Παρασκευή, 1 Ιουλίου, 2022
26.1 C
Athens

Γιατί σπάμε ρόδι την Πρωτοχρονιά – Το έθιμο, η προέλευση και ο συμβολισμός του

Η ροδιά κατείχε μια ιδιαίτερη θέση στις αντιλήψεις των ανθρώπων, καθώς θεωρείτο ως ένα δέντρο που συμβολίζει τον πλούτο και τη γονιμότητα και ροδιά ταυτίστηκε με το πρωτοχρονιάτικο έθιμο με το «σπάσιμο του ροδιού» στην είσοδο του σπιτιού.

Πρόκειται για έθιμο που φέρεται να ξεκίνησε από την Πελοπόννησο και να καθιερώθηκε σε ολόκληρη την Ελλάδα. Ο νοικοκύρης του σπιτιού σπάει το ρόδι πίσω από την κεντρική είσοδο λέγοντας την ευχή: «Με υγεία, ευτυχία και χαρά το νέο έτος κι όσες ρώγες έχει το ρόδι, τόσες λίρες να έχει η τσέπη μας όλη τη χρονιά». Υπάρχει και άλλη ευχή που είναι η εξής: «Όσο γερές κι όμορφες είναι οι ρώγες, τόσο χαρούμενες κι ευλογημένες θα είναι οι μέρες που φέρνει μαζί του ο νέος χρόνος».

Παλαιότερα, σύμφωνα με την ελληνική παράδοση, η οικογένεια πήγαινε στην εκκλησία για τη λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου και για να υποδεχθούν τον νέο χρόνο. Επιστρέφοντας στο σπίτι,ο νοικοκύρης έχει στην τσέπη του ένα ρόδι και είναι αυτός που θα κάνει ποδαρικό,κρούοντας το κουδούνι. Μόλις του άνοιγαν έμπαινε στο σπίτι με το ρόδι στο χέρι και έτσι έκανε το ποδαρικό του. Πάντα έμπαινε με το δεξί πόδι και αμέσως μετά έσπαγε το ρόδι πίσω από την πόρτα. Σύμφωνα με την παράδοση όσο πιο πολλά και κατακόκκινα είναι τα σπόρια του ροδιού τόσο που πλουσιοπάροχος και ευλογημένος θα είναι ο νέος χρόνος.

Εννοιολογικά το ρόδι σημαίνει «ροή» και «δύναμη», μία έννοια που προσέλαβε στην αρχαία Ελλάδα, όπου θεωρούσαν ότι οι κόκκοι του ροδιού συμβόλιζαν την αφθονία, τη γονιμότητα και την καλή τύχη. Είναι πλούσιο σε βιταμίνες και ο χυμός του θεωρείται ότι έχει θεραπευτικούς σκοπούς και χρησιμοποιείται επίσης στην παραδοσιακή περσική, καυκάσια και ινδική κουζίνα, ενώ η γρεναδίνη, που είναι σιρόπι συμπυκνωμένο από ρόδι, χρησιμοποιείται ως γεύση στα ποτά.

Το πρώτο ρόδι μαρτυρείται ότι εμφανίστηκε στην Περσία. Στον βουδισμό θεωρείται ένα από τα τρία ευλογημένα φρούτα. Υπάρχουν αρκετές αναφορές στο ρόδι, στη λαογραφία πολλών λαών, ενώ είναι σύμβολο γονιμότητας αλλά και ευμάρειας σε αρχαίους πολιτισμούς.Αναφορές συναντάμε στην αιγυπτιακή μυθολογία, στη Βίβλο και στο Βαβυλωνιακό Ταλμούδ. Ο Μωυσής φέρεται να διαβεβαίωσε τους Ισραηλίτες ότι θα έχουν ρόδια ακόμη και στη Γη της Επαγγελίας. Ρόδια μεταφέρονταν από τα καραβάνια στην έρημο χάρη του χυμού τους. Αποξηραμένα φρούτα βρέθηκαν στην Εποχή του Χαλκού μέσα σε τάφους. Στο “Ρωμαίος και Ιουλιέτα” του Σαίξπηρ,η Ιουλιέτα επέμενε ότι ένα αηδόνι τραγουδούσε μέσα από μια ροδιά.

Στην ελληνική μυθολογία η ροδιά συμβολίζει τη γονιμότητα και την αφθονία. Σημειώνεται ότι είναι το φρούτο της θεάς Ήρας, η οποία αναπαριστάται στα γλυπτά να κρατά μια ροδιά.

Ο Όμηρος στην «Οδύσσειά» του αναφέρει ότι ρόδια καλλιεργούσαν στους κήπους του βασιλέα Αλκίνοου. Ακόμη, Έλληνες αρχαίοι συγγραφείς, όπως ο Θεόφραστος, αναφέρονται στη ροδιά ως «ρόιο» και ο Διοσκουρίδης επισημαίνει τις φαρμακευτικές του ιδιότητες. Στην αρχαιότητα χρησιμοποιούσαν τη φλούδα της ροδιάς στη βυρσοδεψία και στην ιατρική. Επίσης, σύμφωνα με τον μύθο, η θεά Αφροδίτη ήταν εκείνη που συνέδεσε το όνομά της με την καταγωγή της ροδιάς, καθώς η ίδια φύτεψε την πρώτη ροδιά στην Κύπρο.

Παράλληλα, σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, όταν ο Πλούτωνας απήγαγε την Περσεφόνη και τη μετέφερε στον Κάτω Κόσμο, της έδωσε να φάει ρόδι. Εκείνη έφαγε μόνο λίγα σπόρια και έτσι έπρεπε να περνά τους έξι μήνες του έτους στον κάτω κόσμο, τον Πλούτωνα, που θεωρητικά είναι ο χειμώνας, και τους άλλους έξι στον επάνω κόσμο, που ταυτίζεται με την εποχή του καλοκαιριού.

Οι ροδιές απεικονίζονταν στα καρχηδονιακά και τα φοινικικά παράσημα και στην πίσω πλευρά των νομισμάτων του νησιού της Ρόδου.

Με πληροφορίες από Βικιπαίδεια, mythiki-anazitisi.blogspot.com, floridata.com

Τα πιο πρόσφατα στη κατηγορία

Κατά της Novartis Hellas στρέφεται το ελληνικό δημόσιο

Υπόθεση Novartis: Στο Ειδικό Δικαστήριο παραπέμπονται με βούλευμα Δημήτρης Παπαγγελόπουλος και Ελένη Τουλουπάκη

Στο Ειδικό Δικαστήριο παραπέμπονται μόνον ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Δικαιοσύνης Δημήτρης Παπαγγελόπουλος και η πρώην επικεφαλής της Εισαγγελίας Διαφθοράς Ελένη Τουλουπάκη, με βάση οριστικό...

Στα 7 ανήλθαν τα κρούσματα ευλογιάς των πιθήκων στη χώρα μας

Επτά περιστατικά της ευλογιάς των πιθήκων έχουν επιβεβαιωθεί εργαστηριακά έως σήμερα, στη χώρα μας  (monkeypox). Τα 6 από αυτά ήταν εισαγόμενα. Το 7ο κρούσμα αποτελεί...
Αλλάζει το νομοθετικό πλαίσιο για απόδοσης της ελληνικής ιθαγένειας

Aπό 27 Ιουλίου τέλος η αστυνομική ταυτότητα όπως την ξέραμε

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης αποκάλυψε σήμερα ότι από τον Ιούλιο οι πολίτες δεν θα χρειάζεται να φέρουν μαζί τους την ταυτότητά τους και το δίπλωμα...

Πέθανε ο Ηλίας Νικολακόπουλος

Πέθανε το μεσημέρι της Πέμπτης σε ηλικία 75 ετών ο ομότιμος Καθηγητής Εκλογικής Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Ηλίας Νικολακόπουλος, ενώ κολυμπούσε σε παραλία της...

Κορωνοϊός: 15.498 νέα κρούσματα, 13 θάνατοι

Ο ΕΟΔΥ ανακοίνωσε 15.498 νέα κρούσματα κορωνοϊού (χθες 16.115) και 2.984 επαναλοιμώξεις (χθες 3.023). Το τελευταίο 24ωρο έχασαν τη ζωή τους 13 άτομα (χθες 9),...
Πράσινο φως για την πρόσληψη 480 συνοριοφυλάκων από το ΣτΕ

ΣτΕ: Συνταγματικός ο υποχρεωτικός εμβολιασμός για τους άνω των 60 και το πρόστιμο των...

Συνταγματικό κρίθηκε το μέτρο του υποχρεωτικού εμβολιασμού κατά της COVID-19 σε πολίτες άνω των 60 ετών με απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας. Παράλληλα, οι ανώτατοι...

Ρέθυμνο – Είδανε ξαφνικά στο λιμάνι να επιπλέει ένας άψυχος άντρας

Ένας πολίτης είδε τη σορό του άντρα – που ήταν γύρω στα 20 – να επιπλέει στην είσοδο του λιμανιού και αμέσως ενημέρωσε το...

Βρείτε μας

7,826ΥποστηρικτέςΚάντε Like
133ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
1,036ΑκόλουθοιΑκολουθήστε

Λαϊκό Θέατρο Σκιών

Τα νέα και τα βίντεο του Καραγκιόζη

Διαβάστε Επίσης

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ -ΠΟΛΛΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ: Κάποιες παλιές «Πρωτοχρονιές»!

Της Νίκης Κούκου* Το 2016 ετοιμάζεται να ρίξει την αυλαία, έδωσε την παράσταση του και...

Υπουργείο Υγείας: Συστάσεις για το ρεβεγιόν της Πρωτοχρονιάς

Tα μέτρα πρόληψης για την αντιμετώπιση διασποράς του κορωνοϊού SARS-CoV-2 κατά τη διάρκεια της εορταστικής περιόδου υπενθυμίζει με εγκύκλιό του το υπουργείο...

Κωνσταντινούπολη: “Γιορτές για Λίγους και Ατέλειωτους”

Ένα κείμενο κατάθεση ψυχής, γεμάτο χρώματα κι αρώματα..Αντιγράφω με κάθε σεβασμό από τον τοίχο...

Υποχρεωτική αργία η Πρωτοχρονιά και τα Θεοφάνεια – Η αμοιβή όσων εργασθούν

Υποχρεωτική αργία θεωρούνται η Πρωτοχρονιά και τα Θεοφάνια (6 Ιανουαρίου) βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας...