Παρασκευή, 22 Οκτωβρίου, 2021
22.1 C
Athens

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ 22 Οκτωβρίου το αντιτορπιλικό “Ιέραξ” απελευθερώνει τα Ψαρά

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ Το 1912.... Το αντιτορπιλικό "Ιέραξ", υπό τον κυβερνήτη Αντώνιο Βρατσάνο,  με άγημά του τα Ψαρά. Την ίδια μέρα, Σώμα Προσκόπων υπό τον οπλαρχηγό του Μακεδονικού Αγώνα...

Η θάλασσα «ξυπνάει» το ηφαίστειο της Σαντορίνης – Οι παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα μιας έκρηξης

Μπορεί το ηφαίστειο της Σαντορίνης να αποτελεί πόλο έλξης για τους επισκέπτες του νησιού από όλον τον κόσμο, όμως το ενδιαφέρον είναι εξίσου – αν όχι περισσότερο – έντονο και για την επιστημονική κοινότητα. Σε πρόσφατη έρευνα, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύτηκαν στην επιστημονική επιθεώρηση «Nature Geoscience», ερευνητές με βάση τα Πανεπιστήμια του Πόρτσμουθ και του Λέστερ στο Ηνωμένο Βασίλειο μελέτησαν τη δραστηριότητα του ηφαιστείου της Σαντορίνης και βρήκαν ότι η στάθμη του νερού της θάλασσας ενδέχεται να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στο πότε το ηφαίστειο «ξυπνάει». Πώς μπορούν οι μεταβολές της στάθμης της θάλασσας να επηρεάσουν τη δραστηριότητά του και ποιες συνέπειες μπορεί να έχουν οι μεταβολές αυτές εν μέσω κλιματικής κρίσης; Ας δούμε με περισσότερες λεπτομέρειες τα ευρήματα των επιστημόνων.

Αναλυτικό αρχείο εκρήξεων

Η ιδέα ότι η ηφαιστειακή δραστηριότητα ενδέχεται να επηρεάζεται από τη στάθμη της θάλασσας δεν είναι καινούργια. Ωστόσο, μέχρι πρότινος οι ερευνητές μελετούσαν τα στρώματα τέφρας τα οποία συσσωρεύονται γύρω από τα ηφαίστεια ύστερα από κάθε μεγάλη έκρηξη, χρονολογώντας με αυτόν τον τρόπο την έντονη ηφαιστειακή δραστηριότητα. Η δραστηριότητα ενός ηφαιστείου όμως περιλαμβάνει επίσης εκρήξεις μικρότερου μεγέθους ή ροή μικρότερου όγκου λάβας από τον ηφαιστειακό κώνο. Η ερευνητική κοινότητα, βασιζόμενη στο ελλιπές αυτό αρχείο, δεν μπορούσε να συσχετίσει με ακρίβεια την ηφαιστειακή δραστηριότητα με τη στάθμη του νερού της θάλασσας όπως αυτή καταγραφόταν σε κάθε χρονική περίοδο. Στην περίπτωση του ηφαιστείου της Σαντορίνης, όμως, τα πράγματα είναι διαφορετικά. Για το συγκεκριμένο ηφαίστειο οι γεωλόγοι διαθέτουν ένα αναλυτικό αρχείο, το οποίο περιλαμβάνει μικρές και μεγάλες εκρήξεις, καθώς και περιπτώσεις έκχυσης ηφαιστειακού υλικού οι οποίες συνέβησαν ανά περιόδους. «Οι πρώτες παρατηρήσεις προέκυψαν από τη χρονολόγηση διαφόρων τύπων λάβας και ηφαιστειακών προϊόντων τα οποία προέκυψαν μερικές χιλιάδες χρόνια πριν» εξηγεί στο ΒΗΜΑ-Science o δρ Αντριου Μάιλς από το Τμήμα Γεωγραφίας, Γεωλογίας και Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου του Λέστερ και ένας εκ των επικεφαλής της δημοσίευσης. «Οι παρατηρήσεις αυτές έκαναν ξεκάθαρο», συμπληρώνει, «ότι υπήρχε στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ του ύψους της στάθμης της θάλασσας και του αριθμού των ηφαιστειακών γεγονότων. Συγκεκριμένα, παρατηρήθηκε ότι τα περισσότερα ηφαιστειακά γεγονότα συνέβησαν όταν η στάθμη της θάλασσας ήταν χαμηλή».

Μοντέλο που υπολογίζει τις πιέσεις

Με αφορμή αυτές τις παρατηρήσεις, οι επιστήμονες δημιούργησαν ένα υπολογιστικό μοντέλο το οποίο τροφοδότησαν με δεδομένα όπως η πίεση την οποία δέχεται ο ηφαιστειακός κώνος από τη μάζα νερού της θάλασσας. «Με τη βοήθεια του μοντέλου αυτού αξιολογήσαμε την επίδραση των διαφορετικών επιπέδων της στάθμης της θάλασσας στην ικανότητα του μάγματος να διαχέεται μέσω του φλοιού και να σχηματίζει ροές λάβας και εκρήξεις» σημειώνει ο ερευνητής. Το μάγμα, δηλαδή λιωμένα πετρώματα σε εξαιρετικά υψηλή θερμοκρασία, βρίσκεται συσσωρευμένο στον μαγματικό θάλαμο του ηφαιστείου. Υπό την επίδραση διαφόρων γεωλογικών φαινομένων το μάγμα ανέρχεται και εκβάλλει στην επιφάνεια της Γης ως λάβα. Στην κίνηση αυτή του μάγματος συμβάλλουν διάφορα είδη πίεσης, μεταξύ των οποίων και αυτή του θαλάσσιου νερού. Υπολογίζοντας αυτές ακριβώς τις πιέσεις, το υπολογιστικό μοντέλο έδειξε ότι όταν η στάθμη της θάλασσας βρίσκεται τουλάχιστον 40 μέτρα κάτω από το ύψος στο οποίο βρίσκεται σήμερα, η πιθανότητα για μια ηφαιστειακή δραστηριότητα αυξάνεται.

Η επαλήθευση από το αρχείο

Για να επαληθεύσουν τις προβλέψεις του μοντέλου, οι ερευνητές ανέτρεξαν στο αναλυτικό αρχείο της ηφαιστειακής δραστηριότητας της Σαντορίνης. Γνωρίζοντας τη χρονολογία των ηφαιστειακών γεγονότων, αντιστοίχισαν τις χρονικές περιόδους στις οποίες συνέβησαν αυτά με τη στάθμη της θάλασσας η οποία είχε καταγραφεί την ίδια χρονική περίοδο. Οι αναλύσεις επιβεβαίωσαν με μεγάλη επιτυχία τις προβλέψεις του μοντέλου: 208 από τα 211 ηφαιστειακά γεγονότα τα οποία έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια μιας εκτεταμένης χρονικής περιόδου συνέβησαν όταν η στάθμη της θάλασσας βρισκόταν τουλάχιστον 40 μέτρα κάτω από το επίπεδο στο οποίο βρίσκεται σήμερα. «Αυτό δεν θα πει ότι όταν η στάθμη της θάλασσας είναι υψηλότερη δεν μπορούμε να έχουμε εκρήξεις», διευκρινίζει ο ερευνητής σχολιάζοντας τα αποτελέσματα, συμπληρώνοντας ότι «στην πραγματικότητα, οι μεγάλες εκρήξεις πιθανότατα συνδέονται με άλλες γεωλογικές διεργασίες, ανεξάρτητες από τη στάθμη της θάλασσας. Οι περισσότερες ενδείξεις που διαθέτουμε υποδεικνύουν ότι η αλλαγή της στάθμης της θάλασσας μπορεί να επηρεάσει μόνο μικρές εκρήξεις ή γενικότερα ροές της λάβας». Με ποιον τρόπο όμως η στάθμη της θάλασσας αυξάνει την πιθανότητα μιας, έστω και μικρής, έκρηξης; «Υψηλή στάθμη της θάλασσας σημαίνει περισσότερο βάρος το οποίο ασκείται στον φλοιό της Γης» εξηγεί ο ερευνητής, διευκρινίζοντας: «Αυτό καθιστά πιο δύσκολη την περαιτέρω διάνοιξη των ρηγμάτων τα οποία σχηματίζονται μεταξύ του μαγματικού θαλάμου και της επιφάνειας της Γης και τα οποία επιτρέπουν την κίνηση του μάγματος μέχρι την επιφάνεια». Οπως επισημαίνει καταλήγοντας ο επιστήμονας, θα ήταν εξαιρετικά χρήσιμο να γίνουν αντίστοιχες έρευνες και σε άλλα ηφαίστεια εκτός από αυτό της Σαντορίνης. Ωστόσο, η έλλειψη αναλυτικών στοιχείων για τη δραστηριότητα των ηφαιστείων αποτελεί έναν σημαντικό ανασταλτικό παράγοντα. Ετσι, το ηφαίστειο της Σαντορίνης γίνεται ακόμη μία φορά σημείο αναφοράς στη διεθνή βιβλιογραφία για ένα πρωτότυπο εύρημα σαν κι αυτό.

Απομεινάρι της νήσου Στρογγύλης

Την περίοδο 1613-1614 π.Χ. θεωρείται ότι έλαβε χώρα η μινωική έκρηξη, μια καταστροφική ηφαιστειακή έκρηξη η οποία πραγματοποιήθηκε στη νήσο Στρογγύλη. Ο όγκος των υλικών που εκτοξεύτηκαν ήταν περίπου 60 κυβικά χιλιόμετρα, ενώ η σημερινή Σαντορίνη αποτελεί απομεινάρι αυτού του νησιού. Η τελευταία φορά που καταγράφηκε ηφαιστειακή δραστηριότητα στο ηφαίστειο της Σαντορίνης ήταν το 1950.

Οι παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα μιας έκρηξης

Ποιοι παράγοντες θα μπορούσαν να αυξήσουν την πιθανότητα μιας έκρηξης του ηφαιστείου της Σαντορίνης; Η κλιματική κρίση αυτή καθαυτήν δύσκολα θα μπορούσε να επηρεάσει τη δραστηριότητά του, τουλάχιστον όσον αφορά τον ρόλο που διαδραματίζει η στάθμη της θάλασσας. «Δεν είναι πιθανό η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή να επηρεάσει τη συμπεριφορά του ηφαιστείου της Σαντορίνης», σημειώνει ο ερευνητής Αντριου Μάιλς, συμπληρώνοντας ότι «οι αλλαγές στη στάθμη της θάλασσας είναι πολύ μικρές. Αλλωστε, μια ενδεχόμενη αύξηση της στάθμης της θάλασσας θα αυξήσει το βάρος που ασκείται στον φλοιό της Γης και ως εκ τούτου θα καταστήσει την πιθανότητα μικρών εκρήξεων χαμηλότερη». Οσον αφορά τη σημερινή στάθμη της θάλασσας, ο ερευνητής παραμένει καθησυχαστικός: «Αν και υπάρχει πάντα ο κίνδυνος μιας ηφαιστειακής δραστηριότητας, οι τρέχουσες αλλαγές στη στάθμη της θάλασσας δεν καθιστούν περισσότερο ή λιγότερο πιθανό ένα τέτοιο ενδεχόμενο».

Τα πιο πρόσφατα στη κατηγορία

Σύνοδος Κορυφής: Το φυσικό αέριο και η πυρηνική ενέργεια στις «πράσινες» επενδύσεις

Η πλειοψηφία των 27 χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τάχθηκε χθες Πέμπτη υπέρ της αναγνώρισης του ρόλου του φυσικού αερίου και της πυρηνικής ενέργειας...

Αυξήσεις σε 134.000 συντάξεις έως τις 29 Οκτωβρίου

Αυξήσεις σε 134.000 συντάξεις έως τις 29 Οκτωβρίου. «Ζεστό» χρήμα θα δουν τις επόμενες ημέρες χιλιάδες συνταξιούχοι, με το υπουργείο Εργασίας και τον ΕΦΚΑ...
Κορωνοϊός: Μαύρη μέρα με 3.465 κρούσματα, 56 θανάτους και 630 διασωληνωμένους

Κορωνοϊός: 3.407 κρούσματα – 347 διασωληνωμένοι – 34 θάνατοι

Αυξημένα και σήμερα τα κρούσματα του κορωνοϊού. Ο ΕΟΔΥ ανακοίνωσε 3.407 νέες λοιμώξεις (χθες 3.279). Μέσα σε μία ημέρα έχασαν τη ζωή τους 34...

Μονά – ζυγά από Δευτέρα: Τα όρια, τα μέτρα κυκλοφορίας και οι άδειες

Επανέρχονται από τη Δευτέρα 25 Οκτωβρίου 2021 μέχρι και την Παρασκευή 22 Ιουλίου 2022 ο Δακτύλιος στο Κέντρο της Αθήνας. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της...

Δίκη για το βιτριόλι: Ενοχή για απόπειρα ανθρωποκτονίας ζήτησε ο εισαγγελέας για την κατηγορούμενη

Ανθρωποκτόνο εγωισμό, ποταπά κίνητρα, ηθική μικρότητα και εκδικητικότητα απέδωσε ο εισαγγελέας του Μεικτού Ορκωτού Δικαστηρίου της Αθήνας Χαράλαμπος Μαστραντωνάκης στην κατηγορούμενη για την επίθεση...
Με την σύντροφό του στη Σκιάθο ο Γιώργος Παπανδρέου

ΚΙΝΑΛ: Και ο Γιώργος Παπανδρέου επισήμως υποψήφιος για την προεδρία

Νέα δεδομένα καθώς και νέους συσχετισμούς δυνάμεων εντός του Κινήματος Αλλαγής σηματοδοτεί η επίσημη πλέον ανακοίνωση του Γιώργου Παπανδρέου να διεκδικήσει την ηγεσία του...
Κορωνοϊός: 2.147 νέα κρούσματα και 22 θάνατοι

Κορωνοϊός: Επιμένουν ανοδικά – 3.279 νέα κρούσματα, 38 θάνατοι, 351 οι διασωληνωμένοι

Τα νέα κρούσματα κορωνοϊού και τα τελευταία στοιχεία για τους νεκρούς και τους διασωληνωμένους ασθενείς στη χώρα μας, ανακοίνωσε ο ΕΟΔΥ το απόγευμα της...

Βρείτε μας

7,826ΥποστηρικτέςΚάντε Like
133ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
935ΑκόλουθοιΑκολουθήστε

Λαϊκό Θέατρο Σκιών

Τα νέα και τα βίντεο του Καραγκιόζη

Διαβάστε Επίσης

ΙΔΡΥΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΤΣΙΧΡΙΤΖΗ: ΘΑΛΑΣΣΑ ΓΕΝΟΥΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ

Το ΙΔΡΥΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΤΣΙΧΡΙΤΖΗ (Κασσαβέτη 18, Κηφισιά) παρουσιάζει από Πέμπτη, 21 Οκτωβρίου έως Σάββατο,...

Βόλο: Φρίκη – Έδεσαν σκύλο σε τσιμεντόλιθο και τον πέταξαν στη θάλασσα

Φρίκη στον Βόλο. Ακόμη ένα περιστατικό άγριας θανάτωσης σκύλου βλέπει το φως της δημοσιότητας....

Τραγωδία στην Ιτέα: Νεκρός οδηγός αυτοκίνητου που έπεσε στη θάλασσα

Τραγωδία στην Ιτέα. Νεκρός ανασύρθηκε το απόγευμα της Δευτέρας ένας οδηγός 51 ετών όταν...

Η θάλασσα σε όλη την Ελλάδα υποχώρησε έως και δέκα μέτρα – Τι λένε οι ειδικοί (φωτό-βίντεο)

Από τον Θερμαϊκό Κόλπο μέχρι και το Καβούρι στην Αττική, καταγράφηκαν πρωτόγνωρες εικόνες. Στα...

Ο ιστοχώρος χρησιμοποιεί cookies για τη βελτιστοποίηση της εμπειρίας του χρήστη. Με τη χρήση αυτού του ιστοχώρου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies.Αποδοχή