουν αρχικά τη συνολική υπερβάλλουσα θνησιμότητα και αργότερα αποδίδουν τους θανάτους στις αιτίες τους.
Η γαλλική υπηρεσία δημόσιας υγείας ανακοίνωσε ότι οι επιπλέον θάνατοι από τα τέλη Μαΐου έως τις 22 Ιουλίου ανέρχονται σε 7.300. Τα στοιχεία του Αυγούστου δεν είναι ακόμη διαθέσιμα, ενώ τα προσωρινά δεδομένα βασίζονται μόνο στα ηλεκτρονικά πιστοποιητικά θανάτου, τα οποία καλύπτουν περίπου το 80% της συνολικής θνησιμότητας.
Αυξημένοι θάνατοι και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες
Η Ιταλία, όπου το εθνικό σύστημα παρακολούθησης βασίζεται σε στοιχεία των δήμων και παρουσιάζει συχνά καθυστερήσεις, δεν έχει ακόμη δημοσιοποιήσει συνολικό απολογισμό. Ωστόσο, τα μοντέλα εκτιμούν ότι μόνο κατά την εβδομάδα 22-28 Ιουνίου καταγράφηκαν περίπου 2.700 περισσότεροι θάνατοι από το αναμενόμενο, ενώ επιδημιολόγοι εκτιμούν ότι ο τελικός αριθμός των θανάτων από τη ζέστη θα κυμανθεί μεταξύ 5.000 και 8.000.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Υπηρεσία Ασφάλειας Υγείας ανακοίνωσε ότι τα κύματα καύσωνα του Μαΐου και του Ιουνίου προκάλεσαν 2.877 θανάτους στην Αγγλία.
Το Βέλγιο κατέγραψε αύξηση της θνησιμότητας κατά 39% μεταξύ 18 και 29 Ιουνίου, που αντιστοιχεί σε 1.222 επιπλέον θανάτους, ενώ στην Ολλανδία τουλάχιστον 900 περισσότεροι άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους μεταξύ 22 Ιουνίου και 5 Ιουλίου.
Μελέτη ταχείας μοντελοποίησης που επικαλείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι στην Πολωνία σημειώθηκαν 1.070 επιπλέον θάνατοι κατά το κύμα καύσωνα στα τέλη Ιουνίου, ενώ στοιχεία των ελβετικών αρχών δημόσιας υγείας δείχνουν περίπου 220 επιπλέον θανάτους την ίδια εβδομάδα.
Πρώιμα στοιχεία από το Λουξεμβούργο, την Ελλάδα, τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία και τη Δανία υποδεικνύουν περίπου 40 επιπλέον θανάτους σε καθεμία από αυτές τις χώρες.
Σύμφωνα με υπολογισμούς του Γαλλικού Πρακτορείου (AFP), περισσότερα από 80 εκατομμύρια Ευρωπαίοι βρέθηκαν αυτό το καλοκαίρι σε περιοχές όπου οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 40 βαθμούς Κελσίου.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είχε προειδοποιήσει ήδη από τον Μάιο ότι η θνησιμότητα που σχετίζεται με τη ζέστη στην ευρωπαϊκή περιφέρεια έχει αυξηθεί κατά περισσότερο από 30% τα τελευταία 20 χρόνια και αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω εξαιτίας της κλιματικής κρίσης και της γήρανσης του πληθυσμού.
Πηγή: theguardian.com
