Παρασκευή, 21 Ιανουαρίου, 2022
13.6 C
Athens

Έκθεση για τα 90 χρόνια από την κατασκευή του Φράγματος του Μαραθώνα – Το έργο που «λύτρωσε» την Αθήνα από τη λειψυδρία (φωτό)

Ήταν 25 Οκτωβρίου του 1929 όταν εγκαινιάστηκε η κατασκευή της τεχνητής λίμνης και του Φράγματος του Μαραθώνα, ενός εμβληματικού έργου για την Ελλάδα του Μεσοπολέμου, το οποίο έδωσε λύση στο πρόβλημα ύδρευσης που αντιμετώπιζε η πρωτεύουσα. Με αφορμή τη συμπλήρωση 90 ετών από την ολοκλήρωση των εργασιών, η ΕΥΔΑΠ εκθέτει για πρώτη φορά τεκμήρια από το Ιστορικό Αρχείο της προσφέροντας στο κοινό πρόσβαση σε πλούσιο, αδημοσίευτο υλικό.

Η έκθεση για την ιστορία του Φράγματος του Μαραθώνα διοργανώνεται στο Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος» (Πειραιώς 254, Ταύρος) και η είσοδος είναι ελεύθερη για όλους. Η Επετειακή Έκθεση «Η Μεγάλη Πρόκληση: 90 Χρόνια Φράγμα Μαραθώνα», έχει ξεκινήσει από τον περασμένο Νοέμβριο και ήταν προγραμματισμένο να ολοκληρωθεί στις 7 Φεβρουαρίου, όμως λόγω της μεγάλης προσέλευσης και του έντονου ενδιαφέροντος του κοινού, ανακοινώθηκε παρατείνεται έως την Κυριακή 29 Μαρτίου 2020.

Τα εγκαίνια του Φράγματος του Μαραθώνα, 1929

Πηγή: Ιστορικό Αρχείο ΕΥΔΑΠ

Τα εγκαίνια του Φράγματος του Μαραθώνα. Στο κέντρο απεικονίζεται ο πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος, 1929

Πηγή: Ιστορικό Αρχείο ΕΥΔΑΠ

Υπό τον τίτλο «Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ: 90 ΧΡΟΝΙΑ ΦΡΑΓΜΑ ΜΑΡΑΘΩΝΑ», η έκθεση αποτελείται από στοιχεία του τεκμηριωμένου υλικού του Ιστορικού Αρχείου της ΕΥΔΑΠ και επιδιώκει να μελετήσει τις προκλήσεις που κρύβονται πίσω αυτό το σπουδαίο έργο, διερευνώντας τις συνθήκες – ιστορικές, τεχνικές, οικονομικές, πολιτικές, κοινωνικές – που επικρατούσαν την εποχή της κατασκευής του.

Η έκθεση εξετάζει ποιοι και πώς εργάστηκαν για τον πρώτο σύγχρονο ταμιευτήρα της Αθήνας, τι σώζεται από την κατασκευή του 90 χρόνια μετά και σε ποιον βαθμό το συγκεκριμένο εργοτάξιο επηρέασε την υλοποίηση μεταγενέστερων τεχνικών έργων στην Ελλάδα. Εξάλλου, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το Φράγμα του Μαραθώνα αποτέλεσε εφαλτήριο για να μπουν οι βάσεις σε σειρά έργων που άλλαξαν ριζικά την εικόνα της χώρας, ιδίως της πρωτεύουσας.

Στάδιο κατασκευής του Φράγματος Μαραθώνα, 1927

Πηγή: Ιστορικό Αρχείο ΕΥΔΑΠ

Την περίοδο εκείνη, η υδροδότηση της Αθήνας αποτελούσε πρωταρχική προτεραιότητα, καθώς μετά τη μικρασιατική καταστροφή και την αύξηση του πληθυσμού δημιουργήθηκαν νέες ανάγκες. Η λύση ήρθε τον Δεκέμβριο του 1924, όταν υπεγράφη η Σύμβαση μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου, της Αμερικανικής Εταιρείας ULEN και της Τράπεζας Αθηνών για την κατασκευή των πρώτων σύγχρονων έργων ύδρευσης στην Πρωτεύουσα.

Το πρώτο μεγάλο έργο ήταν η κατασκευή του Φράγματος του Μαραθώνα για την ανέγερση του οποίου χρειάστηκαν τρία χρόνια (1926 – 1929). Αξιοσημείωτο είναι ότι το φράγμα είναι επενδεδυμένο με πεντελικό μάρμαρο, όμοιο με εκείνο του Παρθενώνα. Αυτή η ιδιαιτερότητά του το καθιστά μοναδικό σε παγκόσμιο επίπεδο. Έχει ύψος 54 μέτρα, μήκος 285 μέτρα και δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από ένα έργο τέχνης. Εσωτερικά αποτελείται από σκυρόδεμα, το οποίο είναι φτιαγμένο με θραυσμένο μάρμαρο, τσιμέντο και ηφαιστειακή τέφρα. Η κατασκευή του Φράγματος δημιούργησε την τεχνητή Λίμνη του Μαραθώνα, στο σημείο της συμβολής των χειμάρρων Χαράδρου και Βαρνάβα, χωρητικότητας 44.000.000 κ.μ. νερού.

Εργασίες μηχανικών για την κατασκευή της Σήραγγας Μπογιατίου

Πηγή: Ιστορικό Αρχείο ΕΥΔΑΠ

Για τη μεταφορά του νερού από τη Λίμνη του Μαραθώνα προς στην Αθήνα, κατασκευάστηκε η Σήραγγα Μπογιατίου, μήκους 13,4 χλμ. Η Σήραγγα Μπογιατίου μετέφερε ακατέργαστο νερό μέσω σωληνωτού αγωγού, στις Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Νερού, στο Γαλάτσι και από εκεί διοχετευόταν μέσω του νέου δικτύου.

Στιγμιότυπο από την τελετή εγκαινίων του νέου δικτύου ύδρευσης των πόλεων Αθηνών, Πειραιώς και περιχώρων,

στους Στύλους του Ολυμπίου Διός, 03 Ιουνίου 1931.

Η Ελληνική Εταιρεία Υδάτων διαφημίζεται μέσω της τοποθέτησης πιδάκων νερού στην τελετή των εγκαινίων.

Πηγή: Ιστορικό Αρχείο ΕΥΔΑΠ

Κατασκευή υδαταποθήκης στο Γαλάτσι, 1929

Πηγή: Ιστορικό Αρχείο ΕΥΔΑΠ

Τι θα δείτε στην έκθεση

Στην έκθεση ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να δει φωτογραφικό υλικό (σε έντυπη και ψηφιακή παρουσίαση), αρχιτεκτονικά σχέδια και χάρτες (σε έντυπη και ψηφιακή παρουσίαση), έγγραφα τεκμήρια (Συμβάσεις, επιστολές και άλλα επίσημα έγγραφα, βιβλία), καθώς και αντικείμενα, όπως εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή και τη λειτουργία του Φράγματος του Μαραθώνα στα τέλη της δεκαετίας 1920.

Ο επισκέπτης μπορεί να παρακολουθήσει μια τρισδιάστατη αναπαράσταση της κατασκευής του Φράγματος και να «ταξιδέψει» στον χωροχρόνο μέσω μιας μοναδικής βιωματικής εμπειρίας, που θα τον βοηθήσει να ανακαλύψει την ιστορία του μεγαλειώδους έργου και τις δυσκολίες στην πραγμάτωσή του. Τέλος, μπορεί να απολαύσει μια κινηματογραφική ταινία μικρού μήκους της εποχής με πλάνα από τις φάσεις του εργοταξίου του Φράγματος του Μαραθώνα. Τα πλάνα είχαν γυριστεί με την τεχνική του βωβού κινηματογράφου, έχουν μονταριστεί για το σκοπό της έκθεσης και έχουν επενδυθεί ηχητικά.

Άποψη του Φράγματος και του κτίσματος, αντιγράφου του Θησαυρού των Αθηναίων, περίπου 1931

Πηγή: Ιστορικό Αρχείο ΕΥΔΑΠ

Η έκθεση βασίζεται σε τρεις κεντρικές θεματικές ενότητες, οι οποίες αναπτύσσουν τις παρακάτω υποενότητες:

Εισαγωγή

Πώς έπιναν νερό οι Αθηναίοι πριν από το Φράγμα του Μαραθώνα
Επιστήμη και τεχνολογία στην υπηρεσία της υγιεινής
Ο κόσμος τον Μεσοπόλεμο
Η υδροδοτική κατάσταση της Αθήνας από τη σύσταση του νέου ελληνικού κράτους.

Α. Μία σύνθετη κατασκευή

Η εταιρεία ULEN και η σύμβαση με το ελληνικό κράτος: μια περιπέτεια
Ποιος ήταν ο κύριος ULEN
Συνοδευτικά έργα (η κατασκευή της Σήραγγας Μπογιατίου, Μονάδες Επεξεργασίας Νερού, και το δίκτυο διανομής νερού στην πόλη)
Το λιμάνι της Χαλκίδας, ο σταθμός άντλησης θαλάσσιου ύδατος στο Φάληρο και ο ηλεκτροπαραγωγικός σταθμός στο Καστρί
Ο οικισμός του εργοταξίου
Ο υδατόπυργος
Το Φράγμα και ο ναός του

Μηχανικός και εργάτης του έργου φωτογραφίζονται στο μεγάλο μεταλλικό δακτύλιο

που χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή της Σήραγγας του Μπογιατίου, 1928

Πηγή: Ιστορικό Αρχείο ΕΥΔΑΠ

Τοποθέτηση υδρομετρητών, περίπου 1927-1928

Πηγή: Ιστορικό Αρχείο ΕΥΔΑΠ

Β. Ένα πρότυπο και πολυπληθές εργοτάξιο

Πειραματισμός, έρευνα και καινοτομία
Αμερικάνοι και Έλληνες μηχανικοί
Γνώρισε κάποιους από τους σημαντικότερους ανθρώπους του έργου
Το εργατικό δυναμικό

Συνεργείο που εργάστηκε στη διάνοιξη της Σήραγγας Μπογιατίου, σε αναμνηστική φωτογραφία

Πηγή: Ιστορικό Αρχείο ΕΥΔΑΠ

Γ. Η Διατήρηση στη μνήμη

Φωτογραφίζοντας και κινηματογραφώντας το εργοτάξιο
Το ιστορικό αρχείο ΕΥΔΑΠ
Επίλογος

Από την ΕΕΥ ΣΤΗΝ ΕΥΔΑΠ
Μετά το Μαραθώνα (η εξελικτική πορεία της υδροδότησης της Αθήνας)

Αναβρυτήρια που τοποθέτησε η Ελληνική Εταιρεία Υδάτων για τους διερχόμενους στο Ζάππειο

Πηγή: Ιστορικό Αρχείο ΕΥΔΑΠ

Και κάτι τελευταίο που θα ενδιαφέρει σίγουρα τους γονείς καθώς απευθύνεται στους μικρούς επισκέπτες. Στην είσοδο της έκθεσης βρίσκεται ένα διαδραστικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα /παιχνίδι που αποτελεί εναλλακτικό και παράλληλα διασκεδαστικό τρόπο συμμετοχής των παιδιών. Εκεί οι μικροί μας φίλοι θα συναντήσουν μία διαδραστική κατασκευή με 20 εργαλεία, έναν ήρωα και άπειρες ΦΡΑΓΜΑτικές ιστορίες για να φτάσει το νερό στο ποτήρι. Μέσω του συγκεκριμένου προγράμματος/ παιχνιδιού τα παιδιά ανακαλύπτουν και συλλέγουν στοιχεία δίνοντας έμφαση σε ό,τι τους κάνει εντύπωση, ώστε να αφηγηθούν στη συνέχεια τις δικές τους μοναδικές ΦΡΑΓΜΑτικές ιστορίες.

Τα πιο πρόσφατα στη κατηγορία

“Λύγισαν” και οι αστυνομικοί από την κατάθεση της ανήλικης για τον βιασμό της από...

Τα όσα εφιαλτικά έζησε στα χέρια του ιερέα, περιέγραψε με λεπτομέρειες η ανήλικη που τον κατήγγειλε για βιασμό, στον Άγιο Παντελεήμονα. Οι αναφορές του...

Bιασμός Θεσσαλονίκη: Καταθέτει εκ νέου η 24χρονη – “Ελπίζω να βρω το δίκιο μου”

Ενώπιον της 5ης ανακρίτριας Θεσσαλονίκης βρίσκεται εκ νέου, σήμερα, η 24χρονη, η οποία κατήγγειλε τον βιασμό της σε πρωτοχρονιάτικο ρεβεγιόν που διοργανώθηκε σε σουίτα...
40 αλλαγές στα εργασιακά βάσει της υπουργικής απόφασης

Προσλήψεις συμβασιούχων 2022: Μέχρι σήμερα 21 Ιανουαρίου τα αιτήματα Δήμων και Περιφερειών

Προθεσμία έως σήμερα 21η Ιανουαρίου 2022 έχει θέσει η Κυβέρνηση στους Δήμους και στις Περιφέρειες (καθώς κα στα ΝΠΔΔ - Συνδέσμους - Επιχειρήσεις Δήμων...

Όλες θα μπορούσαμε να είμασταν η Γεωργία

«Στείλε όταν φτάσεις, να ξέρω ότι έφτασες ασφαλής» Η 24χρονη Γεωργία Μπίκα ήθελε να γιορτάσει την παραμονή της Πρωτοχρονιάς και πήγε σε ένα πάρτι. Και...

Κορωνοϊός: Τα πέντε στάδια της πανδημίας – Σε ποιο βρισκόμαστε σήμερα

Ο κορυφαίος Αμερικανός επιδημιολόγος Άντονι Φάουτσι και επικεφαλής ιατρικός σύμβουλος του Τζο Μπάιντεν εκτιμά ότι βρισκόμαστε στο πρώτο από τα πέντε στάδια της πανδημίας...

Αρχίζει η επέλαση της κακοκαιρίας «Ελπίς» – Ποιες περιοχές θα «χτυπήσει»

Ξεκινάει από απόψε το βράδυ η επέλαση της κακοκαιρίας «Ελπίς» που θα έχει κύρια χαρακτηριστικά τις πολύ χαμηλές θερμοκρασίες και τις πυκνές χιονοπτώσεις.Χθες η Εθνική...

Η φωτογραφία της ημέρας: Η κακοκαιρία “Ελπίς” ξεκινάει την επέλασή της

Η κακοκαιρία "Ελπίς" ξεκινάει την επέλασή της

Βρείτε μας

7,826ΥποστηρικτέςΚάντε Like
133ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
993ΑκόλουθοιΑκολουθήστε

Λαϊκό Θέατρο Σκιών

Τα νέα και τα βίντεο του Καραγκιόζη

Διαβάστε Επίσης

Φωτιά σε δασική έκταση στον Μαραθώνα

Φωτιά ξέσπασε τα ξημερώματα της Κυριακής σε δασική έκταση στον Δήμο Μαραθώνος. Στο σημείο επιχειρούν...

Την απαξίωση ελληνικής εταιρείας επιδιώκουν οι ολλανδοί

Ένας υπόγειος πόλεμος που έχει ως στόχο να πλήξει την αξιοπιστία της κατασκευαστικής εταιρείας...

ΕΛΛΑΚΤΩΡ: Σε πλήρη εξέλιξη απόπειρα δημιουργίας καρτέλ στον κατασκευαστικό κλάδο

Η επιτροπή ανταγωνισμού, εξελίσσεται σε καθοριστικό παράγοντα για την έκβαση της μάχης που αφορά...

ΕΛΛΑΚΤΩΡ: Φόβοι για απόπειρα δημιουργίας καρτέλ στον κλάδο των κατασκευών

Πλήθος στοιχείων που επιβεβαιώνουν τους φόβους της επιτροπής ανταγωνισμού για απόπειρα δημιουργίας καρτέλ στον...

Ο ιστοχώρος χρησιμοποιεί cookies για τη βελτιστοποίηση της εμπειρίας του χρήστη. Με τη χρήση αυτού του ιστοχώρου, αποδέχεστε τη χρήση των cookies.Αποδοχή