Πενήντα χρόνια από τα «Ιουλιανά» του 1965 – Α’ Μέρος

0
115
πενήντα χρόνια,

Του Τάσου Κ. Κοντογιαννίδη 

Στις 7:10 το απόγευμα, της 15ης Ιουλίου 1965, συνέβη ένα (αναμενόμενο) συγκλονιστικό πολιτικό γεγονός και μ’ εκείνα που ακολούθησαν, όπως η αποστασία στελεχών της Ενώσεως Κέντρου, σημάδεψαν τα επόμενα χρόνια τον πολιτικό βίο της χώρας.

Ο πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου, μετά από δεκάλεπτη συνάντηση με το βασιλιά Κωνσταντίνο, βγαίνει κατηφής από τα Ανάκτορα, μπαίνει στη μαύρη μπουίκ και αναχωρεί για το Καστρί, χωρίς να προβεί σε δηλώσεις.

Και όταν φτάνει στην κατοικία του δηλώνει στους δημοσιογράφους ότι « επήλθε διαφωνία. Αύριο θα υποβάλω την παραίτησιν της κυβερνήσεως», ενώ ταυτόχρονα καλούσε τους βουλευτές του να πάνε στο Καστρί για να τους ενημερώσει.

Κωνσταντίνος-Παπανδρέου, όταν οι σχέσεις τους ήταν φιλικότατες

Το αποτέλεσμα της συνάντησης με τον άνακτα, του ήταν λίγο πολύ γνωστό, αφού επέλεξε τη σύγκρουση και την παραίτηση μετά και από τις επιστολές που αντάλλαξαν και μάλιστα με ακραίο ύφος που κορύφωσαν την κρίση. Όλα είχαν αφετηρία την οξεία αντίθεση τους στον χειρισμό της υπόθεσης « Ασπίδα», μιας παραστρατιωτικής οργάνωσης στην οποία εφέρετο ως αρχηγός της – και ήταν- ο υιός του Ανδρέας Παπανδρέου.

Μετά από μία ώρα, άρχισαν να κυκλοφορούν στο Σύνταγμα και την Ομόνοια τα παραρτήματα των εφημερίδων με την συγκλονιστική είδηση της παραιτήσεως, ενώ οι οπαδοί της Ενώσεως Κέντρου άρχισαν να κατεβαίνουν στο κέντρο για να διαδηλώσουν υπέρ του πρωθυπουργού.

Την ίδια στιγμή ο βασιλιάς, μετά την αποχώρηση του Παπανδρέου, καλεί στο γραφείο του τον καθηγητή του Συνταγματικού Δικαίου Χρήστο Σγουρίτσα, ο οποίος τον συμβούλεψε να ορκίσει ως πρωθυπουργό τον πρόεδρο της Βουλής Γεώργιο Αθανασιάδη –Νόβα, ενώ ο διευθυντής του πολιτικού γραφείου των Ανακτόρων Κων. Χοϊδάς, ανέλαβε να τον ειδοποιήσει. Δεν τον έβρισκε όμως, γιατί προήδρευε Επιτροπής της Βουλής. Στο τρίτο τηλεφώνημα μίλησε μαζί του και του είπε ότι ο Παπανδρέου παραιτήθηκε και πρέπει να προσέλθει επειγόντως στα Ανάκτορα.

Ο Νόβας μη έχοντας διαθέσιμο αυτοκίνητο, είδε στο διάδρομο της Βουλής τον Γιάννη Ζίγδη και τον παρεκάλεσε να τον μεταφέρει στα Ανάκτορα. Πριν βγεί από την πύλη της Βουλής, τον συναντά ο υπουργός Προεδρίας Δημ. Παπασπύρου, ενήμερος για το τι συνέβη λίγο πριν από τον ίδιο τον Παπανδρέου και του λέει:

« Γιώργο, αν σου δώσει ο βασιλιάς εντολή, να δεχθείς, υπάρχουν καμιά εξηνταριά που θα σε ακολουθήσουν…». Εκείνος με απορία, απαντά «καλά, θα δώ τι συμβαίνει και θα κάνω το καθήκον μου». Μόλις μπήκε στα Ανάκτορα ο Νόβας, είδε σε μια αίθουσα τον αρχιεπίσκοπο Αθηνών Χρυσόστομο που τον χαιρέτησε με την ευχή «καλή δύναμη»… Μετά ο Χοϊδάς τον οδήγησε στο γραφείο του βασιλιά, τηλεφώνησε στους υπουργούς Σταύρο Κωστόπουλο και Ιωάννη Τούμπα να πάνε αμέσως στα Ανάκτορα. Στις 8 και 30 ορκίσθηκε πρωθυπουργός ο Νόβας, υπουργός Αμύνης ο Κωστόπουλος και Δημοσίας Τάξεως ο Τούμπας. Την επομένη άλλοι υπουργοί…

Ο Γεώργιος Αθανασιάδης Νόβας έξω από τα ανάκτορα μετά την ορκωμοσία του

Ένα μεγάλο ερώτημα που προκύπτει είναι το εξής: Πολλοί από τους βουλευτές που «αποστάτησαν», κατηγορήθηκαν για χρηματισμό, αλλά ποτέ δεν τέθηκε το ερώτημα, γιατί «αποστάτησαν» όλα τα κορυφαία, τα πρωτοκλασάτα στελέχη της Ενώσεως Κέντρου; Και ιδού ποιοι ήταν: Γεώργιος Αθανασιάδης Νόβας, Ηλίας Τσιριμώκος, Στέφανος Στεφανόπουλος, Δημήτριος Παπασπύρου, Στέλιος Αλλαμανής, Γεώργιος Μπακατσέλος, Πέτρος Γαρουφαλιάς, Σταύρος Κωστόπουλος, Κων. Μητσοτάκης, Ιωάννης Τούμπας, Εμμανουήλ Κοθρής, Γεώργιος Μελάς κ.α. ενώ κάποιοι που έμειναν ( Αλεξ. Μπαλτατζής, Σάββας Παπαπολίτης και Στυλιανός Χούτας) απέφυγαν μετά βδελυγμίας τον άκρατο φανατισμό και τα επεισόδια που ακολούθησαν, ενώ επιδεικτικά δεν παρίσταντο στις συνεδριάσεις του κόμματος εξ αιτίας της καταστάσεως που είχε δημιουργήσει ο Ανδρέας.

Κωνσταντίνος και Παπανδρέου

Μετά τον θάνατο του βασιλιά Παύλου, μεταξύ Κωνσταντίνου και Παπανδρέου αναπτύχθηκε αμοιβαίος «πολιτικός έρωτας». Ο νεαρός βασιλιάς ασκούσε πάνω στον πολύπειρο πρωθυπουργό μια παράξενη γοητεία που δεν απέκρυπτε ο ίδιος ο Παπανδρέου μετά από κάθε συνάντηση τους. Είχε την εντύπωση και την αίσθηση ότι καθοδηγούσε πολιτικά τον νεαρό βασιλιά, που του είχε πει: « είμαι ευτυχής που έχω στα πρώτα μου βήματα υπεύθυνο συνάδελφό μου, της δικής σας πείρας…».

Διαδηλώσεις στα Ιουλιανά

Χάριν αυτής της εγκαρδιότητας, των προσωπικών σχέσεων, ο Παπανδρέου δεχόταν να τοποθετηθούν στα υπουργεία Εθνικής Αμύνης και Εξωτερικών έμπιστοι των Ανακτόρων όπως οι Γαρουφαλιάς και Κωστόπουλος. Ο Πέτρος Γαρουφαλιάς υπήρξε από το 1944 πολιτικός φίλος, υποστηρικτής και χρηματοδότης του Γ. Παπανδρέου δεξί του χέρι ως υφυπουργός Τύπου στην κυβέρνηση της Απελευθερώσεως.

Τα σύννεφα στις σχέσεις Κωνσταντίνου – Παπανδρέου, εμφανίστηκαν, πρώτα με την συνταξιοδότηση της Φρειδερίκης με 3 εκατ. δρχ το χρόνο που προκάλεσε σάλο και εκείνη την αποποιήθηκε και κυρίως μετά, με την υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ, όπου ο Ανδρέας Παπανδρέου εμφανιζόταν ως πολιτικός αρχηγός του. Ο Γέρος ζητούσε να αναλάβει ο ίδιος υπουργός Αμύνης ενώ ο Βασιλιάς αρνιόταν και συμφωνούσε μόνο με τον όρο η υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ να περάσει από την στρατιωτική, στην πολιτική δικαιοσύνη…

Διαβάστε επίσης:  ΑΠΙΣΤΕΥΤΟ! Βρήκε στη χωματερή την τσάντα με τα λεφτά που… πέταξε!

Η σύγκρουση των δύο «φίλων» έφερε την παραίτηση Παπανδρέου, τις διαδοχικές κυβερνήσεις των « Αποστατών» ( Αθανασιάδη – Νόβα, Τσιριμώκου και Στ. Στεφανόπουλου), τις λαϊκές μάζες να ξεχύνονται στους δρόμους σε καθημερινές διαδηλώσεις κατά των Ανακτόρων και των κυβερνήσεων των «Αποστατών», ενώ οι συνεδριάσεις της Βουλής μεταβάλλονταν σε πραγματικό ρινγκ.

Επεισόδια στη Βουλή

Σημαντικό υλικό για την περίοδο των «Ιουλιανών» του 1965, από το αρχείο του Γεωργίου Παπανδρέου έχει εξαφανισθεί μυστηριωδώς, ή έχει καταστραφεί! Την εντυπωσιακή αυτή αποκάλυψη είχε κάνει την άνοιξη του 1998 ο αντιπρόεδρος του «Ιδρύματος Γεωργίου Παπανδρέου» καθηγητής Παύλος Πετρίδης, που πέθανε ένα χρόνο μετά σε ηλικία 54 ετών…

Το γεγονός της καταστροφής του αρχείου, προσλαμβάνει ιδιαίτερη σημασία, δεδομένου ότι κατά την περίοδο εκείνη και κατά τα έτη που ακολούθησαν μέχρι το 1967, ο Γεώργιος Παπανδρέου είχε έλθει συχνά σε προστριβές με τον γιό του Ανδρέα για την τακτική την οποία εφάρμοζε και που πολλές φορές ήταν εκβιαστική απέναντι στο γέρο, του στερούσε την επιθυμία να βλέπει τα εγγόνια του στα οποία έτρεφε μεγάλη αδυναμία, όπως επίσης, η αντίθεση του στις αποφάσεις που έπαιρνε και η δημιουργία προσωπικής «ομάδας» με 30 βουλευτές, εντός της Ενώσεως Κέντρου.

Οι μαύρες εικόνες της Βουλής

Βλέποντας τις φωτογραφίες από τη Βουλή της περιόδου 1964-67, διαπιστώνει κανείς, ότι τα Ιουλιανά είχαν και μια άλλη δυσάρεστη πλευρά που εκδηλωνόταν με τη βαρβαρότητα των βουλευτών της εποχής εκείνης σε αντίθεση με τους σημερινούς, που διακρίνονται για τον πολιτικό πολιτισμό τους. Σήμερα συμπεριφέρονται κοσμίως, είναι ευγενείς, αποφεύγουν τις ακρότητες και τα επεισόδια. Παλιά συμπεριφέρονταν ως θερμόαιμοι χούλιγκαν και νταήδες, διαπνεόμενοι από το μίσος που καλλιέργησε η ροή των Ιουλιανών γεγονότων. Από τη μια οι Παπανδρεϊκοί και η ΕΔΑ που προσπαθούσε να καρπωθεί οφέλη από την σύγκρουση και από την άλλη Αποστάτες και ΕΡΕ.

Επεισόδια στη Βουλή

Στα πρακτικά της Βουλής, οι πρακτικογράφοι για να αποφύγουν την καταγραφή των ύβρεων, πρόσθεταν : «Βουλευτής ομιλών μη ακουόμενος…». ΄Ηταν όμως φορές που τις κατέγραφαν και θα βρει κανείς πληθώρα ύβρεων, προσβολών, απειλών και σοβαρών επεισοδίων που προκαλούσαν τα αβυσσαλέα πάθη. Όλα αυτά είχαν καταβιβάσει το επίπεδο του κοινοβουλίου στο έσχατο σημείο της ανυποληψίας. Εφημερίδα της εποχής έγραψε ότι « αν οι βουλευταί εξεστόμιζον τας φοβεράς αυτάς ύβρεις ως ιδιώται, εναντίον ιδιωτών, θα κατέληγον πιθανώς εις το ποινικόν δικαστήριον ή εις το νοσοκομείον!…». Σταχυολογούμε από τα πρακτικά της Βουλής:

– Συνεδρίαση της 24-9-1965: « Εις βουλευτής: Είσαι λωποδύτης! Έτερος: ΄Αει στο διάολο μην έρθω και σε πλακώσω στο ξύλο!…»
– 2-8-1965: « Εις βουλευτής: Πάψε κάθαρμα ! Έτερος: Θα τα πούμε εμείς οι δύο έξω, παλιοκολόπαιδο…»
– 10-8-65: « Εις βουλευτής: Πόσα πήρες ρε κάθαρμα! ΄Ετερος: Προδότη! Στο χωριό σου θα φας, το ξύλο της χρονιάς!..»
– 25-4-1966: « Εις βουλευτής εν εξάλλω καταστάσει: Δεν σου ομιλώ εσένα κάθαρμα! Έτερος: Κάθαρμα είσαι εσύ και παλιάνθρωπος και το άλλο που ξέρεις…» ( ο νοών… νοείτο!).

Επεισόδια στη Βουλή

Συνηθισμένη εικόνα του Κοινοβουλίου ήταν οι συμπλοκές, όταν υβρίζοντες και υβριζόμενοι, έχαναν τελείως την ψυχραιμία τους και πιάνονταν στα χέρια. Παρά τα συνεχή χτυπήματα της κουδούνας από τον πρόεδρο της Βουλής Δημ. Παπασπύρου που εισέπραττε από τους θερμόαιμους το: « Σκάσε ρε παλάντζα με την κουδούνα σου…» η αίθουσα μετατρεπόταν σε ρινγκ.

Μόνιμοι πρωταγωνιστές των επεισοδίων δύο Μακεδόνες βουλευτές και ένας Κεφαλλονίτης της Ενώσεως Κέντρου. Ο ένας εξ αυτών, γεροδεμένος, δεν δίσταζε να σηκώσει το έδρανό του και να το καταφέρει με μίσος εναντίον συναδέλφων του. Ο βουλευτής αυτός –αιωνία του η μνήμη- μετανάστευσε στη Γερμανία, επέστρεψε, ήταν συνομιλητής της Χούντας και πέθανε μετά από τρία χρόνια από την επάρατο…

Τα επεισόδια στη Βουλή, ήταν σε πλήρη αρμονία με τις καθημερινές διαδηλώσεις, όπου κυριαρχούσαν αντιβασιλικά συνθήματα: «πάρ’ τη μάνα σου κι εμπρός, δε σε θέλει ο λαός», «κάτω τα ανδρείκελα του παλατιού», « Εκλογές» και φυσικά το κυρίαρχο σύνθημα « 1-1-4». Οι διαδηλώσεις ξεκινούσαν μετά το απόγευμα, σχεδόν καθημερινά, με αιχμή του δόρατος τους σκληρούς οικοδόμους… Είχαν απέναντί τους την άοπλη αστυνομία με τα… γκλοπς.

Νυχτερινές καθημερινές διαδηλώσεις

– Αύριο το Β’ Μέρος: Η έξοδος της χώρας από την κρίση των Ιουλιανών με… Μνημόνιο!

Πηγή: real.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ