Τρίτη, 27 Σεπτεμβρίου, 2022
19.6 C
Athens

Μάνης Χρυσόστομος: Κρίση εννοιών


Έννοια είναι η ενέργεια του σκέπτεσθαι, άλλως η σκέψη. Κατ’ επέκτασιν, ο όλος συλλογισμός, η γνώμη, η ιδέα και η αντίληψη για ένα ή περισσότερα θέματα.


Περαιτέρω η έννοια έρχεται και ως πρόθεση και προβολή του σχεδίου και του σκοπού. Είναι ο βαθύτερος στοχασμός και η αντίληψη για λέξεις, δικαιώματα, καθήκοντα, διδασκαλίες, νομοθετήματα, πράξεις του καθημερινού βίου.

Ωστόσο, είναι γεγονός ότι η εποχή μας διέρχεται μία κρίση εννοιών.

Υπάρχουν έννοιες όπως ελευθερία, δημοκρατία, δικαιοσύνη, ισότητα, αλληλεγγύη, ατομικά – ανθρώπινα δικαιώματα. Ακόμη, σύγχρονες έννοιες όπως πρόοδος, εξορθολογισμός, «ώριμη κοινωνία», «ανοικτή κοινωνία», παγκοσμιοποίηση, πολυπολιτισμικότητα, «ρητορική μίσους», ανεκτικότητα, σκοταδισμός, οπισθοδρομικότητα.

Κάθε φορά όμως γεννάται το εύλογο ερώτημα. Γράφοντας ή προφέροντας τις έννοιες αυτές τι ακριβώς εννοούμε; Λέγουμε αυτό το ζήτημα αποτελεί πρόοδο.

Είναι όμως αληθής πρόοδος ή είναι ψευδής πρόοδος και μία κρυμμένη βαρβαρότητα; Μιλάμε για δικαιώματα και καλώς. Όμως από την άλλη υπάρχει μία ανυπαρξία καθηκόντων. Μόνον δικαιώματα υπάρχουν; Καθήκοντα δεν υπάρχουν;

Με τον εξορθολογισμό επιδιώκουμε να επιλύσουμε τα προβλήματα της κοινωνίας. Είναι όμως πανάκεια ο ορθός λόγος; Το τριμερές της ψυχής του ανθρώπου σβήνεται; Ο άνθρωπος είναι μόνον ένα βιολογικό ον; Όλα αυτά πρέπει να μας προβληματίσουν.

*

Αλλά και σε έννοιες που σχετίζονται με την πνευματική ζωή, με τα θέματα πίστεως, παρατηρείται άγνοια ή ημιμάθεια, μία α-παιδεία.

Τι είναι ο Θεός, ο Χριστός, η Εκκλησία; Τα Ιερά Μυστήρια; Τι σημαίνει θεολογία, αμαρτία; Ποιο το περιεχόμενο της χριστιανικής ηθικής; Τι είναι οι χριστιανικές εορτές και τι σημαίνει παράδοση, τι είναι η πνευματική ζωή, για να αναφέρουμε μερικά μόνο ζητήματα και παραδείγματα.

Εξακολουθεί ακόμα και σήμερα να επαναλαμβάνεται η εσφαλμένη φράση: «πίστευε και μη ερεύνα» ή να γίνεται λόγος για σύγκρουση θρησκείας και επιστήμης ή αίτημα για χωρισμό Εκκλησίας και Πολιτείας χωρίς να υφίσταται κατανόηση του περιεχομένου αυτού του αιτήματος ή ακόμη να χλευάζεται το τρίπτυχο πατρίδα – θρησκεία – οικογένεια, χωρίς βαθύτερη κατανόηση των εννοιών τους και χωρίς κριτική σκέψη για τον επιπόλαιο αυτό χλευασμό.

Ειδικότερα, σ’ αυτή την εποχή συγχύσεως εννοιών, παχυλής άγνοιας ή ημιμάθειας ή και απολυτοποίησης της ανθρώπινης γνώσης, φθάνουμε ο Θεός να εξορίζεται και στη θέση του να τίθεται η μια αόριστη ανώτερη δύναμη ή η φύση ή η τύχη, ως είναι στη διάλεκτο της αθείας το όνομα του Θεού.

Ο Χριστός θεωρείται ως ένας αρχηγός θρησκείας, ως ένας επαναστάτης, ιδεολόγος, φιλόσοφος, ακόμη και το ακραίο, ως μη ιστορικό πρόσωπο. Διαπιστώνουμε ότι το Ιερό Ευαγγέλιο παραμένει κλειστό και η άγνοια εξακολουθεί να υπάρχει στον κόσμο.

Αλλά και η γνώση για την Εκκλησία είναι περιορισμένη, αν δεν είναι, όσα λέγονται και γράφονται, κατευθυνόμενη σκέψη εναντίον αυτής. Και τούτο, γιατί όταν γίνεται λόγος περί Εκκλησίας εξακολουθεί να υπάρχει μεγάλη σύγχυση εννοιών.

Τι είναι η Εκκλησία; Το κτίριο; Η διοίκηση της Εκκλησίας; Το ΝΠΔΔ; Ο Αρχιεπίσκοπος; Οι Μητροπολίτες; Οι κληρικοί; Ο λαός δεν είναι Εκκλησία; Και ο Χριστός, η «κεφαλή της Εκκλησίας» που είναι; Έπειτα, όταν γίνεται αναφορά για τα Ιερά Μυστήρια της Εκκλησίας τι εννοούμε;

Μία κοινωνική τελετή; Μία δικαιοπραξία νομικής φύσεως; Είναι γεγονός ότι υπάρχει μία τραγική παρεξηγημένη έννοια για την Εκκλησία και τα ιερά της Μυστήρια και αναφέρονται λέξεις και έννοιες μακρυά από τις θεόπνευστες Γραφές, την χριστιανική διδασκαλία και την ιερή Παράδοση.

Αλλ’ οφείλουμε να γνωρίζουμε ότι δεν υπάρχει Εκκλησία χωρίς Χριστό. Ως λέγει ο Τερτυλλιανός: «Ecclesia vero Christus». Και ισχύει το του Κλήμεντος Αλεξανδρείας «συμπάσης Εκκλησίας στέφανος ο Χριστός». Και ο Χριστός είναι η Αυτoαλήθεια.

Δεν μπορούμε, λοιπόν, να μάθουμε τι είναι η Εκκλησία χωρίς Χριστό. Και ο Χριστός πρώτα φεύγει από την σκέψη μας, μετά από την καρδιά μας και στη συνέχεια από τη ζωή μας.

Αυτό συνιστά πλέον την αποχριστιανοποίηση. Μην περιμένουμε τότε να γνωρίζουμε τι είναι η Εκκλησία. Μόνον όταν γνωρίσουμε το Πρόσωπο του Χριστού και βιώσουμε την Χάρι Του, τότε μόνο θα καταλάβουμε τι είναι και τι κάνει η Εκκλησία.

Έπειτα, θεολογία είναι η κοινωνία του Θεού και κοινωνία του Θεού είναι η αγιότητα του ανθρώπου και αμαρτία από την άλλη, η μη θεολογία, η άγνοια του Θεού, η απομάκρυνση από το Θεό, ως η εσχάτη αφροσύνη. Αλλά και για τις άλλες έννοιες όπως χριστιανική ηθική, εορτές, παράδοση που αναφέραμε, έχουμε δυστυχώς ολίγιστη γνώση.

*

Έτσι τελικά με την κρίση των εννοιών η μεγάλη αίρεση της εποχής μας καθίσταται η εκκοσμίκευση. Δηλαδή, η αποιεροποίηση. Ο Χριστιανισμός τίθεται στο περιθώριο της ζωής και όχι βέβαια στο κέντρο να φωτίζει την διάνοια, τις αποφάσεις, την καθημερινή βιοτή. Βέβαια αυτό το φαινόμενο φέρει βάσανο και δεν ηρεμεί τον εσωτερικό κόσμο του ανθρώπου.

Παρασύρει δε την ανθρώπινη ψυχή σε δοκησισοφία και οίηση. Και η κρίση των εννοιών εξακολουθεί να διαφεντεύει στη κοινωνία και ο άνθρωπος χωρίς την σοφία και την αλήθεια που κρύβει η κάθε έννοια, ταλαιπωρείται.

Συνεπώς, για να ελαττωθεί η πλάνη αυτή της κρίσης εννοιών είναι απόλυτη ανάγκη κάθε φορά να γίνεται διερμήνευση του πνεύματος των εννοιών. Τι εννοούμε; Τι καταλαβαίνουμε; Τι θέλουμε επακριβώς να διατυπώσουμε; Οφείλουμε τις έννοιες να τις εμβαπτίζουμε στη βάσανο της σκέψης, της ιστορίας, της πραγματικότητας, της αλήθειας.

Η ελληνική και χριστιανική παιδεία ως μάθηση και αποκάλυψη, μα και ως ερμηνευτική των εννοιών είναι, ασφαλώς, το κάθε φορά ζητούμενο.

Τα πιο πρόσφατα στη κατηγορία

Η όραση της ψυχής!

Ψυχή: Η όραση της ψυχής, μια ξεχωριστή πατερική ιστορία, την οποία αξίζει σίγουρα να αφιερώσετε λίγο χρονο για να διαβάσετε.Κάποτε κάποιος νεαρός μόλις έφτασε...
Πετράλωνα: Στη φυλακή ο 21χρονος

Καλαμάτα: Συνελήφθη πατέρας βρέφους τεσσάρων μηνών διότι φέρεται να το κακοποίησε

Στην υποδιεύθυνση Ασφάλειας Καλαμάτας κρατείται 20χρονος πατέρας, ο οποίος συνελήφθη, διότι φέρεται να κακοποίησε το τεσσάρων μηνών παιδί του. Το βρέφος, ηλικίας τεσσάρων μηνών, νοσηλεύεται...

Επίθεση με μολότοφ στην πρεσβεία του Ιράν στο Ψυχικό

Επίθεση με βόμβα μολότοφ κατά της πρεσβείας του Ιράν, που βρίσκεται στην οδό Στρατηγού Καλλάρη στο Ψυχικό, πραγματοποίησαν άγνωστοι χθες αργά το βράδυ. Σύμφωνα με...

Το Ευαγγέλιο της Κυριακής 25 Σεπτεμβρίου 2022 – Οσία Ευφροσύνη

Ευαγγέλιο: ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ Ε/ 1 – 11 – 1 Εγένετο δέ εν τώ τόν όχλον επικείσθαι αυτώ τού ακούειν τόν λόγον τού Θεού καί...
Μολότοφ και φωτιές στα Εξάρχεια

Επεισόδια στα Εξάρχεια: Δύο προσαγωγές και μία σύλληψη

Επεισόδια σημειώθηκαν στα Εξάρχεια κατά τη διάρκεια πορείας διαμαρτυρίας που πραγματοποίησαν περίπου 800 άτομα διαμαρτυρόμενα για την κατασκευή του σταθμού μετρό στην πλατεία Εξαρχείων.

Από ανακοπή καρδιάς ο θάνατος του 50χρονου στο Γκάζι

Μυστήριο συνεχίζει να καλύπτει τον θάνατο του 50χρονου που εντοπίστηκε τα ξημερώματα του Σαββάτου στον Κεραμεικό. Η αρχική εικόνα ήταν ότι ο άνδρας ξυλοκοπήθηκε με...

Ο πιστός μέσα στην κοινωνία

Πίστη: Ο πιστός μέσα στην κοινωνία. Να το διακηρύσσω με μεγάλη παρρησία ότι τον Χριστιανό κανένας από τούς ανθρώπους πού κατοικούν στην γη δεν...

Βρείτε μας

7,826ΥποστηρικτέςΚάντε Like
133ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
1,216ΑκόλουθοιΑκολουθήστε

Λαϊκό Θέατρο Σκιών

Τα νέα και τα βίντεο του Καραγκιόζη

Διαβάστε Επίσης

Στέιτ Ντιπάρτμεντ προς… Ερντογάν: Δεν αμφισβητείται η κυριαρχία της Ελλάδας “σε αυτά τα νησιά”

Η κυριαρχία της Ελλάδας στα νησιά του Αιγαίου δεν αμφισβητείται διαμηνύει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ...

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ 27 Σεπτεμβρίου οι Οθωμανοί καταλαμβάνουν τον Χάνδακα

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ  To 1669...Οι Οθωμανοί καταλαμβάνουν τον Χάνδακα (Ηράκλειο), έπειτα από πολιορκία 21 ετών και ολοκληρώνουν...

Αυτά είναι τα σημάδια ότι θα ζήσεις περισσότερο από τον μέσο όρο!

Οκτώ απρόσμενα σημάδια που θα σου δείξουν ότι πιθανότατα θα ζήσεις περισσότερα χρόνια από...

Η Αθήνα απορρίπτει στο σύνολό τους τις τουρκικές αιτιάσεις

Η ελληνική πλευρά, απαντώντας στο διάβημα στο οποίο προέβη νωρίτερα σήμερα η τουρκική πλευρά...