Του Παναγιώτη Παπαϊωάννου*
Ο μύθος των τέλειων γιορτών και της απόλυτης ευτυχίας
Την απόρριψη του μύθου της τέλειας οικογένειας και της απόλυτης ευτυχίας που μας έχει επιβληθεί για την περίοδο των γιορτών, προτείνουν οι ειδικοί σε όσους αισθάνονται, είτε το δηλώνουν είτε όχι, ότι δεν τους αρέσουν οι γιορτές.
Η επιβολή αυτής της εικόνας ή κατάστασης, έχει επικρατήσει σε τόσο έντονο βαθμό, που αποκλείει τις αποκλίσεις.
Αυτού του είδους το συναίσθημα αποκαλείται «κατάθλιψη των Χριστουγέννων». Ένα συναίσθημα που κυριεύει πολλούς, δε σχετίζεται μόνο με τα προβλήματα της καθημερινότητας αλλά έχει πιο βαθιές αιτίες. Πρόκειται για κάτι το παροδικό και δεν πρέπει να προκαλεί ανησυχία, αφού όλα βρίσκονται στο μυαλό μας και στην εικόνα που μας έχουν διαμορφώσει για την απόλυτη χριστουγεννιάτικη ευτυχία.
Σημειώνεται πως η κατάθλιψη των Χριστουγέννων αφορά κυρίως στις γυναίκες. Θεωρείται φαινόμενο της εποχής, έχει παροδικό χαρακτήρα και βεβαίως δε χρειάζεται να προκαλεί ανησυχία.
Περιμένουμε οι γιορτές να είναι τέλειες, σύμφωνα με την εικόνα που έχουμε διαμορφώσει ή καλύτερα μας έχουν δημιουργήσει: Η οικογένεια συγκεντρωμένη στο εορταστικό τραπέζι, τα συναισθήματα να είναι έντονα και διάχυτα, θέλουμε θαλπωρή, αρμονία, αγάπη.
Πρόκειται για μια ρομαντική εικόνα, αλλά ακριβώς επειδή οι προσδοκίες μας είναι μεγάλες κι επειδή στην πραγματικότητα βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα σωρό προβλήματα, η γιορτινή ατμόσφαιρα καταστρέφεται πολλές φορές. Με δεδομένο πως η καθημερινότητα, επειδή είναι γιορτές – δεν σταματά.
Επίσης, πρέπει να σημειωθεί πως οι οικογενειακοί δεσμοί γίνονται πιο ισχυροί τα Χριστούγεννα, το ίδιο, όμως και οι εντάσεις της οικογένειας. Η γιορτινή περίοδος ενεργοποιεί τη δίψα μας για αγάπη, θαυμασμό, αναγνώριση, απολογισμό όλης της χρονιάς, ενώ θέλουμε να αντισταθμίσουμε και να βελτιώσουμε όλα τα «στραβά»!!! Ταυτόχρονα, όμως, η περίοδος αυτή αναδύει τους φόβους και τις ανασφάλειες μας, π.χ. δεν μας αγαπούν, δεν μας εκτιμούν… Γινόμαστε λοιπόν συναισθηματικά ευάλωτοι, με αποτέλεσμα να μη συγκρατούμε τις αντιδράσεις μας.
Οι γρήγοροι ρυθμοί με τους οποίους κινούμαστε όλοι, αλλά ειδικά οι γυναίκες (δώρα, προετοιμασίες, γλυκά) μας κουράζουν και επειδή υπάρχει και το άγχος να είναι όλα σωστά, οι εντάσεις κορυφώνονται. Αυτές τις ημέρες οι αναμνήσεις ζωντανεύουν και θυμόμαστε λάθη του παρελθόντος, ενώ ξυπνά η επιθυμία να είναι η οικογένεια ενωμένη. Όταν λοιπόν κάποιο μέλος της απουσιάζει, το κλίμα γίνεται βαρύ. Αυτό μπορεί να συμβαίνει εξαιτίας πένθους, αρρώστιας, διαζυγίου κ.ά.
Εννοείται ότι οι μοναχικοί άνθρωποι είναι περισσότερο ευάλωτοι στην κατάθλιψη των Χριστουγέννων, αφού αυτές τις ημέρες τα συναισθήματα της μοναξιάς εντείνονται, εντείνονται επίσης και στους απόρους για ευνόητους λόγους.
Τα Χριστούγεννα, είναι για πολλούς θλιβερά, επειδή βρισκόμαστε αντιμέτωποι με την πραγματικότητα των ελλείψεων, των σφαλμάτων, των αδυναμιών μας, με ό,τι δεν μπορέσαμε να κάνουμε για τον εαυτό μας και τις οικογένειες μας. Μας κυριεύει η ιδέα, πως αν στολίσουμε το χριστουγεννιάτικο δένδρο, στρώσουμε όμορφα το τραπέζι και φτιάξουμε μια υπέροχη γαλοπούλα, όλα θα διορθωθούν!!!
Είναι λάθος να παρασυρόμαστε από το μύθο της τέλειας οικογένειας τα Χριστούγεννα. Η τέλεια οικογένεια ποτέ δεν υπήρξε («η μελωδία της ευτυχίας», αν την έχετε δει, ταινία ήταν, όχι ζωή).
Να μην περιμένουμε να διορθωθούν πράγματα στις γιορτές ή να γίνουν αλλαγές. Οι άνθρωποι που μας περιβάλλουν είναι οι ίδιοι. Δε χρειάζεται να καλύψουμε τις συγκρούσεις με «λαμπερό χαρτί». Ο γιορτινός συνωστισμός θα προκαλέσει συγκρούσεις και τσακωμούς. Είναι φυσιολογικό. Δεν είμαστε τέλειοι, δεν είναι και οι άλλοι, ας μην το κρύψουμε. Κανείς δεν μπορεί να ανταποκριθεί σε όλες τις απαιτήσεις των Χριστουγέννων.
Η αλήθεια είναι ότι «κουβαλάμε» μια εξωπραγματική ρομαντική εικόνα και πιεζόμαστε συνέχεια να νιώθουμε καλά. Ας κρατήσουμε ανοιχτό το μυαλό και την καρδιά μας για να αντιμετωπίσουμε θετικά τις αντιδράσεις και τις αλλαγές στη διάθεση των άλλων μελών της οικογένειας.
Και… να μη μας διαφεύγει, πως όλα όσα συμβαίνουν γύρω μας – βιτρίνες, στολίδια, φωτάκια, λαμπάκια, μουσικές (όχι του σπιτιού μας αλλά τις πόλης) εκτός από το να «φτιάξουν» τη διάθεσή μας έχουν κι άλλο στόχο… την τσέπη μας! Οι χαρούμενοι άνθρωποι ή οι «πρέπει» χαρούμενοι… ξοδεύουν!
Γιορτές είναι, ναι, να έχουμε το «κατιτίς» παραπάνω αλλά γιορτές δεν σημαίνουν υπερκατανάλωση. Προσοχή λοιπόν και… καλές Γιορτές.
*Συνταξιούχος εκπαιδευτικός ειδικής αγωγής
