Το δίλημμα για τον Ντόναλντ Τραμπ παύει να είναι θεωρητικό και γίνεται άμεσα επιχειρησιακό.
Η επιλογή του πολέμου, ακόμη και σε «περιορισμένη» μορφή, δεν είναι καθόλου περιορισμένη στις συνέπειές της. Μια στοχευμένη χερσαία επιχείρηση σε νησιά του Περσικού Κόλπου ή πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές του Ιράν θα συνιστούσαν ξεκάθαρη κλιμάκωση. Δεν πρόκειται για χειρουργικές κινήσεις χωρίς αντίκτυπο. Αντίθετα, θα άνοιγαν έναν κύκλο αντιποίνων με απρόβλεπτη διάρκεια. Η εμπειρία της περιοχής δείχνει ότι τέτοιες ενέργειες σπάνια παραμένουν τοπικές.
Και υπάρχει ένας ακόμη κρίσιμος παράγοντας που είναι τα Στενά του Ορμούζ. Οποιαδήποτε στρατιωτική ένταση εκεί δεν αφορά μόνο τις δύο χώρες, αλλά την παγκόσμια οικονομία. Ένα πλήγμα στις ενεργειακές ροές θα είχε άμεσες επιπτώσεις στις τιμές της ενέργειας, στις αγορές και τελικά στην καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων. Με άλλα λόγια, η στρατιωτική επιλογή δεν είναι μόνο γεωπολιτικό ρίσκο, αλλά και οικονομικό σοκ.
Από την άλλη πλευρά, η διπλωματία εμφανίζεται εξίσου δύσκολη. Η Τεχεράνη, αισθανόμενη ότι διαθέτει συγκριτικό πλεονέκτημα στη συγκυρία, δεν έχει ισχυρό κίνητρο να προβεί σε ουσιαστικές παραχωρήσεις. Αυτό περιορίζει τις προσδοκίες της Ουάσινγκτον: ακόμη και μια διαπραγμάτευση δεν υπόσχεται μια «μεγάλη συμφωνία», αλλά ίσως μόνο μερικές, περιορισμένες διευθετήσεις.
Εδώ αναδύεται ένα τρίτο, ενδιάμεσο σενάριο, που προάγει μια «μικρή συμφωνία». Όχι μια συνολική επαναφορά της Συμφωνία για τα Πυρηνικά του Ιράν, αλλά μια στοχευμένη συνεννόηση, για παράδειγμα, γύρω από την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Μια τέτοια επιλογή δεν λύνει το πρόβλημα, αλλά αγοράζει χρόνο. Μειώνει τον άμεσο κίνδυνο χωρίς να αγγίζει τις βαθύτερες αιτίες της σύγκρουσης.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία του διλήμματος:
- Η στρατιωτική κλιμάκωση προσφέρει αποφασιστικότητα αλλά όχι βεβαιότητα αποτελέσματος.
- Η διπλωματία προσφέρει αποκλιμάκωση αλλά όχι ουσιαστική λύση.
- Η «μικρή συμφωνία» προσφέρει σταθερότητα, αλλά προσωρινή.
Ο Τραμπ, που έχει επενδύσει πολιτικά στην εικόνα της γρήγορης και καθαρής νίκης, βρίσκεται αντιμέτωπος με μια πραγματικότητα που δεν προσφέρει τέτοιες επιλογές. Στην περίπτωση του Ιράν, κάθε δρόμος είναι μακρύς, αβέβαιος και γεμάτος κόστος.
Έτσι, το ερώτημα δεν είναι απλώς τι θα επιλέξει, αλλά και τι είναι διατεθειμένος να θυσιάσει. Την ταχύτητα για τη σταθερότητα ή τη σταθερότητα για την επίδειξη ισχύος. Και στην παρούσα συγκυρία, αυτή η απόφαση δεν θα καθορίσει μόνο τις σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν, αλλά την ισορροπία σε ολόκληρη την περιοχή.
