Παρασκευή, 24 Μαΐου, 2024
28.1 C
Athens

Το έθιμο της λαγάνας

Το παραδοσιακό έθιμο της λαγάνας παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στο νηστίσιμο τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας

Με αφορμή λοιπόν αυτή την ιδιαίτερη μέρα ας γνωρίσουμε αναλυτικότε­ρα την ιστορία της, που χάνεται στους αιώνες.

Η λαγάνα είναι άζυμος άρτος, δηλ. παρασκευάζεται χωρίς προζύμι. Τέτοιος άρτος πρόχειρος εχρησιμοποιήθη από τους Ισραηλίτες κατά τη νύχτα της Εξόδου τους από την Αίγυπτο υπό την αρχηγία του Μωυσή. Έκτοτε επιβαλλόταν από το Μωσαϊκό Νόμο για όλες τις ημέρες της εορτής του Πάσχα, μέχρι που ο Χριστός στο τελευταίο του Πάσχα ευλόγησε τον ένζυμο άρτο.

Η ιστορία της λαγάνας διατρέχει όλη τη διατροφική παράδοση από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Ο Αριστοφάνης στις “Εκκλησιάζουσες” λέει “Λαγάνα πέττεται” δηλ .”Λαγάνες γίνονται”. Ο δε Οράτιος στα κείμενά του αναφέρει τη λαγάνα ως “Το γλύκισμα των φτωχών”.

Το έθιμο της λαγάνας παρέμεινε αναλλοίωτο ανά τους αιώνες και συνηθίζεται να παρασκευάζεται με μεράκι από τον αρτοποιό της γειτονιάς, τραγανή λαχταριστή και σουσαμένια και καταναλώνεται κατά την Καθαρά Δευτέρα, την Πρωτονήστιμη Δευτέρα της Σαρακοστής. Η ονομασία της “Καθαρά” προήλθε από τη συνήθεια που είχαν οι νοικοκυρές το πρωί της ημέρας αυτής, να πλένουν με ζεστό νερό και στάχτη όλα τα μαγειρικά σκεύη, ως “ημέρα κάθαρσης”. Στη συνέχεια τα κρεμούσαν στη θέση τους όπου και παρέμεναν μέχρι τη λήξη της νηστείας. Επίσης κατά την ημέρα αυτή εξέρχονταν όλοι οικογενειακώς στην ύπαιθρο και έστρωναν κάτω στη γη και έτρωγαν νηστίσιμα φαγητά όπως χαλβά, ελιές, ταραμά και λαγάνα.

Από την Καθαρά Δευτέρα προετοιμάζεται ο άνθρωπος μετά τις εορτές και την καλοφαγία των Απόκρεων, να καθαρίσει την ψυχή και το σώμα του για να φτάσει στο τέρμα δηλ. στο Πάσχα και να αναστηθεί ξανά με την Ανάσταση του Κυρίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η λαγάνα που έχει το σχήμα της “κυρα-Σαρακοστής”,που παριστάνει μια μακριά γυναίκα που έχει ένα σταυρό στο κεφάλι, δεν έχει στόμα γιατί είναι όλο νηστεία.Τα χέρια της είναι σταυρωμένα για τις προσευχές, έχει επτά πόδια που συμβολίζουν τις επτά εβδομάδες της νηστείας. Έθιμο που συνηθιζόταν για να μετρούν το χρόνο κατά την περίοδο της Σαρακοστής ήταν κάθε Σάββατο να κόβουν το ένα πόδι και το τελευταίο το έκοβαν το Μ.Σάββατο όπου το έκρυβαν σε ένα ξερό σύκο ή σε ένα καρύδι και όποιος το έβρισκε ήταν ο τυχερός της επόμενης χρονιάς.

Η νόστιμη και λαχταριστή για όλους μας λαγάνα είναι ένα προϊόν άξιο σεβασμού και με πραγματική πλούσια ιστορία, θα είναι μεγάλη απώλεια για τις επερχόμενες γενεές να ξεχάσουν τις παραδόσεις μας, να ξεχάσουν τις παλιές σαρακοστιανές μυρουδιές.

Οι αρτοποιοί της γειτονιάς πιστοί στις παραδόσεις μας παρασκευάζουν την Καθαρά Δευτέρα τη λαγάνα συμβάλλοντας έτσι στη διατήρηση του εθίμου, ώστε οι νέες γενεές να έχουν την ευκαιρία να ακούσουν, να μυρίσουν και να γευτούν τη Σαρακοστή γιατί οι Σαρακοστιανές μυρωδιές είναι έμμεσοι φορείς μιας βαθιάς πνευματικότητας.

Τα πιο πρόσφατα στη κατηγορία

Στα χέρια της ΕΛΑΣ εγκληματική οργάνωση που διακινούσε αναβολικά – Το κέρδος ξεπερνάει τα...

Από τη Διεύθυνση Οικονομικής Αστυνομίας εξαρθρώθηκε εγκληματική οργάνωση που δραστηριοποιούνταν στην παραγωγή και εμπορία αναβολικών και άλλων φαρμακευτικών σκευασμάτων. Για την υπόθεση συνελήφθησαν 2 άτομα, ενώ στη δικογραφία περιλαμβάνονται...

Η φωτογραφία της ημέρας

Μάγεψε η Πανσέληνος του Μαΐου 24 Μαΐου 2024

Εορτολόγιο: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα;

Παρασκευή 24 Μαΐου 2024 σήμερα και σύμφωνα με το εορτολόγιο δεν υπάρχει κάποια γνωστή γιορτή, ωστόσο έχουν την τιμητική τους οι Παλλαδία, Παλαδία, Παλλάδα,...

Σαν σήμερα 24 Μαΐου: Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας

Διαβάστε τα σημαντικότερα γεγονότα που έγιναν σαν σήμερα στην Ελλάδα και τον κόσμο. Γεγονότα 1626: Ο ολλανδός άποικος Πίτερ Μίνουιτ αγοράζει από τους Ινδιάνους το νησί του...

Ο καιρός κάνει «τερτίπια»: Βροχές και καταιγίδες φέρνει η «Ψυχρή Λίμνη» το Σαββατοκύριακο

Σύμφωνα με την πρόγνωση του μετεωρολόγου,   το Σάββατο θα φτάσουν πιο ψυχρές αέριες μάζες στη μέση και ανώτερη ατμόσφαιρα που θα φέρουν αστάθεια με μπόρες και...

Πειραιάς: Εντοπίστηκε και δεύτερο φορτίο με 100 κιλά κοκαΐνης

Δεύτερο φορτίο κοκαΐνης, αυτή τη φορά 100 κιλών, εντοπίστηκε στο λιμάνι της Πειραιάς, λίγες ώρες μετά τον εντοπισμό της ποσότητας μαμούθ των 210 κιλών...

Λακωνία: Μεγάλη φωτιά στον Μύτικα – Καίει δάσος – Σηκώθηκαν 4 αεροσκάφη

Στο σημείο επιχειρούν ισχυρές δυνάμεις της πυροσβεστικής Πυρκαγιά εκδηλώθηκε σήμερα, Πέμπτη, το πρωί στην περιοχή Μύτικας Λακωνίας, σε δασική έκταση. Στο σημείο επιχειρούν ισχυρές δυνάμεις της...

Βρείτε μας

7,826ΥποστηρικτέςΚάντε Like
133ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
1,245ΑκόλουθοιΑκολουθήστε

Λαϊκό Θέατρο Σκιών

Τα νέα και τα βίντεο του Καραγκιόζη

Διαβάστε Επίσης

Πρωτοχρονιά: Το κέρασμα της βρύσης – Το “ευχαριστώ” για το δώρημα των πηγών, το νερό της ζωής

Η Πρωτοχρονιά στην Κρήτη, όπως και όλες οι γιορτές αυτής της περιόδου, από πολύ...

Χριστόξυλο: Το αρχικό έθιμο του χριστουγεννιάτικου δέντρου

Το στόλισμα του χριστουγεννιάτικου δέντρου είναι για πολλούς κοσμικούς η ουσία των Χριστουγέννων....

Το Χριστουγεννιάτικο δέντρο ΔΕΝ είναι ξενόφερτο έθιμο

Ίσως λίγοι γνωρίζουν τα όσα θα παραθέσουμε παρακάτω, όσον αφορά το έθιμο του Χριστουγεννιάτικου...

Ταψί στο φούρνο: Η Κυριακάτικη συνήθεια που χάθηκε μαζί με χιλιάδες αναμνήσεις

2 δραχμές χρειάζονταν για να στείλεις το κυριακάτικο φαγητό σου στον φούρνο της γειτονιάς...